I SA/Sz 232/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-11-03
Skład orzekający: Zygmunt Chorzępa, Maria Dożynkiewicz, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r., jeśli decyzja organu pierwszej instancji została uchylona przez organ odwoławczy, a zabezpieczenie wykonania obowiązku podatkowego nastąpiło po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, ale przed upływem terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego jest niezasadny. Decyzja organu odwoławczego, która określiła zobowiązanie podatkowe w innej kwocie niż decyzja organu pierwszej instancji, zastępuje pierwotną decyzję i staje się decyzją ostateczną. Zabezpieczenie wykonania obowiązku podatkowego poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej, dokonane przed upływem terminu przedawnienia, przerwało bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, co skutkuje tym, że decyzja organu odwoławczego została wydana przed upływem terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. z tytułu wynajmu nieruchomości. Skarżący zarzucił przedawnienie zobowiązania podatkowego oraz tendencyjne postępowanie dowodowe. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił nowe zobowiązanie, uznając, że zabezpieczenie wykonania obowiązku podatkowego przerwało bieg przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz,, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. o d d a l a skargę
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz.926, ze zm.l w związku z art. 23 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 169 poz.1387/, Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania K. S. zamieszkałego w K. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i określił podatnikowi należne zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie [...] zł .
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. określił podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. z tytułu wynajmu nieruchomości w kwocie [...] zł.
W wyniku informacji R. D. o nie wywiązaniu się K. S. z obowiązku opodatkowania przychodów z tytułu najmu, przeprowadzonego postępowania podatkowego na podstawie dowodów i wyjaśnień złożonych przez podatnika, organ podatkowe ustaliły, że podatnik w dniu [...] r. zawarł z C. C. w obecności R. D. umowę najmu nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] na okres od [...] r. do [...] r. z ustalonym czynszem najmu w kwocie [...] zł miesięcznie, płatnym z góry za okres najmu. Podpisy na wskazanej umowie został przez strony złożone w obecności notariusza. Tego samego dnia, strony umowy z udziałem pełnomocnika najemcy w osobie R. D. sporządziły aneks do wskazanej umowy ustalając między innymi, że przedmiotem najmu jest również garaż i pokoje użytkowane w najniższej kondygnacji budynku oraz że czynsz najmu zostaje ustalony na kwotę [...] DM, która zostanie w całości zapłacona przez najemcę w miesiącu lipcu 1996 r.
Zgodnie z ustaleniami umowy, najemca miał przeprowadzić remont budynku oraz ponosić ciężar opłat związanych z używaniem nieruchomości.
Organy podatkowe ustaliły również, że podatnik wynajmował wcześniej przedmiotową nieruchomość J. R., którego pełnomocnikiem był R. D., na umówiony miesięczny czynsz w kwocie [...] DM miesięcznie.
W odwołaniu od powyższej decyzji Urzędu Skargowego K. S. zarzucił decyzji nieuwzględnienie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i uznanie za pewnik, że czynsz najmu został wynajmującemu zapłacony. Nadto zdaniem podatnika niezasadnie odmówiono znaczenia dowodowego przedstawionego przez niego dowodom i wyjaśnieniom, co potwierdzają:
- wyrok Sądu w sprawie zapłaty czynszu najmu,
- niewykonanie przez R. Dzikiewicza prawomocnego wyroku sądowego,
- zeznania świadków w sprawie o zapłatę czynszu, i drugim, dotyczącym tzw. skargi pauliańskiej,
- zatrudnienie przez wynajmującego byłej żony podatnika,
- podpalenie budynku w [...] r., jego dewastacja przez wybijanie okien i odgrażanie się R. D. o złożeniu informacji organom podatkowym o niezapłaceniu podatku od dochodów najmu oraz groźby zabicia.
Wskazując na powyższe zarzuty i dowody podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, pismem z dnia [...] r. podatnik ponowił wniosek o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania załączając nowe dowody w postaci oświadczeń: o zaprzestaniu w latach [...]-[...] hodowli tuczników z uwagi na stan zdrowia; J. S. że nigdy nie została zatrudniona przez R. D.; J. S. - córki podatnika, dotyczące pochodzenia środków finansowych na zakup samochodu "C.", polisy ubezpieczeniowej i umowy sprzedaży samochodu "A." oraz wyciągu z protokołu przesłuchania R. D., w nieustalonym postępowaniu i wyciągu z protokołów przesłuchania tego świadka w dniu [...] r. przez Prokuraturę Okręgową.
Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując odwołanie po zleceniu przeprowadzenia w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej postępowania uzupełniającego, ustalił, że na wniosek organu pierwszej instancji, w dniu [...] r. dokonano w trybie art. 34 § 1 i art. 35 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej zabezpieczenia wykonania obowiązku podatkowego określonego w decyzji doręczając skutecznie podatnikowi tytuł wykonawczy. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, spełniony została warunek z art. 70 Ordynacji podatkowej, skutkujący tym, że zobowiązanie podatkowe K. S. określone decyzją z [...] r. nie uległo przedawnieniu.
Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy w tym, zebrany w postępowaniu uzupełniającym przez Urząd Skarbowy w postaci: protokołów przesłuchania świadków J. S., R. D., A. L., D. U., podatnika z dnia [...] r., protokół przejrzenia akt Sądu Okręgowego w sygn. akt [...], wyroku Sadu Apelacyjnego z dnia [...] r. sygn. akt [...] r., pisma z dnia [...] r. dotyczącego rozwiązania umowy najmu oraz dowody złożone przy piśmie pełnomocnika podatnika z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkowując się do zarzutów merytorycznych odwołania związanych z opodatkowaniem dochodu z najmu nieruchomości wskazał, że poza sporem pozostaje fakt, że na cele prowadzonej przez C. C., reprezentowanego przez R. D., działalności gospodarczej, podatnik wynajął budynek mieszkalny stanowiący współwłasność małżonków J. i K. S.
Zarówno umowa najmu z poświadczonymi notarialnie podpisami, jak i aneks do tej umowy potwierdzają, że strony w efekcie ustaliły czynsz najmu w kwocie [...] DM lub równowartości w złotych polskich płatny miesięcznie. Brak jest w zebranym materiale dowodowym potwierdzenia, że K. S. należnego w 1996 r. czynszu najmu nie otrzymał. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe ustalenie potwierdza fakt braku żądania zapłaty zaległego czynszu najmu przy rozwiązaniu umowy najmu [...] r. K. S. nie zabiegał również o jego zapłatę później, gdy domagał się rozliczenia umowy najmu w zakresie zapłaty zaległych rachunków związanych z wynajmowaną nieruchomością i doprowadzeniem jej do stanu używalności.
Dlatego, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, organ I instancji zasadnie uznał, że podatnik czynszu najmu otrzymał w kwocie [...] DM miesięcznie, co potwierdza również ocena zawarta w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] r.
Powołując zatem przepis art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, organ odwoławczy uznał, iż skoro wynajmowana nieruchomość stanowiła wspólność małżonków S., opodatkować należało dochody z tej nieruchomości, stosownie do wielkości posiadanych przez małżonków udziałów.
Mając zatem na uwadze, że dopiero wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...] wspólność majątkowa małżonków S. została zniesiona, Dyrektor Izby Skargowej uznał, że opodatkowanym dochodem podatnika z tytułu wynajmu wspólnej nieruchomości, winien być jego udział w nieruchomości , tj. połowa dochodu z czynszu najmu.
Za nie mające znaczenia w sprawie uznał organ odwoławczy wnioski dowodowe podatnika w zakresie rozliczeń podatkowych R. i E. D. Natomiast umową z dnia [...] r. organ odwoławczy uznał za zawartą dla pozoru, co potwierdzają wyroki Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego.
W skardze od Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. zarzucił decyzji naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a w szczególności przepisów o przedawnieniu dochodzenia "podatku dochodowego i wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji Urzędu Skarbowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania".
W uzasadnieniu skargi, K. S. nie wskazując, które podpisy Ordynacji podatkowej i ustawy podatkowej zostały naruszone przedstawia własną ocenę zebranych dowodów i wynikających z niej wniosków.
Szczególnie za nietrafne zdaniem podatnika jest uznanie, że nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia przez czynność egzekucyjną, skoro decyzja organu I instancji, stanowiąca podstawę wydania tytułu wykonawczego i dokonanego zabezpieczenia została uchylona i nie ma jej w obrocie prawnym, a ponadto, w terminie przedawnienia musi być wydana decyzja prawomocna, a tą w sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, która wydana została po upływie terminu przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej powołując argumentację z uzasadnienia decyzji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Podnosząc zarzuty naruszenia prawa K. S. wskazuje, że naruszono przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisy Ordynacji podatkowej przez to, że organy podatkowe określiły jego zobowiązanie podatkowe mimo, że nastąpiło przedawnienie oraz przeprowadziły w sposób tendencyjny postępowanie, nieprzeprowadzając wnioskowanych dowodów i opierając ustalenia faktyczne na zeznaniach świadka R. D. nie wskazuje, o które przepisy wskazanych ustaw chodzi.
Ustosunkowując się do postawionych zarzutów omówionych przez skarżącego w uzasadnieniu skargi należy stwierdzić, że są nietrafne.
Naruszenie przepisów postępowania zdaniem skarżącego polega na tendencyjnym przeprowadzeniu postępowania podatkowego i nieuwzględnieniu wnioskowanych przez skarżącego dowodów, zwłaszcza w zakresie sprawdzenia rocznych zeznań o osiągniętych dochodach R. D. i jego żony.
Zdaniem Sądu, analizując zebrany materiał dowodowy, organy podatkowe dokonując ustaleń co do osiąganych przez skarżącego dochodów z najmu budynku mieszkalnego, oparły je nie tylko na zeznaniach R. D. ale również na ocenie innych dowodów zebranych w sprawie, zwłaszcza wyjaśnieniach i podejmowanych działaniach przez skarżącego po rozwiązaniu umowy najmu budynku w 1998 r. Nie można kwestionować faktu, że K. S., dochodząc przed sądem rozliczenia zobowiązań R. D. z przedmiotowej umowy, nie dochodził należności z tytułu niezapłaconego za 1996 r. czynszu najmu. Pominięcie w takim procesie, tak istotnej należności, z uzasadnieniem, że dłużnik R. D. obiecywał należność uregulować przeczy logice wszczynania takiego postępowania.
Dlatego podzielając trafność ustaleń i ocen organów podatkowych w tym zakresie Sąd stwierdza, że ocena ta jest trafna i nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów.
Fakt otrzymania czynszu najmu za 1996 r. potwierdził również w uzasadnieniu swojego wyroku Sąd Apelacyjny z [...] r. orzekający w sprawie rozliczenia przedmiotowej umowy najmu.
Jeśli zatem K. S. uzyskał w 1996 r. dochody z najmu budynku mieszkalnego, i osiągniętego dochodu nie ujawnił w zeznaniu rocznym za 1996 r., organy podatkowe zobowiązane były na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej określić to zobowiązanie podatkowe jako zaległość podatkową czemu dały wyraz w przedmiotowych decyzjach.
Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia przez organy podatkowe wniosków dowodowych skarżącego, dotyczących deklarowanych przez R. D. dochodów, zdaniem Sądu jest on nietrafny i niezwiązany ze sprawą. W zeznaniu rocznym o osiągniętych dochodach brak jest szczegółowych informacji co do poszczególnych wydatków stanowiących koszt uzyskania przychodu. Deklaracja podatkowa nie zawiera szczegółowych informacji o wydatkach stanowiących koszt uzyskania przychodu, dlatego słusznie taki wniosek dowodowy został przez organy podatkowe pominięty.
Decyzję z dnia [...] r. Naczelnika Urzędu Skarbowego podatnik otrzymał [...] r. a więc przed upływem terminu przedawnienia a nadto, w dniu [...] r. dokonano zabezpieczenia należnego podatku przez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości podatnika, o której to czynności podatnik został powiadomiony.
Jeśli zatem, decyzję określającą zobowiązanie podatkowe podatnik otrzymał przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego a nadto, przez czynność zabezpieczenia nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia twierdzenie - skarżącego, że nastąpiło przedawnienie jest nietrafne.
Nie zmieniają tej oceny twierdzenia skarżącego, że decyzja organu pierwszej instancji nie istnieje oraz, że decyzją określającą zobowiązanie podatkowe wydaną w okresie przed upływem terminu przedawnienia winna być decyzja ostateczna albowiem są bezpodstawne.
Fakt uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy skutkuje w sprawie zmianą wielkości zobowiązania podatkowego, skoro organ odwoławczy określił je w innej kwocie niż uczynił to organ pierwszej instancji. Zmiana wielkości zobowiązania podatkowego przez organ odwoławczy skutkuje tym, że w miejsce zobowiązania określonego pierwotnie, wchodzi zobowiązanie określone przez organ odwoławczy, którego decyzja jest decyzją ostateczną wydaną w postępowaniu podatkowym. Dokonanie zabezpieczenia przez wpis do księgi wieczystej nieruchomości podatnika hipoteki przymusowej w kwocie [...] zł zgodnie z wnioskiem organu podatkowego z [...] r., o czym podatnik został powiadomiony, [...] r. przerwało bieg przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, co skutkuje że decyzja organu odwoławczego określająca zobowiązanie podatkowe została wydana przed upływem okresu przedawnienia.
Również nietrafny jest zarzut skarżącego co do bezzasadności odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania J. R., poprzedniego najemcy budynku. Słusznie zdaniem sądu organy podatkowe pominęły ten dowód, skoro nie pozostawał on w żadnym związku z realizacją umowy najmu budynku z [...] r.
Mając zatem powyższe na uwadze, uznając że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a ocena materiału dowodowego dokonana w skardze dowolna, Sąd podzielając trafność ustaleń i ocen organów podatkowych uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło