I SA/Sz 255/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowych postanawia: odmówić M.S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Skarżący M. S., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 500 zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję złożył wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że z powodu trudnej sytuacji finansowej nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Posiada liczne zobowiązania, których również nie jest w stanie spłacić. W oświadczeniu majątkowym wnioskodawca podał, że posiada nieruchomości wydzierżawione osobom trzecim: - domy o pow. 115 m kw i 80 m kw., zajmując mieszkanie o pow. 45 m kw w części własnego domu, - nieruchomość rolną o pow. 1250 ha oraz budynki gospodarskie: obora, warsztat, wiata. Ponadto strona podała, że jest dzierżawcą 36,55 ha użytków rolnych, z których się utrzymuje. Rocznie otrzymuje czynsz z tytułu dzierżawy w kwocie ok. 100 tys. zł, sprzedaje drewno w kwocie 5.000 zł rocznie oraz siano za kwotę ok. 10 tys. zł rocznie. M. S. oświadczył także, że posiada łączne zadłużenie w kwocie ok. 3 mln zł wobec banków, urzędów gmin, ANR, obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym w kwocie 300 zł miesięcznie. Ponieważ powyższy wniosek, złożony na urzędowym formularzu PPF, który zgodnie z art. 252 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące między innymi dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach, stanie rodzinnym, nie został w całości prawidłowo wypełniony, Sąd pismem z dnia 16 czerwca 2008 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych w/w wniosku przez wypełnienie formularza w zakresie oświadczenia o stanie rodzinnym i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz o dochodach w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego wezwania, a jednocześnie na podstawie art. 255 ww. ustawy o nadesłanie dodatkowych dokumentów dotyczących wykazanej sytuacji majątkowej, tj.: - wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych (w tym lokat) z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaświadczające, czy M. S. jest producentem rolnym oraz czy w latach 2006-2008 otrzymał dopłaty do rolnictwa lub ewentualnie odpisy decyzji przyznających/odmawiających przyznania pomocy, - dokumentów potwierdzających wysokość otrzymanych miesięcznie od stycznia 2008 r. do czerwca 2008 r. dochodów z tytułu dzierżawy posiadanych nieruchomości tj.: gruntów rolnych o pow. 1250 ha, budynków gospodarczych, nieruchomości o pow. 115 m kw i 80 m kw., a także ze sprzedaży drewna opałowego i siana, - dokumentów potwierdzających stan zadłużenia i ich tytuły aktualnych na dzień 16 czerwca 2008 r., - wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie siebie i rodziny wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich dwóch miesięcy, - zaświadczenia z właściwego organu gminy o liczbie osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe w terminie 14 dni od doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Jakkolwiek złożony przez skarżącego na urzędowym formularzu wniosek zawiera ww. braki formalne, które pomimo wezwana Sądu z dnia 16 czerwca 2008 r. nie zostały w zakreślonym terminie uzupełnione, to w wyniku przeprowadzonej analizy złożonego na tym formularzu oświadczenia, należy uznać, że owe braki nie uniemożliwiają nadania dalszego biegu sprawie o przyznanie prawa pomocy. Dokonując zatem merytorycznej oceny złożonego przez M. S. wniosku należy mieć na uwadze, że skarżący został również wezwany na podstawie art. 255 ww. ustawy do nadesłania ww. dokumentów uzupełniających niepełne dane wynikające ze złożonego formularza, którego to zobowiązania także w zakreślonym 14 dniowym terminie ani dotychczas nie wykonał nie przedstawiając jakichkolwiek dokumentów, ani też nie składając w wymaganym zakresie żadnego dodatkowego oświadczenia. Należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny czy wnioskodawcę stać na poniesienie kosztów postępowania i ustanowienie pełnomocnika. Skarżący we wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i ustanowienia adwokata bowiem posiada zaległości w kwocie ok. 3 mln między innymi wobec banków, płaci alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie. Jednocześnie wskazał, że uzyskuje dochody roczne w wysokości łącznie 115 tys. zł z tytułu dzierżawy posiadanych nieruchomości, tj. budynkowych o pow. 115 m kw i 80 m kw, nieruchomości rolnej o pow. 1250 ha oraz innych nieruchomości. Ponadto jest dzierżawcą 36,55 ha użytków rolnych, z których się utrzymuje. Ponieważ na podstawie powyższych informacji nie było możliwe jednoznacznie ocenić sytuacji materialnej skarżącego, stanu rodzinnego strony i wysokości wydatków na swoje utrzymanie i stanu zadłużeń, dlatego w celu prawidłowego rozpoznania wniosku zasadnym było wezwać skarżącego do jego uzupełnienia o wyżej wymienione informacje. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I OZ 1551/05, że "to do Sądu należy uznanie, czy złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach ma charakter wyczerpujący i dostateczny. W kompetencji Sądu pozostaje również uznanie, jakie informacje niezbędne są dla stwierdzenia istnienia przesłanek dla przyznania prawa pomocy. Sąd miał zatem podstawy do żądania dodatkowych informacji, także tych dotyczących wysokości wydatków ponoszonych przez skarżącego w związku z utrzymaniem. Przepis art. 255 p.p.s.a. nakłada bowiem na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych na wezwanie Sądu. W konsekwencji strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania Sądu, nie ma podstaw oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem." Nie przedstawiając zatem żądanych dokumentów (zaświadczeń) oraz nie składając pełnego oświadczenia o sytuacji materialnej i rodzinnej skarżący nie udowodnił, że znajduje się w sytuacji umożliwiającej przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania i ustanowienie adwokata. Wobec powyższego uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.