I SA/Sz 240/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie z jej skargi na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu oraz zwrot wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę [...] zł, 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca A. J. złożyła w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, ustalonego łącznie na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wyjaśniła, że posiada 1 % udziałów w [...] spółka jawna z siedzibą w P., która to spółka w ostatnich latach generowała straty. Ponadto Skarżąca posiada 90 % udziałów w spółce [...] z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., która aktualnie generuje głównie koszty (m.in. koszt wynajmu lokalu użytkowego, czynsz [...] zł, koszty remontu lokalu), a planowana data rozpoczęcia działalności to kwiecień – maj 2017 r. (sprzedaż ciastek). Z oświadczenia wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Źródłem utrzymania Skarżącej jest wynagrodzenie za pracę na podstawie umowy o pracę w [...] sp. j. w wysokości netto [...] zł. Odnośnie do majątku wskazała na prawo własności lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...] o pow. [...] m² o wartości ok. [...] zł, obciążony kredytem hipotecznym we frankach szwajcarskich – do zapłaty pozostała kwota [...], przewyższająca wartość mieszkania oraz wskazane wyżej udziały w spółkach. Skarżąca podała, że na pokrycie zobowiązań tytułem: spłaty kredytu hipotecznego, opłat ZUS oraz czynszu za mieszkanie, przeznacza miesięcznie, dzięki pomocy matki i narzeczonego, ok. [...] zł. Oświadczyła dalej, że nie posiada samochodu, oszczędności ani innego majątku. Przedstawione wyżej oświadczenie Skarżącej okazało się niewystarczające do oceny jej możliwości płatniczych, dlatego wezwaniem referendarza sądowego została ona zobowiązana do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz do złożenia dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie nadesłała: - swoje zeznanie podatkowe PIT-36L za 2015 rok z zadeklarowanym przychodem z działalności [...] w zakresie gastronomii: [...] zł, koszty [...] zł; strata [...] zł; - swoje zeznanie podatkowe PIT-37 za 2015 rok z zadeklarowanym przychodem z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł; dochód [...] zł; - swoje zeznanie PIT-36L za 2016 rok z zadeklarowanym przychodem z działalności Spółki [...] w zakresie gastronomii w wysokości [...] zł; koszty [...] zł, strata [...] zł, - swoje zeznanie podatkowe PIT-37 za 2016 rok z zadeklarowanym przychodem ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, dochód [...] zł; - wyciąg z rachunku bankowego skarżącej za okres od 2 grudnia 2016 r. do 31 marca 2017 r., - wyciąg z rachunku bankowego walutowego ([...]) związanego z kredytem, - zaświadczenie Spółki Jawnej [...] z dnia 12 kwietnia 2017 r. potwierdzające, że skarżąca jest zatrudniona w ww. Spółce w pełnym wymiarze godzin i otrzymuje wynagrodzenie miesięczne brutto w wysokości [...] zł (netto [...] zł), - dodatkowe oświadczenie Skarżącej z dnia 10 kwietnia 2017 r. o tym, że mieszkanie przy ul. [...] w W. jest używane przez nią jako osobę prywatną, nie jest wynajmowane i nie stanowi źródła przychodu. Skarżąca zwróciła uwagę, że dodatkowo przesłała rachunek zysków i strat oraz bilans spółki [...] Sp. z o.o. której jest współudziałowcem, dodała że Spółka ta istnieje od lutego 2016 r. i w roku 2016 osiągnęła stratę rzędu ponad [...] tys. zł. Nie wypłacono zatem żadnych dywidend. Środki na uruchomienie spółki a także remont wynajmowanego przez Spółkę lokalu przeznaczonego do sprzedaży ciastek pochodzą od mamy Skarżącej oraz od partnera Skarżącej J. A. co znajduje odzwierciedlenie w przelewach bankowych dokonywanych na rachunek Skarżącej, a następnie rachunek bankowy spółki [...]. Druga spółka [...] Spółka Jawna, w której jest wspólnikiem, od kilku lat generuje stratę. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 §4 p.p.s.a.). Skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis od skargi. Ustalona zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sądu wysokość wpisu od skargi w sprawie wynosi łącznie [...] zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stąd też - jak również z uwagi na nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 p.p.s.a. - szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej strony (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r., II FZ 214/07, niepubl.). W tym celu strona zobligowana jest przedstawić Sądowi nie tylko subiektywny opis zaistniałych faktów, ale przede wszystkim obiektywne dowody na ich potwierdzenie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie referendarza sądowego, Skarżąca jest w stanie uiścić część wpisu sądowego w wysokości [...] zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Uwzględniając bowiem udokumentowaną w znacznej części sytuację finansową, majątkową i rodzinną Skarżącej, w tym wysokość deklarowanych dochodów za ostatnie dwa lata, ponoszone z pomocą najbliższych stałe wydatki w wysokości ok. [...] zł miesięczne, w tym spłatę kredytu mieszkaniowego (miesięczna rata w wysokości [...] CHF), wyjaśnienia Skarżącej oraz zapisy wyciągów z rachunków bankowych, należało stwierdzić, że jej wniosek nie zasługuje na całkowite uwzględnienie. Należy bowiem zwrócić uwagę na wysokość środków pieniężnych, którymi Skarżąca dysponowała w ostatnim czasie. Wyciągi z rachunków bankowych potwierdzają otrzymywaną przez skarżącą pomoc finansową od J. A., wpłaty środków pieniężnych od [...] spółki z o.o. oraz okoliczność zwiększonych w marcu br. wpływów zarówno jako "wpłaty gotówkowe" ([...] zł), jak i przekazane od [...] Spółki z o.o. (jednorazowa wpłata [...] zł w dniu 20 marca 2017 r.). Biorąc zatem pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności, w tym wysokość środków pieniężnych, jakimi Skarżąca dysponowała w ostatnim czasie, referendarz sądowy stwierdził, że Skarżąca jest w stanie uiścić część wpisu sądowego w wysokości [...] zł bez uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania. Dlatego zwolniono Skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł, a w pozostałej części odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 §4 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.