I SA/Sz 285/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpatrzeniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P S o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 21 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W dniu 24 lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła, sporządzona i podpisana przez adwokata A N, skarga P S (zwanego dalej "Skarżącym") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 21 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W związku z niedopuszczeniem ww. adwokata do występowania w charakterze pełnomocnika Skarżącego w sprawie zainicjowanej opisaną powyżej skargą z dnia 24 lutego 2016 r., pismem z 25 kwietnia 2016 r., Sąd wezwał Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego tej skargi, poprzez podpisanie skargi z dnia 24 lutego 2016 r., ewentualnie przez nadesłanie podpisanego przez Skarżącego odpisu tej skargi – w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma Sądu, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono Skarżącemu w dniu 29 kwietnia 2016 r., w trybie przewidzianym w art. 72 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 618; zwanej dalej "p.p.s.a."). Odbiór przesyłki pokwitował bowiem dorosły domownik Skarżącego (teść) (vide: k. 27 akt sądowych). W dniu 9 maja 2016 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym – vide: k. 31 akt sądowych) do Sądu wpłynął, opatrzony datą 5 maja 2016 r., wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, do którego załączony został odpis skargi podpisany własnoręcznie przez Skarżącego. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że wezwanie Sądu z dnia 25 kwietnia 2016 r. zostało odebrane przez teścia Skarżącego oraz że (cyt.) "Ze względu na moją nieobecność w miejscu zameldowania, wezwanie otrzymałem do rąk własnych dopiero w dniu dzisiejszym". Następnie, odpowiadając na wezwanie Sądu, Skarżący przesłał pismo z 31 maja 2016 r., z którego wynika, że Skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi, albowiem w okresie od 28 kwietnia do 5 maja 2016 r. przebywał w celach zawodowych w S w Ośrodku [...], a przesyłkę sądową, zawierającą wezwanie do uzupełnienia braku formalnego ww. skargi odebrał w tym czasie jego teść i nie przekazał jej niezwłocznie Skarżącemu, a uczynił to dopiero 5 maja 2016 r., po powrocie Skarżącego z S. Skarżący wskazał, że nie wie, dlaczego teść odebrał przesyłkę adresowaną do Skarżącego. Skarżący wskazał przy tym, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 5 maja 2016 r., kiedy to teść przekazał Skarżącemu przesyłkę sądową, oraz że w tym samym dniu Skarżący wykonał zobowiązanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Przy czym, w myśl art. 86 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia zaś przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności wskazać należy, że Skarżący uchybił, wyznaczonemu wezwaniem Sądu z dnia 25 kwietnia 2016 r., siedmiodniowemu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi z 24 lutego 2016 r. Z uwagi bowiem na fakt, że wezwanie to doręczono skutecznie Skarżącemu w dniu 29 kwietnia 2016 r., siedmiodniowy termin upłynął 6 maja 2016 r. (piątek). Tymczasem odpis skargi podpisany własnoręcznie przez Skarżącego, Skarżący przesłał do Sądu 9 maja 2016 r. Uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało zaś dla Skarżącego ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania jego skargi. Ponadto, składając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, Skarżący dotrzymał terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. i dokonał czynności, której nie dokonał w terminie. Złożony wniosek o przywrócenie terminu uznać należało zatem za dopuszczalny. Rozpoznając ten wniosek merytorycznie, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, o której mowa w art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Przy ocenie powyższej przesłanki należy brać pod uwagę, co podkreśla orzecznictwo sądowe i doktryna przedmiotu, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, co oznacza, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód tych zalicza się przykładowo pożar, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. np.: postanowienie NSA z dnia 25 września 1998 r., sygn. akt SA/Łd 575/98, LEX nr 36221; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt III SA 1436/99, LEX nr 40057; wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 2162/96, LEX nr 43285; wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415; czy J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 266). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.). Tak więc, osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Zdaniem Sądu, Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jako przyczynę uchybienia terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi Skarżący wskazał bowiem fakt przebywania poza miejscem zamieszkania w okresie od 28 kwietnia 2016 r. do 5 maja 2016 r. i odbiór przesyłki przez teścia, który przekazał Skarżącemu przesyłkę 5 maja 2016 r. Skarżący zdaje się jednak nie dostrzegać, że upływ terminu do wykonania zobowiązania Sądu nastąpił dopiero z dniem 6 maja 2016 r., który to dzień nie był ani sobotą, ani dniem ustawowo wolnym od pracy. Tym samym, Skarżący nie wykazał, dlaczego przed upływem tego terminu nie przedsięwziął należytych kroków do wypełnienia zobowiązania. Jakkolwiek w swoim wniosku Skarżący podniósł, że w dniu otrzymania przesyłki (tj. 5 maja 2016 r.) wykonał zobowiązanie Sądu, jednakże akta sprawy okoliczności tej nie potwierdzają. Wynika z nich bowiem jedynie, że Skarżący sporządził wniosek o przywrócenie terminu, który opatrzył datą 5 maja 2016 r., oraz że wniosek ten wraz z podpisanym przez siebie odpisem skargi przesłał do Sądu 9 maja 2016 r. Konkludując, przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy strona skarżąca nie mogła dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 707/2004, dostępne w CBOSA). Przyczyn zaś takich w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi jako nieuzasadnionego.