I SA/Sz 227/17

Dnia 21 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2017 r. wniosku B. K. i B. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie z ich skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. B. K. i B. K. pismem z dnia 27 stycznia 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze, doprecyzowanej pismem z dnia 12 czerwca 2017 r., skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz aktów i czynności objętych granicami tej sprawy. W treści wniosku zawarli również wniosek o zawieszenie czynności egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto należy zwrócić uwagę, że - zgodnie z art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. - wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Stosownie do art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wniosek o wstrzymanie wykonalności dotyczyć może jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Powyższe zagadnienie ma istotne znaczenie w omawianej sprawie, bowiem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga tego wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt II FZ 882/05). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Mając powyższe stwierdzenia na uwadze, zaskarżone postanowienie nie nadaje się do wykonania i nie podlega wykonaniu, a zatem nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego ma charakter odmowny i zawiera negatywną ocenę przesłanek umorzenia postępowania w sprawie o których mowa w art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2016.599 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.". Tym samym, stanowi rozstrzygnięcie proceduralne niewywierające skutku w sferze wykonalności postanowienia. Nie obliguje strony do działania, nie może być ono wykonane w trybie przymusowym (w postępowaniu egzekucyjnym). Nie powoduje również powstania skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na nią nowych praw bądź obowiązków podlegających wykonaniu. Zatem, takie postanowienie nie podlega wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie posiada cech, które mogłyby spowodować potencjalne wystąpienie jednej bądź obu przesłanek wymienionych w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. (por. postanowienia NSA z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II FZ 502/16 i z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. akt II FZ 826/15, a także postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Po 537/15). W treści skargi skarżący wnieśli o zawieszenie prowadzonych czynności egzekucyjnych, przy czym - jak już wyżej wskazano - przedmiotem skargi do sądu jest postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Natomiast, zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. O postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99). W świetle powyższego wniosku, wyjaśnić zatem należy, że w ujęciu materialnym są to dwie różne sprawy i nie zachodzi między nimi tożsamość przedmiotowa. Wskazane sprawy są ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawie zainicjowanej skargą do sądu, będą badane przesłanki odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.), nie zaś zgodność z prawem prowadzonych czynności egzekucyjnych. Tym samym, prowadzenie czynności egzekucyjnych przez organ nie jest objęte granicami sprawy - w rozumieniu art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. - wywołanej wniesioną w sprawie skargą. Nadto wskazać należy, że - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Tym samym, kontrolując postępowanie egzekucyjne, sąd administracyjny jest uprawniony do badania zgodności z prawem jedynie wyżej wskazanych postanowień. W rezultacie również tylko w odniesieniu do tych postanowień może orzec o wstrzymaniu wykonania. Żądanie zawieszenia czynności egzekucyjnych zgłoszone przez skarżących, nie może więc zostać uwzględnione, gdyż nie jest objęte zakresem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Działania w kwestii wstrzymania, zawieszenia czy umorzenia postępowania egzekucyjnego zastrzeżono wyłącznie do kompetencji organu egzekucyjnego lub organu nadzoru. Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd - na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia. Wszystkie cytowane orzeczenia są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl