I SA/Sz 24/23

WyrokWSA w Szczecinie2023-04-13

Skład orzekający: Alicja Polańska, Elżbieta Dziel, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego administracyjnego, po jego umorzeniu z powodu bezskuteczności, jest dopuszczalne w przypadku ujawnienia nowego majątku, a także czy zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego jest zasadny, gdy bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego administracyjnego jest dopuszczalne, jeśli spełnione są dwie przesłanki: umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. oraz ujawnienie majątku przewyższającego koszty egzekucyjne. Sąd stwierdził również, że zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego jest niezasadny, gdy bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a spółka nie udowodniła instrumentalnego wykorzystania tej instytucji.
Stan faktyczny
Spółka złożyła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, kwestionując istnienie obowiązku podatkowego z uwagi na przedawnienie roszczeń oraz brak uprzedniego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organy egzekucyjne obu instancji oddaliły zarzut, uznając, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a ponowne wszczęcie egzekucji było uzasadnione ujawnieniem nowego majątku. Spółka zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. (zwany dalej "organem odwoławczym") zaskarżonym postanowieniem z [...].11.2022 r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (zwanego dalej "organem I instancji") z [...]08.2022 r., znak: [...] oddalające zarzut wniesiony przez "G. " sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwanej dalej "spółką", "stroną", "skarżącą") w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: - [...] z [...]04.2014 r., - [...] z [...]05.2014 r., - [...] z [...].08.2014 r., - [...] z [...].11.2014 r., - [...] z [...]02.2017 r., - [...] z [...].04.2017 r., - [...] z [...]05.2017 r. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Organ I instancji prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych ww. tytułów wykonawczych. Zaległości wynikające z zawiadomienia z [...]08.2022 r. znak [...] o ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego obejmowały nieuiszczony podatek: - dochodowy od osób prawnych za 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł, - od towarów i usług za I kwartał 2014 r. w łącznej kwocie [...]zł, - od towarów i usług za I kwartał 2014 r. (korekta deklaracji) i II kwartał 2014 r., w łącznej kwocie [...]zł, - od towarów i usług za III kwartał 2014 r. w łącznej kwocie [...]zł, - dochodowy od osób prawnych za 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł, - od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł, - dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń pracowników za grudzień 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł. Z powodu znacznej wysokości zobowiązań spółki oraz faktu ich nieuregulowania, organ I instancji wszczął postępowanie karne skarbowe. Postanowieniami z: - [...]02.2015 r. znak: [...] wszczął dochodzenie w sprawie uporczywego niewpłacania w terminie podatku, wynikającego ze złożonych w imieniu spółki deklaracji dla podatku VAT-7K za I-III kwartał 2014 r., - [...]02.2015 r. przedstawił zarzuty A. R., - [...]03.2015 r. znak: [...] rozszerzył zakres postępowania o przedstawienie wyżej wymienionemu zarzutu uporczywego niewpłacania podatku z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r., podatku dochodowego od wpłacanych wynagrodzeń pracowników, wynikających z deklaracji rocznej PIT-4R za 2013 r. oraz podatku od towarów i usług za I-III kwartał 2014 r. Z powodu bezskuteczności egzekucji postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniami Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z: [...]06.2015 r. nr [...], 29.06.2015 r. nr [...] oraz [...]06.2017 r. nr [...] W związku z ujawnieniem nowego majątku spółki, z którego możliwe było wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...]08.2022 r. ponownie wszczął egzekucję administracyjną. Pismem z [...]08.2022 r. spółka złożyła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, zarzucając brak: - uprzedniego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec spółki – egzekucje, z tytułów wskazanych w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności pieniężnej z [...]08.2022 r., zostały umorzone postanowieniami z [...]06.2015 r., - istniejącego obowiązku podatkowego z uwagi na przedawnienie roszczeń objętych tytułami egzekucyjnymi wskazanymi w zajęciu. Wobec powyższego spółka wniosła o umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. – zwanej dalej: "u.p.e.a.") oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia zarzutów na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. Postanowieniem z [...]08.2022 r. nr [...] wierzyciel oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o tytuły wykonawcze [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Pismem z [...]08.2022 r. spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie z [...]08.2022 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm. - zwanej dalej "o.p.") poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, a także naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 122, art. 120 i art. 121 § 1 o.p. W dalszej kolejności zarzuciła naruszenie art. 70 § 1, art. 59 § 1 pkt 1 oraz art. 191 o.p. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w zakresie przedawnionego zobowiązania podatkowego. Postanowieniem z [...]11.2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie potwierdziła zgłaszanego przez spółkę zarzutu nieistnienia obowiązku wymienionego w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. czy też wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, wskazanego w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Wnosząc zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., spółka powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Organ wskazał, że spółka uważała, iż celem wszczęcia i prowadzenia przez organ I instancji postępowania karnego skarbowego było uniknięcie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie przedstawiła jednak żadnego dowodu potwierdzającego zgłoszony zarzut. W toku prowadzonego postępowania zażaleniowego organ odwoławczy ustalił, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nastąpiło w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, tj. uporczywym niewpłacaniem w terminie należnych podatków. W wyniku podjętych przez urząd skarbowy czynności, mających na celu wykrycie sprawcy popełnienia przestępstwa skarbowego, prowadzone dochodzenie w sprawie zostało przekształcone w fazę ad personom, w związku z postawieniem zarzutów decydentowi spółki - A. R.. Podejrzany w trakcie przesłuchania, które miało miejsce [...]09.2015 r., przyznał się do zarzucanych mu czynów. W ocenie organu trudno zatem w tej sytuacji twierdzić, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte instrumentalnie. Organ odwoławczy nie zgodził się także z twierdzeniem spółki, że przepisy art. 70 § 6 o.p. znajdują zastosowanie wyłącznie wobec osób fizycznych. Według organu spółka spełnia przesłanki do określenia jej jako podatnika, ponieważ stała się osobą prawną [...]07.2007 r., tj. z chwilą wpisania jej do Rejestru Przedsiębiorców. Spółka spełniła również przesłanki do określenia jej jako zobowiązanego na podstawie art. 1a pkt 20 u.p.e.a. Organ wskazał, że w przypadku zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r., podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń pracowników za grudzień 2016 r. bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z upływem [...]12.2017 r. Zatem przedawnienie nastąpi nie wcześniej niż [...]01.2023 r. Z kolei bieg terminu przedawnienia zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. oraz podatku od towarów i usług za I-III kwartał 2014 r. został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego skarbowego, które wiąże się z niewykonaniem tych zobowiązań, tj. z dniem [...]02.2015 r. Pismem z [...]04.2015 r. (doręczonym [...]04.2015 r.) spółka została zawiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Następnie organ wskazał, że umorzenie prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego nastąpiło postanowieniami organu I instancji wydanymi na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a.: [...]06.2015 r. nr [...]; [...]06.2015 r. nr [...]; [...]06.2017 r. nr [...] Dalej organ wyjaśnił, że dopuszczalność ponownego wszczęcia egzekucji zachodzi w przypadku kumulatywnego wystąpienia dwóch przesłanek w postaci umorzenia postępowania przez właściwy organ na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. oraz ujawnienia majątku o wartości przewyższającej wysokość kosztów egzekucyjnych. W rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione, dlatego zgodnie z art. 61 § 3 pkt 2 u.p.e.a. ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z chwilą wydania przez organ egzekucyjny zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, tj. [...]08.2022 r. W oparciu o art. 61 § 4 u.p.e.a. podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej wobec spółki były dotychczasowe tytuły wykonawcze, ponieważ wniosek wierzyciela z [...]07.2022 r. o ponowne wszczęcie egzekucji został skierowany do organu egzekucyjnego, który umorzył postępowanie z powodu stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Organ zauważył, że 11.08.2022 r. spółka odebrała zawiadomienie organu I instancji z [...]08.2022 r. o ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Ta czynność organu I instancji oprócz wszczęcia ponownej egzekucji, dostarczyła informacji o ponownie wszczętej egzekucji. Wypełniony przez organ I instancji został również warunek określony w art. 61 § 5 u.p.e.a. odnośnie minimalnych informacji, które powinno zawierać zawiadomienie o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej. Podsumowując, organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, że zobowiązania objęte ww. tytułami wykonawczych istniały, były wymagalne i podlegały egzekucji. W związku z tym, złożony zarzut nieistnienia lub wygaśnięcia obowiązku uznał za niezasadny. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji działał w oparciu i w granicach obowiązujących przepisów prawa. W tym stanie sprawy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. We wniesionej skardze spółka postanowienie organu odwoławczego zaskarżyła w całości i zarzuciła mu: I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) naruszenie art. 122 o.p. poprzez jego niezastosowanie i brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności związanych z prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym, umożliwiających weryfikację prawidłowości jego prowadzenia, w tym w szczególności w zakresie czasu jego trwania sugerującego pozorność tego postępowania; 2) naruszenie art. 120 i 121 § 1 o.p. poprzez ich niezastosowanie i dokonywanie interpretacji przepisów w sposób mający na celu pogarszanie sytuacji prawnej jednego podmiotu na skutek działań podjętych przez organ wobec innego podmiotu, co narusza zasadę budowania zaufania do organów podatkowych; 3) naruszenie art. 70 § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie i brak uwzględnienia, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu; 4) naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie i brak umorzenia postępowania, które stało się niedopuszczalne na skutek wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wobec jego przedawnienia; 5) naruszenie art. 191 o.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w efekcie czego organ błędnie przyjął, iż doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego wprost wskazywała, że pozorne postępowanie karne skarbowe nie wywarło takiego skutku; 6) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania, że decyzja organu I instancji była prawidłowa wobec nieuzasadnionego przyjęcia, że nie doszło do przedawnienia egzekwowanego roszczenia; 7) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 239 o.p. poprzez jego niezastosowanie i brak wydania decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz umarzającej postępowanie pomimo wadliwości decyzji organu I instancji (zamiast decyzji powinno być: postanowienia); 8) art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. przez ich niezastosowanie i sprzeczność ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że postępowanie karne skarbowe prowadzone było w celu doprowadzenia do faktycznego jego zakończenia poprzez doprowadzenie do skazania oskarżonego, podczas gdy prawidłowa analiza stanu faktycznego wprost wskazuje na to, iż jedynym celem postępowania karnego skarbowego jest wstrzymanie biegu terminu przedawnienia. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na: - przyjęciu, że postępowanie karne skarbowe skutkuje zawieszeniem postępowania również w sytuacji, gdy celem wszczęcia i trwania tego postępowania było uniknięcie przedawnienia zobowiązania podatkowego - jak wskazał sam organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, postępowanie zostało wszczęte w 2015 roku i nie zostało zakończone do chwili obecnej, co wprost wskazuje na instrumentalne wykorzystanie tej instytucji, które nie zasługuje na ochronę prawną; - przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie do osób prawnych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu umożliwia jego zastosowanie wyłącznie wobec osób fizycznych, wobec których przedstawiono zarzuty karne skarbowe - wskazać bowiem należy, że osoba prawna nie jest tożsama z jej organami czy tym bardziej osobami w nich zasiadającymi i brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych dla przyjęcia, że osoba prawna może ponosić niekorzystne skutki prawne działań lub zaniechań innych podmiotów; 2) naruszenie art. 2a o.p. poprzez jego niezastosowanie i brak rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści przepisów na korzyść podatnika. Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego zaskarżone postanowienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona odniosła się do podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 120 p.p.s.a., dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonych granicach, sąd nie dostrzegł naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie organu odwoławczego z [...]11.2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z [...]08.2022 r. w sprawie oddalenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wystawionych na zobowiązaną (skarżącą spółkę). W ocenie sądu rozstrzygnięcie organu odwoławczego należy uznać za zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych. Z powodu bezskuteczności egzekucji, na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. W związku z ujawnieniem nowego majątku spółki, z którego możliwe było wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...]08.2022 r. ponownie wszczął egzekucję administracyjną. Zawiadomienie zostało doręczono spółce. Następnie skarżąca złożyła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący braku uprzedniego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec spółki - egzekucje z tytułów wskazanych w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności pieniężnej z [...]08.2022 r. zostały umorzone postanowieniami z [...]06.2015 r. oraz brak istniejącego obowiązku podatkowego z uwagi na przedawnienie roszczeń objętych tytułami egzekucyjnymi wskazanymi w przedmiotowym zajęciu. Zgłoszone zarzuty organ egzekucyjny oddalił postanowieniem z [...]08.2022 r., które zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem. Wobec tak ustalonego stanu sprawy, stwierdzić należy, że rację mają organy egzekucyjne. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest sformalizowanym środkiem prawnym, co oznacza, że jego podstawą mogą tylko okoliczności wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. W przypadkach zgłoszenia zarzutu przez zobowiązanego, organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach. Słusznie organ stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła do wniosku, że zgłoszony przez spółkę zarzutu nieistnienia obowiązku wymienionego w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. czy też wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, wskazany w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., jest bezpodstawny. Zobowiązany wnosząc zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Należy zgodzić się z organem, że skarżąca spółka nie przedstawiła dowodu na okoliczność wszczęcia i prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. postępowania karnego skarbowego w celu uniknięcie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nadużycie instytucji wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może być stwierdzone jedynie wtedy, gdy wszczęcie postępowania byłoby nieuzasadnione. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie udowodniła instrumentalnego wykorzystania wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Sam fakt trwania tego postępowania od długiego czasu (od 2015 r.) czy też podejrzenie braku podejmowania jakichkolwiek działań przez organ nie świadczy o nadużyciu tej instytucji. Orzecznictwo sądowoadministracyjne, na które powołała się skarżąca, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ odnosi się do skarg na decyzje wymiarowe. Zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga w tych kwestiach, a jedynie w sprawie zarzutu zgłoszonego w toku egzekucji administracyjnej. Natomiast organ odwoławczy ustalił, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nastąpiło w związku podejrzeniem popełnienia przestępstwa, tj. uporczywym niewpłacaniem w terminie należnych podatków. W wyniku podjętych przez organ I instancji czynności, mających na celu wykrycie sprawcy popełnienia przestępstwa skarbowego, prowadzone dochodzenie w sprawie zostało przekształcone w fazę ad personom w związku z postawieniem zarzutów A. R.. W trakcie przesłuchania ([...]09.2015 r.) podejrzany przyznał się do zarzucanych mu czynów. Nie można zatem w tej sytuacji twierdzić, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte instrumentalnie. Nieuprawnione jest także twierdzenie skarżącej, że przepisy art. 70 § 6 o.p. znajdują zastosowanie wyłącznie wobec osób fizycznych. Ustawodawca w art. 7 § 1 o.p. określił szeroki krąg podmiotów, tj. osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na mocy ustaw podatkowych podlegają obowiązkowi podatkowemu. Z uwagi na brak definicji ww. podmiotów w Ordynacji podatkowej, zastosowanie znajduje art. 33 Kodeksu Cywilnego, który stanowi, że osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. Na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu Cywilnego o powstaniu osoby prawnej decyduje chwila jej wpisu do właściwego rejestru. Spółka spełniła zatem przesłanki do określenia jej jako podatnika, ponieważ stała się osobą prawną z chwilą wpisania jej do Rejestru Przedsiębiorców w dniu [...]07.2007 r. Ponadto zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym rozumie się przez to osobę prawną, która nie wykonała w terminie m. in. obowiązku o charakterze pieniężnym. W myśl art. 70 § 1 o.p. zobowiązania podatkowe - co do zasady - przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przypadku zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r., podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń pracowników za grudzień 2016 r. bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z upływem [...]12.2017 r. zatem przedawnienie mogło nastąpić nie wcześniej niż [...]01.2023 r. Z kolei bieg terminu przedawnienia zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. oraz podatku od towarów i usług za I-III kwartał 2014 r. został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego skarbowego, które wiąże się z niewykonaniem tych zobowiązań, tj. z dniem [...]02.2015 r. Pismem z [...]04.2015 r., doręczonym [...]04.2015 r., skarżąca została zawiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. W rozpoznawanej sprawie umorzenie prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego nastąpiło postanowieniami organu egzekucyjnego wydanymi na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a. z dnia: [...]06.2015 r., nr [...], [...]06.2015 r., nr [...] oraz [...]06.2017 r., nr [...] Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Jednakże umorzenie postępowania egzekucyjnego nie oznacza jednak, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Nie ma zatem przeszkód, aby prowadzić postępowanie egzekucyjne ponownie (wyrok NSA z 24.05.2016 r., sygn. akt II FSK 1138/14). Jak wskazał organ odwoławczy ponowne wszczęcie egzekucji jest dopuszczalne, jeśli zachodzi kumultatywne wystąpienia dwóch przesłanek w postaci umorzenia postępowania przez właściwy organ na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. oraz ujawnienie majątku o wartości przewyższającej wysokość kosztów egzekucyjnych. W niniejszej sprawie obie przesłanki zostały spełnione, z tego względu na podstawie art. 61 § 3 pkt 2 u.p.e.a. ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z chwilą wydania przez organ egzekucyjny zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, tj. 1.08.2022 r. Na mocy art. 61 § 4 u.p.e.a. podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej wobec spółki były dotychczasowe tytuły wykonawcze, ponieważ wniosek wierzyciela z [...]07.2022 r. o ponowne wszczęcie egzekucji został kierowany do organu egzekucyjnego, który umorzył postępowanie z powodu stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 61 § 4 u.p.e.a. do ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o wszczęciu egzekucji administracyjnej, z tym, że zamiast odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu doręcza się zawiadomienie organu egzekucyjnego o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej. Na podstawie zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że ten warunek został spełniony, ponieważ [...]08.2022 r. skarżąca spółka odebrała zawiadomienie organu egzekucyjnego z [...]08.2022 r. o ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W ten sposób organ I instancji poinformował o ponownie wszczętej egzekucji. Wypełniony przez organ I instancji został również warunek określony w art. 61 § 5 u.p.e.a. odnośnie minimalnych informacji, które powinno zawierać zawiadomienie o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Op, sąd uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę w toku prowadzonego postępowania, pismem z [...]10.2022 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o przekazanie szczegółowych informacji potwierdzających, że w sprawie nie doszło do instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Wyjaśnienia we wskazanym zakresie otrzymał w piśmie z [...]11.2022 r. Organ I instancji na dzień wszczęcia postępowania karnego skarbowego działał w oparciu o zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia czynów zabronionych polegających na nieterminowym regulowaniu ustalonych i bezspornych zaległości podatkowych. Działania oparto na zgromadzonych dowodach, a podejrzany przyznał się do zarzucanych mu czynów i złożył stosowne wyjaśnienia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymieniona w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] istnieją, są wymagalne i podlegają egzekucji. W związku z tym słusznie organ stwierdził, że zarzut nieistnienia lub wygaśnięcia obowiązku w niniejszej sprawie jest niezasadny. Odnosząc się do powołanych w treści skargi orzeczeń sądów administracyjnych sąd stwierdził, że zapadły one w odmiennym stanie faktycznym i prawnym, dlatego nie mogą mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw. Wyroki sądów administracyjnych przywołanych w sprawie dostępne są na stronie internetowej : www.orzeczeniansa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło