I SA/Sz 259/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA: Kazimiera Sobocińska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M C o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S z dnia 21 czerwca 2010 r. wydanego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2003 r., za okresy od stycznia do sierpnia 2004 r. i od października do grudnia 2004 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S z dnia 21 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 259/10, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 20 stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego M C wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 259/10 zwracając się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF. Rozpatrywany wniosek jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r. odmówił skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II FZ 358/10). Sąd uznał, że M C nie wykazał w swoim wniosku, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, stwierdzając, że poniesienie kosztów sądowych nie przekracza możliwości majątkowych rodziny. Powyższe postanowienie jest prawomocne co oznacza, że Sąd nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym orzeczeniu, jest ono bowiem wiążące dla Sądu, który je wydał, jak i dla strony. Stąd kolejny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S z dnia 21 czerwca 2010 r. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, nie może zostać uwzględniony. Oceniając pod tym kątem oświadczenie skarżącego, dotyczące sytuacji finansowej, zawarte we wniosku z dnia 20 stycznia 2011 r., Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał, aby okoliczności faktyczne sprawy uległy zmianie, tj. by istotnemu pogorszeniu uległa jego sytuacja materialna. Skarżący podał, tak jak w pierwszym wniosku, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Poza udziałem w ¼ nieruchomości rolnej o pow. 0,6 ha (podlegającej zajęciu egzekucyjnemu) oraz 10 udziałami o wartości [...] zł w [...] nie posiada innego majątku ani zasobów finansowych. Tak jak wcześniej, skarżący pozostaje osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy, na utrzymaniu żony, z którą zawarł umowę o rozdzielności majątkowej, a której wynagrodzenie za pracę wynosi ok. [...] zł. Miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania (w którym mieszkają małżonkowie, a będącego własnością żony skarżącego) to kwota [...] zł. Ponadto z dochodów żony spłacany jest kredyt w miesięcznych ratach po [...] zł. Skarżący nie wypowiedział się natomiast w ogóle co do kwestii posiadania przez żonę oszczędności na lokatach bankowych w kwotach znacznie przewyższających koszty niniejszego postępowania ([...] zł), których posiadanie zostało ustalone na podstawie przedłożonych wcześniej wyciągów bankowych (oszczędności żony skarżący nie wykazał w pierwotnym wniosku). W postanowieniu Sądu z dnia 21 czerwca 2010 r. jak i w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2010 r. wyjaśniono skarżącemu, że stan majątkowy i możliwości finansowe żony wpływają na ocenę sytuacji skarżącego, niezależnie od łączącego małżonków ustroju majątkowego, badana jest bowiem sytuacja całej rodziny. Podkreślenia także wymaga, że Sąd rozpoznając wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie ma obowiązku prowadzenia dodatkowego dochodzenia odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. To rolą skarżącego jest rzetelne wykazanie dokładnych danych świadczących o pogorszeniu sytuacji finansowej, dających podstawę do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu. Skarżący powinien odnieść się do wszystkich okoliczności, będących podstawą odmowy przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu, skarżący tego nie uczynił, zatem przedstawione okoliczności nie przesądzają o istotnej zmianie i pogorszeniu warunków życiowych, majątkowych i rodzinnych skarżącego od czasu wydania postanowienia z dnia 21 czerwca 2010 r. Powoływane przez skarżącego fakty (bezrobocie, pozostawanie na utrzymaniu żony, zajęcie egzekucyjne majątku) były już wskazywane we wcześniejszym wniosku i nie przekonały i nadal nie przekonują Sądu o trudnej sytuacji skarżącego. W tym stanie rzeczy uznać należało, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.