I SA/Sz 266/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi U. i Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. J.S. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej oraz [...] złotych tytułem zwrotu wydatków. Burmistrz Miasta i Gminy M decyzją z dnia[...]. określił zobowiązanie podatkowe małżonków [...]w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do[...]. w kwocie[...]. Za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepisy ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121 poz.844 ze zm.) W zakresie stanu faktycznego ustalono, że [...] w [...] do [...] byli posiadaczami samoistnymi nieruchomości położonej w M przy ul. [...] składającej się z budynków związanych z działalnością gospodarczą, budynków pozostałych i gruntu. [...] nabyli przedmiotową nieruchomość (wieczyste użytkowanie gruntu i własności budynków), od Skarbu Państwa aktem notarialnym z [...]., który następnie został unieważniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w P z dnia[...]. [...] odmówili wydania nieruchomości właścicielowi, wobec czego [...] pozwem wniesionym[...] . wystąpił przeciwko nim o wydanie przedmiotowej nieruchomości. Sąd Rejonowy w M wyrokiem z dnia[...]. sygn. akt I C 126/06 nakazał pozwanym wydanie powodowi, Skarbowi Państwa - Staroście M, przedmiotowej nieruchomości pod warunkiem zapłaty lub zabezpieczenia przez powoda kwoty [...] zł na rzecz pozwanych zgłoszonej w zarzucie zatrzymania. W międzyczasie właścicielami przedstawionej nieruchomości zostali [...], którzy nabyli ją od Skarbu Państwa – Starosty Powiatu M aktem notarialnym z[...]. Pomimo wezwań nowych właścicieli, [...]również odmawiali wydania im przedmiotowej nieruchomości. Wydanie tej nieruchomości nastąpiło w dniu[...]. po uprzednim wypłaceniu [...] depozytu w kwocie [...] zł. wynikającej z wyroku Sądu Rejonowego w M z[...]. sygn. I C 126/06. W ocenie organu podatkowego [...]w rozpatrywanym okresie od[...]. do [...] r. byli posiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, bowiem faktycznie nią władali, jak właściciel nie mając do tego żadnego tytułu prawnego. Tym samym, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatku i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121 poz. 844 ze zm.), obciążał ich obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości. Obowiązek ten ciążył także na retencjonistach wykonujących prawo zastawu, którzy należą do grupy posiadaczy samoistnych. Podkreślono nadto, że [...]wykorzystywali nieruchomości dla własnej działalności jak również wynajmowali pomieszczenia innym osobom czerpiąc z tego korzyści. W odwołaniu od decyzji organu I instancji [...]domagali się jej uchylenia podtrzymując dotychczasowe swoje stanowisko, że jako retencjoniści wykonujący prawo zatrzymania nieruchomości na podstawie art. 461 § 1 K.c. nie byli zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S decyzja z dnia[...] . utrzymywało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że odpowiada prawu oraz ustalonym faktom. Organ odwoławczy wyjaśnił, że prawo zatrzymania określone w art. 461 K.c. nie stanowi tytułu prawnego do władania nieruchomością, ogranicza się bowiem jedynie do wstrzymania się z jej wydaniem właścicielowi, aż do czasu zaspokojenia przez niego pretensji posiadacza z tytułu poniesionych nakładów. Tym samym skarżący, jako posiadacze samoistni (bez tytułu prawnego), obciążeni byli obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości aż do chwili jej wydania na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o podatku i opłatach lokalnych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w rozpatrywanym okresie byli posiadaczami nieruchomości w złej wierze, co zostało potwierdzone w postępowaniach cywilnych jak i w udzielonej interpretacji indywidualnej oraz w wyrokach NSA z 6 listopada 2008r. sygn. akt II FSK 1102/07 i II FSK 1393/07 i z tego względu nie obciążał ich obowiązek podatkowy z art. 3 ust. 1 ustawy o p.o.l. Pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z dnia[...] . podniósł nadto, że byli oni dzierżycielami nieruchomości w rozumieniu art. 338 K.c., a nie posiadaczami, wobec czego przepis art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust 3 ustawy o p.o.l. nie miał w sprawie zastosowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. W świetle prawidłowo ustalonego i niekwestionowanego stanu faktycznego nie budzi wątpliwości, że w rozpatrywanym okresie, skarżący byli posiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu art. 336 K.c. ponieważ faktycznie nią władali jak właściciel nie mając do tego tytułu prawnego. Okoliczność, że skarżący realizowali prawo zatrzymania nieruchomości do czasu zaspokojenia przez Skarb Państwa ich pretensji z tytułu nakładów, nie stanowiło tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości uzasadniającego uznanie ich za posiadaczy zależnych. Prawo zatrzymania, o którym mowa w art. 461 K.c. jest bowiem jedynie uprawnieniem do wstrzymania się z wykonaniem obowiązku wydania cudzej rzeczy do czasu zaspokojenia pretensji z tytułu poczynionych nakładów. Zatem realizacja prawa zatrzymania nieruchomości nie może być uznana za tytuł prawny do korzystania z niej. Wskazane w skardze wyroki NSA z 6 listopada 2008r. sygn. akt II FSK 1102/07 i II FSK 1393/07 dotyczące podatku od nieruchomości za[...] ., potwierdzają odpowiedzialność podatkową skarżących na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o p.o.l. W rozpatrywanej sprawie za[...] . zastosowanie ma art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust.3 tej ustawy, ponieważ nieruchomość w [...] r. przeszła na własność[...] , wobec których skarżący nie byli uprawnieni do zatrzymania nieruchomości jak również nie mieli żadnego wobec nich tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości. Tym samym byli posiadaczami samoistnymi nieruchomości stanowiącej własność osób fizycznych, co uzasadniało ich odpowiedzialność podatkową na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust 3 ustawy o p.o.l. Powołany przez pełnomocnika skarżących art. 338 K.c. nie ma w sprawie zastosowania, bowiem faktyczne władztwo skarżących nad nieruchomością nie było władztwem za kogo innego. W [...] . musiałoby to być władztwo za nowych właścicieli nieruchomości. Tymczasem zgromadzone dowody nie wskazują na istnienie jakiegokolwiek porozumienia pomiędzy skarżącymi, a nowymi właścicielami co do tego by skarżący zastępowali ich we władztwie nad nieruchomością. Wręcz przeciwnie, nowi właściciele sprzeciwiali się władztwu skarżących nad nieruchomością dając temu wyraz w licznych wezwaniach do zwrotu nieruchomości oraz w procesach sądowych o czynsz za bezumowne korzystanie z rzeczy. Sama świadomość władania nieruchomością należąca do innych osób, nie wystarczy – w okolicznościach rozpatrywanej sprawy- do przyjęcia, że doszło do ukształtowania stosunku dzierżenia. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.