I SA/Sz 284/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr[...] , 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. A. K. w dniu [...] złożył w Urzędzie Skarbowym korektę zeznania podatkowego za rok 2001 wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty uzasadniając, iż w pierwotnej wersji zeznania nie uwzględniony został fakt, iż jest on osobą samotnie wychowującą dziecko. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił A. K. stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. wynikającej ze złożonej w dniu [...] korekty zeznania podatkowego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż podatnikowi nie przysługuje korekta zeznania podatkowego, albowiem nie złożył on w terminie przewidzianym dla złożenia zeznania podatkowego za 2001r., tj. do dnia [...] . stosownego wniosku o zastosowanie łącznego z dzieckiem opodatkowania uzyskanych dochodów. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. K. i, wskazując w szczególności, iż nie sposób się zgodzić z twierdzeniem organu I instancji, zgodnie z którym brak złożenia wniosku o wspólne z dzieckiem opodatkowanie w sposób dla osoby samotnie wychowującej dziecko w terminie do dnia [...] , niweczy prawo podatnika do złożenia korekty zeznania i wyboru korzystniejszego dla siebie sposobu opodatkowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podzielając pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. K., zarzucając naruszenie art. 75 ustawy z dnia 29.08.1997 Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 26.07.1991r. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Podatnik wskazał, iż z przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie można wyprowadzić wniosku, że osoba samotnie wychowująca dziecko nie może skorygować wcześniej złożonego zeznania, jeżeli doszła do przekonania, iż wspólne opodatkowanie z dzieckiem byłoby dla niej korzystniejsze. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż preferencyjne opodatkowanie osób samotnie wychowujących dzieci nie następuje z mocy prawa, lecz tylko i wyłącznie na wniosek rodzica lub opiekuna, złożony w odpowiedniej formie i czasie. Organ powołał się na obowiązujący od dnia 01.01.2003r., art. 6 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym ostateczny termin na złożenie wniosku o objęcie preferencyjnym opodatkowaniem zrównano z terminem złożenia zeznania podatkowego, wynikającym z art. 45 ust. 1 Ordynacji podatkowej, wskazując, że ma on charakter jedynie porządkowy i należy go stosować także w stanie faktycznym sprzed 01.01.2003r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Stan faktyczny sprawy jest między stronami bezsporny. Sporna jest zaś interpretacja art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm. - powoływana dalej jako "ustawa"), dokonana przez organy podatkowe w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Stosownie do art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy, od osób samotnie wychowujących małoletnie dzieci podatek może być ustalony, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów (...). W stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 r. przepisy nie uzależniały możliwości skorzystania przez osoby samotnie wychowujące małoletnie dzieci ze wspólnego opodatkowania od terminowego złożenia zeznania zawierającego wniosek o łączne opodatkowanie. Z przepisów nie można było również wyprowadzić wniosku, iżby osoby samotnie wychowujące małoletnie dzieci nie mogły skorygować wcześniej złożonego zeznania, jeżeli następnie doszły do przekonania, że wspólne opodatkowanie byłoby korzystniejsze. Organy dokonały niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ani przepis art. 6 ust. 4, ani pozostałe postanowienia ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 r., nie uzależniały możliwości skorzystania przez osoby samotnie wychowujące małoletnie dzieci ze wspólnego opodatkowania od terminowego złożenia zeznania zawierającego wniosek, o jakim mowa wyżej. Tego rodzaju warunku nie można było również wyprowadzić z treści art. 45 ust. 1 ustawy. Ten przepis z kolei nakładał na podatników obowiązek składania zeznania o dochodzie i określał termin do złożenia takiego zeznania na dzień 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Upływ terminu nie zwalniał jednak podatnika z obowiązku złożenia zeznania; obowiązek ten dalej istniał i nie zmienia się też jego charakter, tyle, że jego nieterminowe wypełnienie było wykroczeniem w rozumieniu Kodeksu karnego skarbowego, pociągającym za sobą określone sankcje na podstawie tej ustawy. Z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani z postanowień ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nie można było również wyprowadzić wniosku, iż osoby samotnie wychowujące małoletnie dzieci, o których mowa w cytowanym art. 6 ust. 4 ustawy, nie mogły skorygować wcześniej złożonego zeznania, jeśli następnie doszli do przekonania, że wspólne opodatkowanie byłoby korzystniejsze. Osobom takim przysługiwało prawo żądania zwrotu ewentualnej nadpłaty podatku. O zasadności skargi przesądza, zdaniem Sądu zmiana przepisów, wprowadzona przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 1182 ze zm.), polegająca na dodaniu do art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ust. 10, ograniczającego możliwość, m.in. opodatkowania osób samotnie wychowujących małoletnie dzieci do wniosku o łączne opodatkowanie w zeznaniu rocznym, złożonym w terminie wskazanym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. zmiana ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. i miała zastosowanie do dochodów (strat) uzyskanych od tego dnia. Wobec tak kategorycznego stwierdzenia ustawodawcy nie można było uznać, jak wywodzi Dyrektor Izby Skarbowej, że zmiana przepisów miała charakter jedynie potwierdzający zasadność wcześniej stosowanej praktyki orzeczniczej, odnoszącej się do art. 6 ust. 4 w zw. z art. 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ze wskazanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.