I SA/Sz 264/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-04-29
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca byłym wspólnikiem zlikwidowanej spółki cywilnej, która nie osiąga znaczących dochodów i posiada liczne zobowiązania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym podatku od towarów i usług oraz solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Skarżąca, jako osoba fizyczna, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jej obecna sytuacja materialna, obejmująca niskie dochody, liczne zobowiązania, postępowania egzekucyjne oraz utrzymanie dwójki dzieci i bezrobotnego męża, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca M W – C, była wspólniczka zlikwidowanej spółki cywilnej, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług oraz solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Skarżąca podała, że zakończyła działalność gospodarczą, nie osiąga dochodów, a na niej ciąży wiele zobowiązań z okresu prowadzenia działalności oraz kredytów. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotnym mężem i dwójką dzieci, a jej wynagrodzenie jest częściowo zajmowane przez komornika. Wskazała, że jej sytuacja materialna nie uległa zmianie od poprzedniego postępowania, w którym została zwolniona z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono M W – C od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M W – C o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M W – C i K C byłych wspólniczek PHU M spółka cywilna M [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do września 2009 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólniczek zlikwidowanej spółki za zaległości w tym podatku p o s t a n a w i a: zwolnić M W – C od kosztów sądowych.
Skarżąca M W – C (ur. 1976 r.), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, należnej solidarnie od skarżącej z tytułu wniesionej przez byłe wspólniczki PHU M spółki cywilnej M W – C, K C skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że w dniu 31 marca 2013 r. zakończyła prowadzoną wspólnie z K C w formie spółki cywilnej działalność gospodarczą i była osobą bezrobotną, nie osiągała żadnych dochodów. Na skarżącej jako byłym wspólniku ciąży wiele zobowiązań z tytułu wcześniej zaciągniętych kredytów, umowy leasingu, pochodzących z okresu prowadzenia działalności gospodarczej, a także z tytułu składek w ZUS. Nieruchomość, w której mieszka skarżąca również jest obciążona kredytem hipotecznym i podlega zajęciu komorniczemu. Skarżąca wskazała, że nie spłaca swoich zobowiązań od 3 lat.
W zakresie sytuacji rodzinnej skarżąca podała, że pozostaje w związku małżeńskim
z M C, między małżonkami obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Mąż skarżącej nie osiąga dochodów, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Skarżąca podjęła pracę i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. [...] zł netto; kwotę [...] zł potrąca komornik sądowy. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci, które ma na utrzymaniu, tj. syna
w wieku [...] lat i córkę w wieku [...] lat. W utrzymaniu tym pomaga rodzina – K
i J C w granicach minimalnych możliwości.
W oświadczeniu majątkowym strona podała, że posiada dom w zabudowie szeregowej o pow. [...] m kw., obciążony kredytem w wysokości [...] zł, który dodatkowo jest zajęty przez komornika, działkę budowlaną o pow. [...] m kw., zakupioną na kredyt w wysokości [...] CHF, co do której odbyła się pierwsza licytacja.
Wykazano następujące wydatki rodziny: opłaty za energię el. [...] zł, gaz [...] zł, wodę [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, zakup biletów miesięcznych i karnetów na basen [...] zł, wyżywienie i inne wydatki gospodarstwa domowego [...] zł.
Skarżąca wskazała, że w sprawie z jej skargi przed tutejszym Sądem zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Sz 1321/15 zwolniono ją od kosztów sądowych oraz poinformowała, że stan faktyczny od tamtego momentu nie uległ zmianie.
Referendarz sądowy odstąpił od wezwania M W - C o dokumenty potwierdzające opisaną wyżej sytuację, gdyż w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Sz 1321/15 znajdują się: kopia świadectwa pracy M W– C z dnia 20.11.2015 r. oraz potwierdzenia wysokości wypłaconego wynagrodzenia za grudzień 2015 r. oraz potrącenia komorniczego; dokument potwierdzający stan zadłużenia M W-C z tytułu kredytu inwestycyjnego na kwotę [...] zł; oświadczenie Wnioskodawczyni z dnia 21 stycznia 2016 r. o jej sytuacji rodzinnej i finansowej; kopia rocznego zeznania podatkowego Wnioskodawczyni za 2013 r. (przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, strata [...] zł); kopię informacji PIT-11 o dochodach M C za 2015 r., potwierdzającą zarejestrowanie jako osoba bezrobotna i pobieranie zasiłku w kwocie [...] zł; dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie; oświadczenie, że dzieci nie otrzymują świadczenia socjalnego oraz o nieposiadaniu rachunków bankowych z uwagi na ich wypowiedzenie.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.".
W pierwszej kolejności wskazać że sytuacja materialna wnioskodawczyni była już przedmiotem analizy w zainicjowanych w tutejszym Sądzie sprawach o sygn. akt I SA/Sz 1159/13, I SA/Sz 867/14, I SA/Sz 834/14, I SA/Sz 835, I SA/Sz 836/14, w których uznano, że jest ona trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Obecnie skarżąca zainicjowała jedno postępowanie sądowe, w którym ciążą na niej solidarnie z K C koszty w postaci wpisu sądowego w kwocie [...] zł.
Mając na uwadze powyższe, zauważyć należało, iż skarżąca – na której utrzymaniu pozostaje dwójka uczących się dzieci oraz bezrobotny mąż – nie posiada wystarczających dochodów na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanej sprawie. Wysokość jej dochodu (ok. [...] zł) pozwala na zaspokojenie jedynie niezbędnych potrzeb życiowych czteroosobowej rodziny, zaś z uwagi na ciążące na niej zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, umów leasingu, prowadzone są postępowania egzekucyjne z wynagrodzenia za pracę oraz z nieruchomości. Wzięto pod uwagę i to, że skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Okoliczności te przemawiają za uznaniem wnioskodawczyni za osobę, dla której poniesienie kosztów sądowych mogłoby spowodować uszczerbek w niezbędnym utrzymaniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło