I SA/Sz 293/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu przy użyciu kasy rejestrującej 1. o d d a l a skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na rzecz adwokata M. G. kwotę [...] powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...], wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. z [...] odmawiającą J. B. odroczenie terminu rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu przy użyciu kasy rejestrującej. Z dokonanych ustaleń wynika, że J. B., wykonujący działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób taksówką osobową i posiadający niezbędne w tym zakresie uprawnienia, w dniu [...] po raz kolejny wystąpił do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o odroczenie terminu do rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu przy użyciu kasy rejestrującej. Wskazano, że usługi przewozu osób i ładunków taksówkami osobowymi i bagażowymi korzystały do 31 grudnia 2003r. ze zwolnienia od przewidzianego w art. 29 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług..., a następnie w art. 111 ust.1 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, obowiązku rejestrowania obrotu przy użyciu kas rejestrujących na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 23 grudnia 2002r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. Nr 234, poz. 1971 ze zm.). Na wniosek podatnika złożony [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] odroczył mu termin ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej do [...], uwzględnił też kolejny wniosek decyzją z [...] odraczając ten termin do [...]. W obu przypadkach uwzględniono, że skarżący utrzymuje się z renty zdrowotnej [...] miesięcznie, a ponoszone wydatki na życie i spłatę kredytów uniemożliwiają zakup kasy do końca [...]. Odmawiając uwzględnienia kolejnego wniosku z [...] organ I instancji podkreślił, że będący podstawą prawną wnioskowanego odroczenia terminu art. 48 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach gdy przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny. Celem tego przepisu jest incydentalna pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej i tylko wówczas, gdy istnieje pozytywna prognoza co do możliwości wykonania przez podatnika w późniejszym czasie obowiązku wynikającego z przepisów prawa podatkowego. Uzasadniając wniosek podatnik, tak jak we wcześniejszych wnioskach, powołał się na zły stan zdrowia oraz trudną sytuację rodzinną i finansową, która nie uległa poprawie. Przedstawione przez niego okoliczności wskazywały, że nie ma widoków na to, że będzie on mógł zakupić kasę rejestrującą w terminie wskazanym we wniosku tj. [...]. Świadczy o tym pismo podatnika z [...], w którym podaje, że jego sytuacja materialna, mimo krótkotrwałej poprawy z tytułu restrukturyzacji zadłużenia bankowego, nie zmieniła się i nadal nie ma środków na zakup kasy fiskalnej. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania podatnika, który domagał się uchylenia decyzji organu I instancji i uwzględnienia wniosku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając jej argumentację. Organ odwoławczy podkreślił, że w okresie 12 miesięcznego odroczenia terminu rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu przy użyciu kasy rejestrującej podatnik nie podjął żadnych starań celu zgromadzenia środków na zakup kasy, choć w okresie tym korzystał z kredytów bankowych na inne cele. Powołanie się przez podatnika na fakt, że złożył on w Sądzie Rejonowym pozew przeciwko Naczelnikowi Urzędu Skarbowego o ustalenie, że jest zwolniony z ewidencjonowania obrotu z użyciem kasy fiskalnej, organ odwoławczy uznał, że nie ma on znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji . Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem, że wniesienie przez niego pozwu do sądu cywilnego o ustalenie, że nie ma obowiązku rejestrowania obrotów z użyciem kasy fiskalnej, nie ma znaczenia. Wręcz uważa, że postępowanie administracyjne powinno być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej. Dalej skarżący wywodzi, że art. 111 ust.1 ustawy z 11 marca 2004r. o VAT nie może stanowić podstawy do powstania obowiązku gdyż jest zbyt ogólny. W odniesieniu do ustaleń faktycznych skarżący podnosi, że kredyty bankowe były skutkiem renegocjacji poprzednio uzyskanych i nie świadczą o jego zdolności kredytowej. Skarżący wyjaśnia, ż nie mógł podjąć starań w celu zgromadzenia środków na zakup kasy gdyż nie miał z czego. Korzystał z zasiłków z pomocy społecznej i nie był w stanie zgromadzić środków na zakup kasy. Skarżący oświadczył, że nadal chce świadczyć usługi taksówkowe w marę jak mu na to pozwoli zdrowie, ale nadal nie jest w stanie zakupić kasy fiskalnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Należy podzielić stanowisko zaskarżonej decyzji, że przepis art. 48 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ma wyjątkowy charakter i może być stosowany w wyjątkowych sytuacjach. Powyższa ulga nie może stanowić powtarzającego się czynnika odraczającego wykonanie obowiązku wynikającego z przepisów podatkowych w sposób graniczący ze zwolnieniem z tego obowiązku. Z wyjątkowego charakteru tej ulgi wynika, że stanowić ona może incydentalną pomoc w stabilizacji finansowej podatnika, gdy istnieje pozytywna prognoza co do wykonania odroczonego obowiązku w późniejszym, przewidywalnym czasie. Ważne jest w związku z tym, by trudności w wykonaniu obowiązku podatkowego miały charakter przejściowy. Jeśli bowiem nie istnieje realna możliwość wykonania obowiązku podatkowego, zastosowanie odroczenia terminu jego wykonania staje się bezcelowe. Podatnik ubiegający się o odroczenie terminu wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa podatkowego powinien wykazać realność wykonania tego obowiązku. Skarżący wymagań tych nie spełnił, bowiem poza oświadczeniem, że chce nadal wykonywać usługi taksówkowe, w żadne sposób nie wykazał realności wykonania obowiązku wynikającego z art. 111 ust.1 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Wręcz przeciwnie skarżący twierdzi i dowodzi wszelkimi środkami, że jego trudna sytuacja materialna i zdrowotna nie uległy poprawie i nadal nie stać go na zakup kasy fiskalnej, ani nie wskazuje kiedy w przyszłości możliwość taka realnie powstanie. Zatem zasadnie odmówiono mu wnioskowanej ulgi. Niezależnie od tego należy podkreślić, że omawiana ulga ma charakter uznaniowy, co oznacza, że do organów podatkowych należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego wyboru. Kontrolując postępowanie organów poprzedzające rozstrzygnięcie Sądu stwierdza, że zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami postępowania z uwzględnieniem i rozważeniem wszystkich argumentów i dowodów zgłoszonych przez skarżącego oraz prawidłową ich oceną i należytym uzasadnieniem. Nie było zatem podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji uznaniowej. Odnośnie zarzutu skarżącego, że art. 111 ust.1 ustawy o VAT nie może być podstawą rozstrzygnięcia sprawy, należy wyjaśnić że przepis ten został powołany li tylko jako statuujący obowiązek rejestrowania obrotów przy użyciu kasy fiskalnej. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest natomiast odroczenie terminu wykonania tego obowiązku na podstawie art. 48 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W ramach tego postępowania (o odroczenie) niedopuszczalne jest kwestionowanie samego obowiązku. Z tego też względu powołana sprawa cywilna jak i żądanie zawieszenia postępowania pozostawały poza zakresem przedmiotowym rozpatrywanej sprawy i nie miały dla niej żadnego znaczenia. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.