I SA/Sz 255/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-05-25
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Spółka z o.o. nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd uznał, że nieopłacalność działalności nie jest wystarczającą przesłanką, a spółka nie przedstawiła pełnej informacji o swojej sytuacji finansowej, mimo wielokrotnych wezwań. Posiadany majątek i obroty wskazują na możliwość wygospodarowania środków na koszty sądowe.Stan faktyczny
Spółka V. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku od gier. Spółka wykazała stratę w 2010 r., niskie saldo na rachunku bankowym oraz wszczęte postępowania egzekucyjne. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych za lata 2011-2012, jednak spółka nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów, w tym bilansu i rachunku zysków i strat za 2011 r. oraz aktualnych wyciągów z rachunków bankowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. Spółki z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od gier za czerwiec 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych
V. Spółka z o.o. w W., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł wniosła na urzędowym formularzu PPPR o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia wniosku, a także załączonych do wniosku dokumentów wynika, co następuje.
Spółka prowadzi działalność wydawniczą, produkcję gier, zabawek, działalność związaną z grami losowymi, zakładami wzajemnymi, działalność sportową, rozrywkową, sprzedaż żywności, napojów, wyrobów tytoniowych.
W roku 2010 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł, jej kapitał zakładowy wynosił [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Na rachunku bankowym w [...] S.A. zgodnie z przedłożonym wyciągami z okresu od
1 stycznia 2012 r. do 30 kwietnia 2012r saldo końcowe na dzień 30 kwietnia wynosiło 0 zł. Ponadto Spółka wskazała, że w wyniku wprowadzenia nowych regulacji prawnych w zakresie stawek podatku od gier nie była w stanie uiszczać w terminie powstałych zobowiązań podatkowych, co spowodowało wszczęcie w stosunku do niej postępowań egzekucyjnych, w ramach których dokonano zajęcia rachunków bankowych oraz udziałów w innej spółce. Skarżąca podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy.
Ponieważ przedstawione dane i dokumenty dotyczyły roku 2010 r. Spółka wezwaniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. została zobowiązana do przedłożenia
w terminie dziesięciodniowym dodatkowych dokumentów tj.:
- bilansu i rachunku zysków i strat Spółki za cały 2011 r.;
- wyciągu z księgi rachunkowej Spółki zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów (inwentarz), ewidencję stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej;
- odpisu rocznego zeznania za 2011 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym;
- wyciągu z prowadzonej ewidencji VAT, ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz ewidencji dla podatku od gier za okres od 1 stycznia 2012 r. do 26 kwietnia
2012 r., a także kopii deklaracji złożonych w rozliczeniu ww. podatków za ostatnie
3 miesiące lub zaświadczeń właściwych urzędów skarbowych i celnych
o nieskładaniu takich deklaracji;
- zestawienia należności i zobowiązań Spółki na dzień 26 kwietnia 2012 r.;
- zaświadczenia organów egzekucyjnych potwierdzających skuteczność prowadzonych egzekucji;
- wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki (w tym zajętych) z ich stanem za okres od 1 lutego do 30 kwietnia 2012 r.
Wykonując powyższe zobowiązanie przedłożono: odpisy deklaracji VAT-7 za II i III 2012 r., bilans i rachunek zysków i strat na dzień 31.06.2011 r., zestawienie środków trwałych na 31.05.2011 r. oraz dokumenty potwierdzające zajęcia rachunków bankowych w [...] i [...], odpis deklaracji CIT-8 za 2011 r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej
w skrócie: p.p.s.a ), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym działalności operacyjnej. Nieopłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości, jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawa do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy.
Stwierdzić też trzeba, iż dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienie NSA
z 5 czerwca 2008 r., I FZ 236/08, publ. – baza orzeczeń NSA na: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy wskazać, że nie jest to pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy składany przez Spółkę w tut. Sądzie. Jak dotychczas skarżącej w innych postępowaniach sądowych nie przyznano prawa pomocy ze względu na nieprzedstawianie pełnej informacji o sytuacji finansowej.
Analiza rozpoznawanej sprawy pozwala uznać, że kolejny wniosek Spółki nie może zostać uwzględniony, gdyż nadal uchyla się od przedłożenia istotnych dla oceny jej możliwości płatniczych dokumentów, a na podstawie przedstawionych danych nie można poczynić innych kategorycznych ustaleń od tych, że posiada środki pieniężne na uiszczenie wpisu od skargi.
Skarżąca nadal uchyla się od przedłożenia bilansu i rachunku zysku
i strat za cały rok 2011 r. (choćby w wersji wstępnej), wyciągów w prowadzonych ewidencji podatkowych za ostatnie trzy miesiące, aktualnego zestawienia zobowiązań i należności oraz wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych, nie wyjaśniając przyczyn tych braków ani nie ustosunkowując się w żaden sposób do wezwania w tym zakresie.
Natomiast wartość środków jakimi Spółka dysponowała w ostatnim okresie,
w porównaniu z wysokością należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, pozwala stwierdzić, że jej wniosek nie jest zasadny.
Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. W 2011 r. uzyskała przychody ze sprzedaży w kwocie [...] zł, za luty 2012 r. i marzec 2012 r. deklarowała wielomilionowe obroty (w kwotach powyżej [...] zł). Z ustaleń wynika zatem, że skarżąca otrzymuje znaczne należności z tytułu świadczonych usług i dokonywanych dostaw.
Skarżąca wskazuje na zajęcie rachunków bankowych, ale okoliczność ta nie przesądza, że nie obraca środkami pieniężnymi z pominięciem rachunku bankowego, z których jest w stanie wygospodarować środki na koszty sądowe. Wprawdzie nie przedstawiła, pomimo wezwania, aktualnego stanu kasy przedsiębiorstwa, ani wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych (tylko te zajęte), to z akt sprawy wynika, że na dzień 31.06.2011 r. w kasie lub na rachunku bankowym posiadała środki pieniężne o wartości [...] zł.
Skarżąca posiada także znaczny majątek, którego wartość na dzień 31.06.2011 r. wynosiła [...] zł. Struktura tego majątku wskazuje, że skarżąca ma możliwości uzyskania dochodu z tego majątku, choćby z posiadanych środków transportu o wartości powyżej miliona zł.
O tym, że sytuacja Spółki nie jest aż tak trudna świadczy także fakt regulowania innych zobowiązań, co wynika z porównania danych zawartych
w bilansie za 2010 r. i za I półrocze 2011 r.
W tym miejscu zauważyć należy, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa, nie znajduje żadnego uzasadnienia traktowanie innych zobowiązań (w tym publicznoprawnych) z pierwszeństwem przed powinnością poniesienia kosztów sądowych. Okoliczności ponoszenia innych zobowiązań, jak też zwiększenie ich wartości i w konsekwencji ograniczanie kosztów funkcjonowania firmy nie mogą zatem decydować o zasadności wniosku.
Należy zatem stwierdzić, że Spółka nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo wskazywania na istnienie trudności finansowych (niedochodowość, egzekucje
i zajęcie rachunków bankowych, zwiększenie obciążeń podatkowych), skarżąca nie składa wniosku o ogłoszenie upadłości, czy likwidacji, kontynuuje działalność gospodarczą, posiada majątek, co pozwala przyjąć, iż nie istnieją przeszkody do uzyskania środków pieniężnych na poniesienie pełnych kosztów sądowych.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie
art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło