I SA/Sz 227/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-10-05

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Mirosława Włodarczak-Siuda, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu jego decyzji przez WSA, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim wyroku sądu, nawet jeśli strona skarżąca podnosi nowe zarzuty dotyczące stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy oraz sąd administracyjny są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim wyroku sądu, zgodnie z art. 153 PPSA. Strona skarżąca nie może w kolejnym postępowaniu podważać stanu faktycznego sprawy, który został już przesądzony w prawomocnym wyroku WSA. W związku z tym, jeśli organ podatkowy zastosował się do wskazań sądu, a zarzuty skargi dotyczą kwestii już rozstrzygniętych, skarga podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki cywilnej. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązanie podatkowe, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. Skarżąca zarzuciła organom wprowadzanie w błąd i nierzetelność działań. WSA w Szczecinie poprzednio uchylił decyzję, wskazując, że odpowiedzialność wspólniczek nie powinna obejmować dodatkowego zobowiązania podatkowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej, uwzględniającym wyrok WSA, skarżąca wniosła kolejną skargę, podnosząc te same zarzuty dotyczące stanu faktycznego i działań urzędników.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2006 r. oraz orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2005 r. do stycznia 2006 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M.M. kwotę [...] złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W zaskarżonej skargą decyzji z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej - na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 2a w związku z art. 115 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej – dalej: O.p. uchylił decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności M.K. i W.S. za zaległości Spółki Cywilnej P. M. K. W. S. z tytułu dodatkowego zobowiązana w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 do grudnia 2005r. w [...] zł z odsetkami za zwłokę, a w pozostałym zakresie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Decyzja powyższa została wydana po rozpatrzeniu sprawy z odwołania M.K. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] znak I [...]: którą to organ określił wysokość zobowiązania Spółki Cywilnej P. M. K., W. S. w S. z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2006r. w kwocie [...] zł, jednocześnie orzekającej o solidarnej odpowiedzialności M.K. i W.S. jako byłych wspólniczek Spółki Cywilnej P. M. K., W. S. za: * zaległe zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2005 do stycznia 2006r. łącznie w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł, * zaległości Spółki z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 do grudnia 2005r. w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł, koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Spółka Cywilna P. z siedzibą w S. z dniem 7 października 1996r. rozpoczęła działalność gospodarczą w zakresie usług gastronomicznych, tj. prowadzenie baru mlecznego (wpis do ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miasta S. w dniu [...] pod nr [...]). W jej skład weszli M.K. (od 7.10.1996 do 31.12.2007r.) oraz B.S. (od 7.10.1996 do 22.08.1997r.), na którego miejsce od dnia 23.08.1997r. weszła W.S. ( do 31.12.2007r.). W toku prowadzonej działalności w deklaracjach VAT-7 dla potrzeb podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005r. Spółka wykazała brak kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego. Na podstawie upoważnienia do kontroli nr [...] Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. w dniu 19 stycznia 2006r. wszczął w Spółce kontrolę podatkowa w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2005r. W wyniku tej kontroli ustalono, iż Spółka Cywilna P. nie posiada ewidencji zakupu oraz faktur VAT lub ich duplikatów dokumentujących zakup towarów i usług, z których wynikałaby kwota podatku naliczonego wykazana w deklaracji podatkowej VAT-7 za styczeń 2005r. Ponadto, ustalono, iż w nocy z dnia 24.01.2006r. na dzień 25.01.2006r. w siedzibie firmy przy ul. [...] wybuchł pożar, który zniszczył dokumenty Spółki wraz ze sprzętem komputerowym. W efekcie ustaleń pokontrolnych, organ I instancji określił Spółce prawidłową wysokość podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005r. wraz z dodatkowym zobowiązaniem VAT (decyzja z dnia [...] znak [...] dot. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i dodatkowego zobowiązania za styczeń 2005r. oraz decyzje z dnia [...] znak [...] dot. zobowiązań za miesiące od lutego do grudnia 2005r.). Natomiast zobowiązanie za styczeń 2006r. wynikało ze złożonej w dniu 3.03.2006r. deklaracji Spółki VAT-7, w której wykazano kwotę podatku podlegającego wpłacie w kwocie [...] zł .Wobec nieuregulowania zapłaty w terminie ustawowym tych zobowiązań, przekształciły się one w zaległości podatkowe. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe zobowiązania powstały w okresie, gdy M.K. i W.S. były wspólniczkami tej Spółki, w związku z czym, decyzją z dnia [...] znak[...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. określił wysokość zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2006r. w kwocie [...] zł i orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólniczek za zaległe zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług określone w sentencji. Pismem z dnia 2 stycznia 2009r. M.K. odwołała się od wskazanej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej w S. Wniosła o jej uchylenie. W odniesieniu do określenia zobowiązania Spółki wskazała, iż decyzja została podjęta w oparciu o postępowanie niezgodne z obowiązującym na dzień 25 stycznia 2006r. prawem, w wyniku poświadczenia nieprawdy przez osoby kontrolujące. Podkreśliła, że w okresie styczeń - grudzień 2005r. Spółka posiadała nadwyżkę VAT, a nie -jak to sugeruje decyzja- zobowiązanie z tego tytułu. Wskazała, że cała dokumentacja Spółki uległa spaleniu w dniu 25 stycznia 2006r., a kontrolujący Spółkę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego o pożarze, w wyniku którego spłonęło również wyposażenie firmy, powziął wiadomość w tym samym dniu. W trakcie kontroli uchybień nie stwierdzono, jednak przy tych samych okolicznościach wydano sprzeczne decyzje - jedną uznającą deklarację za styczeń 2005r.i nakładającą karę w wysokości [...] zł na Spółkę, natomiast za miesiące od lutego do grudnia 2005r. nie uznano wysokości podatku podlegającego odliczeniu. Zdaniem Strony w przypadku niezawinionej utraty dokumentacji w wyniku zdarzenia losowego, jakim jest niewątpliwie pożar, należy przyjąć deklarację podatnika za prawidłową. Zarzuciła, że decyzja powyższa narusza zasady współżycia społecznego oraz zasadę zaufania podatnika do państwa, gdyż podatnik będący ofiarą zdarzenia losowego (pożaru), w wyniku którego traci część majątku, zamiast pomocy jest karany. Podniosła, iż niezrozumiałym jest również obciążenie Jej całą odpowiedzialnością za funkcjonowanie Spółki przy zwolnieniu drugiej wspólniczki z jakiejkolwiek odpowiedzialności. Jak wskazała, W.S. wchodząc w 2007r. do Spółki w miejsce B.S. narzuciła wnoszenie tylko przez Odwołującą własnej pracy na rzecz Spółki oraz swój 60% udział w przychodach (koszty w 100% ponosiła M.K. przy wykazywaniu W.S. w zeznaniach podatkowych jako udziałowca w 10%. Z uwagi na trudności finansowe W.S. wypowiedziała umowę Spółki z dniem 31 grudnia 2007r., ale nie rozliczyła się z przypadającej na nią części zobowiązań wobec pracowników i dostawców. W.S. (druga wspólniczka) nie odwołała się od wskazanej decyzji pierwszoinstancyjnej. Realizując jednak uprawnienie do wypowiedzenia się w sprawie w niniejszym postępowaniu wskazała, iż wstępując do Spółki objęła 1/10 udziałów, nie wniosła żadnych pieniędzy, nie odgrywała w niej kluczowej roli, zajmowała się pracami związanymi z kuchnią. Sprawy finansowe i podatkowe (w tym zapłata zobowiązań) prowadziła M.K., a o zaległościach podatkowych dowiedziała się z otrzymanej decyzji organu I instancji. Podkreśliła, że nigdy nie narzuciła 60% udziału w przychodach, odprowadzała podatek stosownie do wysokości jej udziału w spółce, tj. 1/10, natomiast koszty ponosiła Spółka. W 2007r. zrzekła się swoich udziałów na rzecz wspólniczki i wystąpiła ze Spółki (nie było rozliczenia finansowego Spółki). Dyrektor Izby Skarbowej w S. rozstrzygnięciem z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na decyzję tą M.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, podnosząc okoliczności wprowadzenia organu odwoławczego w błąd przez pracowników urzędu skarbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 26 maja 2010r. sygn. akt. ISA./Sz 512/09 uchylił zaskarżoną decyzję ostateczną wskazując, iż odpowiedzialność byłych wspólniczek Spółki Cywilnej P. nie powinna obejmować dodatkowego zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu Wyroku Sąd wskazał, że zasadniczym przedmiotem sporu, jest odpowiedź na pytanie, czy istniały dostateczne podstawy prawne ku temu, by obciążyć odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki cywilnej P. M.K., W.S., - M.K. oraz W.S. wspólniczki spółki cywilnej, tj. czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 115 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, iż orzekanie o odpowiedzialności wspólników nie jest oparte na zasadzie winy i dlatego nie ma znaczenia ustalenie przyczynienia się do powstania zaległości. Stopień zaangażowania poszczególnych wspólników w działalność spółki cywilnej i przyczynienia się do powstania zaległości podatkowych nie ma znaczenia dla orzekania o odpowiedzialności wspólników za te zaległości. Odpowiedzialność ta ma bowiem charakter obiektywny, niezależny od zawinienia i jest solidarna. Odpowiedzialność podatkowa wspólników spółki cywilnej za ciążące na niej zaległości podatkowe nie jest uzależniona od wysokości wkładów poszczególnych wspólników. Oznacza to, że organ podatkowy może orzec o odpowiedzialności wspólnika za pełną kwotę zaległości spółki. W ramach tego postępowania nie może dochodzić do badania zasadności powstania podatku ciążącego na spółce, osoba trzecia nie może podnosić zarzutów co do zobowiązania podatkowego spółki. W tym postępowaniu orzekający organ podatkowy prowadzi postępowanie co do przesłanek odpowiedzialności. Ustaloną przez organ okolicznością i przyznaną przez stronę jest fakt pozostawania w tym okresie w spółce cywilnej P. M.K. i W.S., a ponadto, że zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2005r. są efektem wydanych - po kontroli podatkowej - decyzji organu I instancji tj. z [...] znak [...] (zobowiązania za styczeń 2005r.) oraz z [...] znak [...] (zobowiązania za miesiące od lutego do grudnia 2005r.) oraz ze złożonej lecz nie zrealizowanej przez Spółkę deklaracji VAT-7 za styczeń 2006r. Co do zobowiązania za styczeń 2006 r. to wskazać należy, że art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej ustanawia wyjątek od zasady, iż o odpowiedzialności osób trzecich orzeka się w odrębnej decyzji, która funkcjonuje obok decyzji, z której wynika należność pierwotnie zobowiązanego. W jednym postępowaniu określić można zarówno wysokość zobowiązania podatkowego spółki, jak i "osoby trzeciej" ponoszącej odpowiedzialność podatkową. Dotyczy to przy tym także przypadków, gdy przed wydaniem decyzji doszło do rozwiązania spółki, co wyraźnie wynika z treści odesłania zawartego w art. 115 § 5 Ordynacji podatkowej. Chodzi tu jednak o postępowanie, którego przedmiotem jest orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej, w ramach którego ustawodawca dopuścił - na zasadzie wyjątku - także określenie wysokości zobowiązania. W przypadku spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej, postępowanie prowadzone przez organ podatkowy składa się z dwóch części. Łączy ono w sobie z jednej strony czynności zmierzające do określenia zobowiązania spółki, z drugiej - mające na celu wydanie decyzji o odpowiedzialności za te zobowiązania jej wspólnika. Mając zatem na uwadze powyższe Sąd przyjął iż nie można zarzucić działaniom organów podatkowym wadliwości. Jednakże z uwagi art. 134 ustawy p.p.s.a. Sąd stwierdza naruszenie przepisów prawa materialnego skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i wskazał, iż odpowiedzialność byłych wspólniczek Spółki Cywilnej P. nie powinna obejmować dodatkowego zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w S. kierując się oceną wyrażoną w uzasadnieniu powołanego wyroku WSA , po dokonanej ponownie analizie stanu faktycznego i prawnego w sprawie decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności M.K. i W.S. za zaległości Spółki Cywilnej P. M. K. W. S. z tytułu dodatkowego zobowiązana w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 do grudnia 2005r. w [...] zł z odsetkami za zwłokę, a w pozostałym zakresie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Pismem z dnia 25 stycznia 2011r. M.K. złożyła skargę na powyższą decyzję. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podniosła, iż decyzja organu odwoławczego podjęta została wskutek świadomego wprowadzenia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego a następnie Dyrektora Izby w błąd przez urzędników urzędu skarbowego, polegającego na przeinaczaniu istotnych dla sprawy okoliczności. Zdaniem Strony "proceder ten polegał na przeinaczeniu podstawowych dla sprawy faktów jak i obowiązków ciążących na spółce z racji prowadzonej działalności". Stanowi też dowód na nierzetelność i szkodliwe, świadome działanie, wbrew obowiązującemu prawu urzędników I Urzędu Skarbowego w S. na szkodę polityki społecznej Państwa Polskiego. Jako dowód takiej oceny skarżąca przedłożyła fotokopię jednego z protokołów kontroli podatkowej za okres od stycznia 2005 do stycznia 2006 roku Spółki Cywilnej P., znajdujących się posiadaniu Izby Skarbowej w S . W ocenie skarżącej z niewiadomych przyczyn w trakcie kontroli podatku VAT, pracownik urzędu skarbowego nie umożliwił skarżącej a także sam nie skorzystał z tych protokołów z załącznikami aby umożliwić skarżącej odtworzenie utraconej w pożarze bezpowrotnie zniszczonej dokumentacji źródłowej i całości sprzętu komputerowego Powyższe stanowi ewidentny i niepodważalny dowody na nierzetelność kwestionowanej decyzji polegającej na obciążeniu podatnika wyimaginowanym obowiązkiem podatkowym. Korzystając z nieszczęścia które dotknęło skarżącą, strata dorobku życia i miejsca pracy w pożarze, co spowodowało załamanie nerwowe. Kontrolujące świadomie pomówili skarżącą o czyn kryminalny ukrycie dokumentów. Przez co dodatkowo i celowo utrudniono o zdezorganizowano możliwość odtworzenia dokumentów, których kopie spoczywały w urzędzie w oryginałach protokołów kontroli przeprowadzonych w okresie od stycznia 2005 roku do stycznia 2006 roku . O tym fakcie skarżąca się dowiedziała przypadkiem w 2010 roku w trakcie przesłuchania kierownika Referatu Karno-Skarbowego I US w S. Zatem powyższe stanowi dowód , że urząd powyższą zaskarżoną decyzją zrobił sobie źródło dochodu z uniemożliwieniu skutecznego uczestnictwa kontrolowanego w kontroli i w zatajaniu dla tej kontroli kluczowych dokumentów. W odpowiedzi na skargę odnosząc się do jej zarzutów Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec nie stwierdzenia powyższych naruszeń prawa w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że sprawa ta była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie i została zakończona wyrokiem z dnia 26 maja 2010r. sygn. akt. I SA/Sz 512/09. Dlatego też w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze unormowanie wynikające z art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji podatkowej (wyrok NSA z dnia 16 października 1997 r., I SA/Po 263/97; LEX 30884 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie 2, Warszawa 2006, str. 325). Natomiast wskazania co do dalszego przebiegu postępowania, formułowane przez sąd administracyjny, są w sposób ścisły związane z przyjętą przez ten sąd wykładnią przepisów i dotyczą działań, jakie mają podjąć organy podatkowe w celu pełnej realizacji norm prawnych, wskazanych przez sąd, jako mających zastosowanie w sprawie. Jak wynika z treści art. 153 p.p.s.a. orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane, jak również poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ewentualne naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 powodowałoby konieczność, w razie złożenia skargi, uchylenia zaskarżonej decyzji. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem Sądu. Z kolei związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 153 powołanej ustawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Oznacza to, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie obowiązani są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu uprzednio wydanego w sprawie wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., IV SA 527/97, LEX 47275, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., I FSK 506/05, LEX 187499). W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie tak długo, jak wyrok Sądu nie zostanie uchylony w prawem określonym trybie, bądź też nie ulegnie zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania (zob. wyrok NSA z dnia 16 października 1997 r., I SA/Po 263/97; LEX 30884, wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., IV SA 1177/97; LEX 47301, wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., III SA 3377/00; LEX 54000). Również w judykaturze powszechnie przyjmuje się stanowisko, że nieaktualność, a co za tym idzie - ustanie mocy wiążącej oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu orzeczenia Sądu administracyjnego powstaje w przypadku istotnej zmiany stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., IV SA 1177/97; LEX 47301, wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2408/98, LEX 44392). Należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła wymieniona wyżej podstawa, która uzasadniać mogłaby zwolnienie z oceny prawnej zaprezentowanej już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2010r. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując ponownie niniejszą sprawę, miał obowiązek dostosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych we wcześniejszym wyroku z dnia 26 maja 2010r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż przy ponownym postępowaniu organ orzekając o odpowiedzialności byłych wspólniczek spółki cywilnej P. uwzględni, że stosownie do art. 115 § 1 Ordynacja podatkowa, osoby trzecie nie odpowiadają za dodatkowe zobowiązanie podatkowe podatnika. W zaskarżonej decyzji organ to wskazanie uwzględnił. Z uwagi na związanie organu podatkowego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku z dnia 26 maj 2010 r. bezpodstawne są zarzuty skargi zmierzające do podważenia ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy. We wskazanym wyżej Wyroku Sąd stwierdził, iż nie dopatrzył się żadnych istotnych naruszeń przepisów postępowania. W ocenie Sądu, organy podatkowe zebrały pełny, wszechstronny materiał dowodowy, w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 190, art. 191 i art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, z 2005 r., poz. 60 ze zm.). Poczynione ustalenia zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji zgodnie z wymogami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W wyroku tym Sąd przesądził, iż istniały dostateczne podstawy prawne ku temu, by obciążyć odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki cywilnej P. M. K., W. S., M.K., W.S. wspólniczki spółki cywilnej, tj. że spełnione zostały przesłanki określone w art. 115 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, iż orzekanie o odpowiedzialności wspólników nie jest oparte na zasadzie winy i dlatego nie ma znaczenia ustalenie przyczynienia się do powstania zaległości. Stopień zaangażowania poszczególnych wspólników w działalność spółki cywilnej i przyczynienia się do powstania zaległości podatkowych nie ma znaczenia dla orzekania o odpowiedzialności wspólników za te zaległości. Odpowiedzialność ta ma bowiem charakter obiektywny, niezależny od zawinienia i jest solidarna. Odpowiedzialność podatkowa wspólników spółki cywilnej za ciążące na niej zaległości podatkowe nie jest uzależniona od wysokości wkładów poszczególnych wspólników. Oznacza to, że organ podatkowy może orzec o odpowiedzialności wspólnika za pełną kwotę zaległości spółki. W ramach tego postępowania, co słusznie podnosi organ podatkowy, nie może dochodzić do badania zasadności powstania podatku ciążącego na spółce, osoba trzecia nie może podnosić zarzutów co do zobowiązania podatkowego spółki. W tym postępowaniu orzekający organ podatkowy prowadzi postępowanie co do przesłanek odpowiedzialności. Ustaloną przez organ okolicznością i przyznaną przez stronę jest fakt pozostawania w tym okresie w spółce cywilnej P. M.K. i W.S., a ponadto, że zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2005r. są efektem wydanych - po kontroli podatkowej - decyzji organu I instancji tj. z [...] znak [...] (zobowiązania za styczeń 2005r.) oraz z [...] znak [...] (zobowiązania za miesiące od lutego do grudnia 2005r.) oraz ze złożonej lecz nie zrealizowanej przez Spółkę deklaracji VAT-7 za styczeń 2006r. Co do zobowiązania za styczeń 2006 r. to wskazać należy, że art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej ustanawia wyjątek od zasady, iż o odpowiedzialności osób trzecich orzeka się w odrębnej decyzji, która funkcjonuje obok decyzji, z której wynika należność pierwotnie zobowiązanego. Jak wynika z przytoczonych powyżej fragmentów uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010 r. organ podatkowy nie mógł dokonać odmiennej oceny prawnej, niż uczynił to Sąd we wcześniejszym wyroku i naruszyć wskazań Sądu co do dalszego postępowania. Związanie tą oceną prawną dotyczy również obecnego składu Sądu ponownie rozpoznającego sprawę. Podnoszenie na obecnym etapie sprawy w skardze na decyzję administracyjną ponownie zarzutów zmierzających do podważenia stanu faktycznego sprawy jest w istocie niedopuszczalną polemiką z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maj 2010 r. Jedyną bowiem możliwą drogą podnoszenia zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego było zaskarżenie poprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Obecnie strona nie można już powracać do kwestii wcześniej przesądzonych w prawomocnym wyroku WSA. Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło