I SA/Sz 293/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-06-14
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Anna Sokołowska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki i grunty posiadane przez przedsiębiorcę, które ze względu na zły stan techniczny nie nadają się do użytkowania, mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, jako związane z działalnością gospodarczą, zwłaszcza po zmianie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych od 1 stycznia 2016 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że od 1 stycznia 2016 r. zły stan techniczny budynków i gruntów nie stanowi już podstawy do wyłączenia ich z opodatkowania podatkiem od nieruchomości według stawek dla działalności gospodarczej, jeśli nie wydano ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego nakazującej rozbiórkę lub trwałe wyłączenie z użytkowania. Posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę jest kluczowe dla zastosowania wyższych stawek, chyba że nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 1a ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. Spór dotyczył opodatkowania działki nr [...] wraz z posadowionymi na niej budynkami (w tym elewatorami zbożowymi) według stawek dla działalności gospodarczej oraz terminu powstania obowiązku podatkowego. Spółka argumentowała, że nieruchomość jest związana z działalnością rolniczą, a budynki są w złym stanie technicznym i nie nadają się do użytkowania, co wyklucza opodatkowanie według najwyższych stawek. Organy podatkowe uznały, że posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę oraz brak decyzji nakazującej rozbiórkę uzasadniają zastosowanie wyższych stawek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi "B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. - po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez "B.-K." Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji nr [...] z dnia 8 listopada 2016 r. Prezydenta Miasta S. określającej Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2016 - utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, że ww. organ podatkowy I instancji określił spółce "B.-K." wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2016 w wysokości [...] zł.
Przedmiotem opodatkowania była nieruchomość gruntowa stanowiąca działkę numer [...] położona w obrębie [...] miasta S. przy ul. O. wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków. Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. S. z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I Co [...] przysądzono na rzecz spółki "B.-K." prawo wieczystego użytkowania ww. nieruchomości wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków. Postanowienie uprawomocniło się 22 czerwca 2015 r. W dniu 7 lipca 2016 r. Spółka sprzedała tę działkę (akt notarialny Rep. A nr [...] ).
Działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 i budynki na niej zlokalizowane o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2 organ opodatkował stawką właściwą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Przedmiotem opodatkowania była również nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] położona w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta S., która także została nabyta przez spółkę "B.-K." na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] , o przysądzeniu prawa własności. Postanowienie uprawomocniło się 20 maja 2016 r. Działka ta posiada powierzchnię [...] m2 a budynki na niej zlokalizowane - wg deklaracji Spółki - posiadają powierzchnię użytkową [...] m2.
Organ podatkowy wskazał, iż w dniu 13 lipca 2016 r. Spółka złożyła dwie deklaracje na podatek od nieruchomości na rok 2016. W pierwszej Spółka wykazała do opodatkowania od miesiąca lipca działkę nr [...] o symbolu użytku Ba o podanych wyżej powierzchniach gruntu i budynków - opodatkowane stawką dla gruntów i budynków "pozostałych". W drugiej deklaracji, dotyczącej działki nr [...] o symbolu użytku Bi, Spółka zaznaczyła, że deklaracja jest złożona od lipca 2016 r., jednakże podatek został wyliczony za cały 2016 r. od gruntów o powierzchni [...] m2 opodatkowanych według stawki dla gruntów pozostałych. Do deklaracji Spółka dołączyła "Dane o zwolnieniach podatkowych w podatku od nieruchomości", gdzie wykazała opodatkowane grunty ([...] m2), w podstawie zwolnienia wpisując art. 5 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 716 ze zm.) –dalej: "u.p.o.l." - oraz dwa budynki-elewatory o powierzchni zabudowy [...] m2, zwolnione na podstawie art. 7 ust. pkt 4 u.p.o.l.
W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego do złożenia korekty deklaracji, ze wskazaniem na nieprawidłowe sporządzenie ww. deklaracji, Spółka 11 sierpnia 2016 r. złożyła dwie korekty deklaracji rocznych, od lipca 2016 r. oraz od sierpnia 2016 r. W korekcie od lipca Spółka wykazała łączną powierzchnię gruntów uprzednio wykazanych w osobnych deklaracjach oraz budynek położony na działce nr [...] według stawek dla gruntów i budynków pozostałych. Korekta od sierpnia 2016 r. została złożona w związku z ww. aktem notarialnym z 7 lipca 2016 r., na podstawie którego Spółka sprzedała prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz z własnością znajdujących się na niej budynków.
Postanowieniem z 19 sierpnia 2016 r. organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2016.
W trakcie postępowania organ przeprowadził oględziny nieruchomości położonej na ww. działce nr [...], w trakcie których stwierdzono, iż znajdująca się na działce hala, zajęta jest na składowanie zboża (pszenicy i rzepaku) i wykorzystywana jest na działalność rolniczą. Z uwagi na prowadzoną przez Spółkę działalność rolniczą na tej działce, organ opodatkował grunty i budynki na tej działce według stawek pozostałych. Odrębnym postanowieniem organ podatkowy włączył do akt sprawy dokumenty dotyczące nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] .
W wydanej decyzji organ podatkowy opodatkował ww. nieruchomości Spółki wg następującego wyliczenia:
- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej:
[...] m2 x [...] zł/m2 (styczeń - lipiec 2016 r.) = [...] zł
- od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej:
[...] m2 x [...] zł/m2 (styczeń - lipiec 2016 r.) = [...] zł
- od gruntów pozostałych:
[...] m2 x [...] zł/m2 (czerwiec-grudzień 2016 r.) = [...] zł
- od budynków pozostałych:
[...] m2 x [...] zł/m2 (czerwiec - grudzień 2016 r.) = [...] zł
Razem po zaokrągleniu do pełnych złotych: [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał odpowiednie przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2016.716 ze zm.) - dalej: "u.p.o.l." – i wyjaśnił, że podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2015.520 ze zm.). Zgodnie z zapisami ewidencji, działka nr [...] ma powierzchnię [...] m2 oraz symbol użytku Bi (inne tereny zabudowane) a zlokalizowane na niej cztery budynki sklasyfikowano jako budynki niemieszkalne o powierzchni zabudowy odpowiednio: [..] m2. Natomiast działka nr [...] posiada symbol użytku Ba (tereny przemysłowe) na której zlokalizowane są trzy budynki niemieszkalne o powierzchni zabudowy odpowiednio: [...] m2.
Zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016.1034) obie te działki zakwalifikowano do gruntów zabudowanych
i zurbanizowanych, więc podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Z aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców z dnia 5 stycznia 2016 r. wynika, że do przedmiotu działalności Spółki należą zarówno przedmioty mieszczące się w pojęciu działalności rolniczej, jak również w działalności gospodarczej (m.in. wydobywanie żwiru i piasku, działalność usługowa wspomagająca pozostałe górnictwo i wydobywanie, wynajem i zarządzanie nieruchomościami).
W odniesieniu do budynków zlokalizowanych na działce nr [...] organ podatkowy zaznaczył, że w przeciwieństwie do roku 2015, w którym organ z uwagi na ich zły stan techniczny zastosował stawkę dla budynków pozostałych, Spółka zobowiązana została do przedłożenia ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego, nakazującej rozbiórkę przedmiotowych obiektów budowlanych - co wynika z nowego brzmienia art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l., który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Do dnia wydania decyzji Spółka nie przedłożyła organowi wskazanych decyzji organu nadzoru budowlanego, wobec czego organ podatkowy mając na uwadze zapisy w ewidencji gruntów i budynków, zaliczył budynki jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla ustalenia prawidłowej powierzchni użytkowej ww. budynków organ podatkowy przyjął jako dowód w sprawie akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 30 września 2004 r., dotyczący umowy sprzedaży ww. działki nr [...] wraz ze znajdującymi się na niej budynkami, z którego wynika, że powierzchnia użytkowa każdego z dwóch elewatorów znajdujących się na tej działce wynosi [...] m2. W dopuszczonym jako dowód protokole oględzin, powierzchnię pozostałych dwóch budynków określono odpowiednio na [...] m2 oraz [....] m2.
Organ podatkowy wskazał ponadto, że co do zasady opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą podlegają grunty, budynki i budowle, gdy są "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", a nie tylko "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej". Za działalność gospodarczą nie uważa się działalności rolniczej, a więc grunty, budynki i budowle związane z działalnością rolniczą nie mogą być jednocześnie uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W takim zakresie, w jakim służą wyłącznie działalności rolniczej nie może być zatem mowy o "związku z prowadzeniem działalności gospodarczej" niezależnie od tego, że znajdują się w posiadaniu podmiotu, który posiada status przedsiębiorcy (podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą). Z uwagi na fakt, że Spółka prowadzi wyłącznie działalność rolniczą na działce nr [...] , organ podatkowy po uprzednim ustaleniu, iż hala zlokalizowana na działce zajęta jest na składowanie zboża, opodatkował przedmiotową nieruchomość według stawek pozostałych.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niedokładne, pobieżne i dokonane w sposób uproszczony ustalenia faktyczne. Takie postępowanie organu stanowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.).
Wskazując na takie zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji uznającej, iż nieruchomości Spółki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji.
Spółka podkreśliła, że nie jest właścicielem, lecz wieczystym użytkownikiem nieruchomości położonej na działce nr [...] . Dla przejścia wieczystego użytkowania nieruchomości decydujące znaczenie ma zatem - zgodnie z art. 27 ustawy
o gospodarce nieruchomościami, - chwila wpisu w księdze wieczystej, przy czym zgodnie z art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece - wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu. Wniosek o wpis wieczystego użytkowania na rzecz Spółki został złożony 9 marca 2016 r., zaś sam wpis nastąpił 2 czerwca 2016 r. Tym samym obowiązek Spółki do zapłaty podatku od nieruchomości powstał z dniem 9 marca 2016 r.
Spółka zakwestionowała również fakt opodatkowania budynków zlokalizowanych na działce nr [...] podatkiem od nieruchomości jako budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podniosła, że zajmuje się działalnością rolniczą, której miały służyć nieruchomości na ww. działce, a zatem w jej ocenie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Także stan techniczny budynków znajdujących się na działce nr [...] przesądza o ich nieopodatkowaniu. Budynki te wybudowane zostały w latach 30-tych ubiegłego wieku i są pod nadzorem konserwatora zabytków. Spółka zauważyła, iż ustawodawca powiązał obowiązek podatkowy z możliwością korzystania z obiektu. Zatem, uznając racjonalność ustawodawcy w przypadku gdy obiekt całkowicie i trwale nie nadaje się do jakiegokolwiek użytkowania z uwagi na stan techniczny, to nie istnieje obowiązek podatkowy. Na poparcie swojej argumentacji Spółka przywołała definicje budynku zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB).
Ponadto Spółka zarzuciła brak powołania przez organ podatkowy rzeczoznawcy w celu ustalenia powierzchni użytkowej budynków znajdujących się na działce nr [...] . Powołanie rzeczoznawcy było konieczne z uwagi na fakt, że organ podatkowy ustalił powierzchnię użytkową dwóch większych budynków na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w 2004 r., którego stroną nie była Spółka.
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, organ II instancji nie znajdując podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji utrzymał ją w mocy.
Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka jest przedsiębiorcą, tj. spółką prawa handlowego wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców nr [...] . W dziale 3 KRS wg stanu na dzień 05.01.2016 r. wskazano przedmiot działalności Spółki. Obok działalności związanej z uprawą zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona z wyłączeniem ryżu, chowu i hodowli bydła mlecznego oraz sprzedaży hurtowej zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt - wymieniono wydobywanie żwiru i piasku; wydobywanie glinu i kaolinu; działalność usługowa wspomagającą pozostałe górnictwo i wydobywanie; pozostałe górnictwo i wydobywanie; wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi; wydobywanie torfu; wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej; górnictwo gazu ziemnego; działalność usługowa wspomagająca eksploatację złóż ropy naftowej i gazu ziemnego; wytwarzanie energii elektrycznej. Z wykazanego przedmiotu działalności wynika zatem, że działalność Spółki wykracza daleko poza zakres działalności rolniczej.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej momentu powstania zobowiązania podatku od nieruchomości na działce nr [...] wraz ze zlokalizowanymi na niej budynkami, organ wyjaśnił, że postanowienie o przysądzeniu na rzecz Spółki prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] wraz z prawem własności budynków uprawomocniło się 22 czerwca 2015 r. Kolegium stwierdziło, że wpis do księgi wieczystej nie jest przesłanką konstytutywną dla powstania użytkowania wieczystego, jeżeli nabycie tego prawa nastąpiło z mocy ustawy (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1998 r., III CZP 33/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 67). Kolegium uznało zatem, że Spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości od ww. działki od lipca 2015 r. do lipca 2016 r., tj. do czasu jej sprzedaży (akt notarialny z dnia 7 lipca 2016 r.). W przypadku działki nr [...] , nabytej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I Co 1980/12, które uprawomocniło się dniu 20 maja 2016 r. Spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości od 1 czerwca 2016 r.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., (obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.) o stawce podatku jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą w przypadku przedsiębiorcy przesądza sama okoliczność "posiadania" budynku i gruntu przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 17.03.2009 r. sygn. akt II FSK 1786/07). W sprawie bezsporne jest, że Spółka, będąca przedsiębiorcą, do lipca 2016 r. była użytkownikiem wieczystym gruntu i budynków posadowionych na ww. działce nr [...] . Tym samym organ pierwszej instancji prawidłowo obciążył budynki i zajęty pod nie grunt stawkami najwyższymi, określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. b u.p.o.l.
Ponadto z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu S. wynika, że ww. działka nr [...] o powierzchni użytkowej [...] m2 jest oznaczona symbolem użytku Bi (inne tereny zabudowane - § 68 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r.).
W tym stanie rzeczy, w ocenie organu odwoławczego posiadanie gruntu
i znajdujących się na nim budynków przez przedsiębiorcę, oraz ewidencja gruntów
i budynków potwierdzają, że przedmiotowa nieruchomość nie może być uznana za rolną. Powyższego stwierdzenia nie może podważyć powoływanie się przez Spółkę
na niemożność prowadzenia na działce nr [...] jakiejkolwiek działalności gospodarczej (w tym rolniczej) ze względu na stan techniczny.
Odnosząc się kwestii względów technicznych uzasadniających niezastosowanie stawki podatku od nieruchomości od gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, Kolegium wyjaśniło, iż ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1045) wprowadzono w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. nowe brzmienie uregulowań dotyczących "względów technicznych" mających zastosowanie w podatku od nieruchomości. Z nowego brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 i ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. wynika, że ustawodawca zrezygnował z pojęcia "względów technicznych" w stosunku do gruntów, natomiast w odniesieniu do budynków wprowadzenie przez ustawodawcę wymogu uzyskania przez podatnika rozstrzygnięcia w formie decyzji organu nadzoru budowlanego miało na celu wyeliminowanie sporów na linii organ podatkowy - podatnik. Intencją ustawodawcy nie było więc rozszerzanie zakresu wyjątków od opodatkowania, a przeciwnie - ograniczenie takich wyjątków jedynie do sytuacji trwałej, obiektywnej i niepodważalnej niemożności korzystania z nieruchomości.
Organ odwoławczy zauważył, że organ podatkowy pierwszej instancji dwukrotnie (wezwania z 16 maja i 24 sierpnia 2016 r.) wzywał Spółkę do przedłożenia ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego, na podstawie której trwale wyłączono z użytkowania od dnia 1 stycznia 2016 r. budynki posadowione na działce nr [...] . Spółka wyjaśniła, że "w drodze licytacji nabyła zdewastowaną nieruchomość położoną na działce nr [...] (...), która zabudowana jest poniemieckimi elewatorami zbożowymi, których stan techniczny stanowi ruinę pierwotnych budynków. (...) Budynki o takim stanie technicznym w jakim się znajdują trudny jest do zdefiniowania jako budynek? (budynki?) czy ruina". Spółka nie przedłożyła jednak stosownej decyzji organu, o której mowa w art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo zastosował dla budynków posadowionych na działce nr [...] oznaczonej symbolem użytku Bi stawkę podatku od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Odnosząc się do argumentu Spółki, iż budynki znajdują się pod nadzorem konserwatora zabytków, Kolegium wyjaśniło, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż grunty i budynki posadowione na działce nr [...] wpisane są do rejestru zabytków. Jeśli natomiast nieruchomość nie jest wpisana do rejestru zabytków, nie może korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, nawet jeśli - w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - podlega ona ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Organ wyjaśnił również, że w sprawie nie ma także zastosowania powołany przez Spółkę art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., ponieważ działka nr [...] nie stanowi gospodarstwa rolnego, lecz w ewidencji gruntów oznaczona jest symbolem Bi (inne tereny zabudowane).
Ponadto za niezasadny uznał organ zarzut dotyczący naruszenia art. 7 ust. 1
pkt 13 u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki
i budowle zajęte przez grupę producentów rolnych wpisaną do rejestru tych grup, bowiem Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów, że wchodzi w skład grupy producentów rolnych, jak również dowodów potwierdzających prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży produktów rolnych. Jednocześnie organ zauważył, że przedstawienie takiego dowodu zaprzeczałoby argumentacji Spółki, iż sporne budynki nie nadają się do prowadzenia jakiejkolwiek działalności.
Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego niewłaściwego sposobu ustalenia powierzchni użytkowej budynków znajdujących się na działce nr [...] , organ wyjaśnił, że Spółka nie udzieliła wyjaśnień dotyczących powierzchni użytkowej tych budynków. Spółkę wzywano do złożenia takich informacji po uprzednim złożeniu deklaracji na podatek od nieruchomości, w której wykazała ona powierzchnię zabudowy do opodatkowania. Wobec nieudzielenia żądanych informacji, organ podatkowy za podstawę wyliczenia należnego podatku od nieruchomości przyjął powierzchnię użytkową budynków wynikającą z dopuszczonego jako dowód w sprawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 30 września 2004 r., sporządzonego przy sprzedaży działki nr [...] wraz z posadowionymi na niej budynkami. W akcie tym poświadczono, iż powierzchnia użytkowa każdego z dwóch elewatorów (budynków o identyfikacji ID nr [..] ) wynosi [..] m2. Kwestionując te dane Spółka nie wskazała żadnych dowodów przeciwnych, a wobec braku współpracy z organem podatkowym i nieudzieleniem informacji na wezwanie organu, organ podatkowy zasadnie oparł się na danych, które posiadał.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego w całości, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia od organu odwoławczego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności Skarżąca podniosła, że nie jest ona właścicielem, lecz wieczystym użytkownikiem działki nr [...] . Zgodnie zatem z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) dopiero wpis w księdze wieczystej spowodował przeniesienie na podatniczkę prawa wieczystego użytkowania tej nieruchomości oraz własności zlokalizowanych na niej czterech budynków niemieszkalnych, z których dwa większe to elewatory zbożowe przeznaczone na potrzeby rolnicze. W ocenie Spółki wskazane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami mają pierwszeństwo przed zasadami wynikającymi z przepisów kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Zgodnie z art. 1004 k.p.c. do egzekucji z użytkowania wieczystego odpowiednio stosuje się przepisy o egzekucji z nieruchomości, więc zasada wynikająca z art. 999 k.p.c., iż prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę, musi być odpowiednio modyfikowana przez uwzględnienie szczególnej regulacji z ustawy o gospodarce nieruchomościami. W wypadku przejścia prawa własności wpis do księgi wieczystej nie jest konstytutywny, odmiennie niż przy przeniesieniu prawa wieczystego użytkowania (por. Ewa Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. III, LEX 2014). Konstytutywny charakter wpisu ma odniesienia także do innych przypadków przeniesienia prawa użytkowania wieczystego niż umowa, np. do przyznawania prawa użytkowania wieczystego wyrokiem sądowym lub decyzją administracyjną (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2007 r., IV CSK 323/07, LEX nr 398307, dotyczące powstania prawa w wyniku wyroku sądowego).
Z informacji zawartych w księdze wieczystej nr [...] dotyczącej działki nr [...] wynika natomiast, że wniosek o wpis wieczystego użytkowania na rzecz Spółki został złożony 9 marca 2016 r., zaś sam wpis nastąpił 2 czerwca 2016 r. Zatem Spółkę należy uważać za podatnika podatku od nieruchomości za działkę nr [...] dopiero od 9 marca 2016 r.
Ponadto Spółka podniosła, że posiadane przez nią budynki na nieruchomości nr [...] (magazyny, elewatory zbożowe, przeznaczone na potrzeby rolnicze), nie powinny w ogóle zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości jako budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spółka zajmuje się bowiem działalnością rolniczą i nie prowadzi innej działalności. Nieruchomość ta wraz z budynkami, nie miała służyć działalności gospodarczej, lecz działalności rolniczej. Na spornej działce dwa większe budynki to spichlerze (magazyny, elewatory zbożowe) ewidentnie przeznaczone na potrzeby rolnicze, zatem posiadane przez nią nieruchomości jako związane z działalnością rolniczą, a nie gospodarczą, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 482/13, Skarżąca wskazała, że nieruchomości należące do spółki prowadzącej działalność rolniczą nie zawsze są opodatkowywane wg najwyższej stawki. Tylko w przypadku wykazania związku określonych gruntów i budynków z prowadzeniem działalności gospodarczej, możliwe jest ich opodatkowanie jako związanych z działalnością gospodarczą. Natomiast w zakresie w którym budynki i grunty służyły wyłącznie działalności rolniczej, możliwe jest ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości (z uwagi na klasyfikacje Ba), lecz według stawki dla "pozostałych" (art. 5 ust. 1 pkt 1c i pkt 2e u.p.o.l.), a nie dla "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej".
Ponadto Skarżąca przypomniała, że w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości za 2015 r. organ ustalił, iż budynki na działce nr [...] (elewatory zbożowe) nie nadają się do używania ze względów technicznych. Tym samym do używania nie nadają się też grunty, na których są położone budynki. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że powyższe budynki są w złym stanie technicznym: nie mają okien, poszycie dachu jest zdewastowane, występują duże ubytki w ścianach. Stan techniczny nieruchomości jest zatem tak zły, że przebywanie na niej ludzi może być niebezpieczne. Dodatkowo brak jest infrastruktury dojazdowej. W takiej sytuacji, zdaniem Skarżącej, również za 2016 r. grunty i budynki na nich posadowione nie powinny być opodatkowane.
Sporne budynki wybudowane zostały w latach 30-tych zeszłego wieku i są pod nadzorem konserwatora zabytków. Z tego względu nie mogą one zostać rozebrane, mimo że ich wartość techniczna jest znikoma, jeśli nie żadna. W ocenie Skarżącej, byłoby zatem wysoce niesprawiedliwym, by z jednej strony państwo uniemożliwiało prawnie rozbiórkę zdewastowanych budynków, a z drugiej pobierało od takich budynków podatki jak od wartościowych obiektów.
Skarżąca uważa, że prawidłowa wykładnia przepisów u.p.o.l. prowadzi do wniosku, że budynki (i grunty) nienadające się do używania ze względów technicznych nie są w ogóle opodatkowane. Skarżąca przywołała przy tym art. 6 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którym jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Zdaniem Skarżącej, logiczna wykładnia tego przepisu również uzasadnia wniosek, że gdy obiekt całkowicie i trwale nie nadaje się do jakiegokolwiek użytkowania z uwagi na stan techniczny (co w sprawie jest niesporne), i nie ma możliwości korzystania z niego, to nie istnieje obowiązek podatkowy.
W tej kwestii Skarżąca powołała się też na zapisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), które jest podstawą ustalenia czym jest budynek, m.in. dla celów prowadzenia ewidencji budynków, które są wykorzystywane przy ustalaniu m.in. wysokości podatku od nieruchomości. Zgodnie z ww. rozporządzeniem, budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych – co oznacza, że budynek musi nadawać się do korzystania. Tak więc obiekt nienadający się do używania, niespełniający swojej funkcji, w ogóle nie powinien być traktowany jako budynek. Tym samym nie powinien też być opodatkowany.
Ponadto Skarżąca zauważyła, że ustawodawca przewidział niższe stawki podatku dla budynków mieszkalnych, jednocześnie nie zamieścił definicji budynku mieszkalnego. Należy z tego wnosić, że budynkiem mieszkalnym jest budynek wykorzystywany na cele mieszkalne. Jeśli zatem budynek przestałby być wykorzystywany na cele mieszkalne (np. z uwagi na zły stan techniczny), to utraciłby cechy budynku mieszkalnego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. i stałby się "budynkiem pozostałym". Przy interpretacji stosowanej przez organy podatkowe musiałoby się zatem okazać, że taki były budynek mieszkalny zostaje opodatkowany wyższą stawką - jak dla "budynków pozostałych". Taka interpretacja wydaje się absurdalna. Jedyna wykładnia przepisów może zatem polegać na tym, że zarówno budynek mieszkalny, ale także i budynek związany z działalnością gospodarczą, jeśli przestaje się nadawać do użytku, przestaje być w ogóle opodatkowany.
Odnosząc się do ustaleń organu w zakresie określenia powierzchni użytkowej budynków, Skarżąca zarzuciła, że organ nie powołał na tę okoliczność rzeczoznawcy, ani też nie oparł się o dane z ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji ustalił więc niewłaściwie powierzchnię użytkową dwóch większych budynków na podstawie aktu notarialnego z 2004 r., którego stroną nie była Podatniczka, a więc nie miała żadnego wpływu na treść oświadczenia osoby trzeciej zawartego w tym akcie.
Kończąc, Skarżąca zarzuciła organowi nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania, co spowodowało popełnienie przez organ opisanych wyżej błędów. Zdaniem Skarżącej zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niedokładne, pobieżnie i dokonane i w sposób uproszczony ustalenia faktyczne. Takie postępowanie organu stanowiło naruszenie: art. 121, art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p. Zdaniem Skarżącej organ powinien był co najmniej dokonać oględzin nieruchomości, powołać rzeczoznawcę i ustalić rzetelnie ich powierzchnię użytkową, a nadto dokonać ustaleń odnośnie do tego, czy Spółka prowadzi działalność rolniczą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ podatkowy zasadnie zastosował dla opisanej działki nr [...] , stanowiącej grunt wraz z posadowionymi na nim budynkami (w tym dwóch budynków magazynowych/elewatorów zbożowych) stawkę podatku jak dla gruntów
i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Nadto sporny jest termin powstania obowiązku podatkowego wobec tej działki.
W ocenie Skarżącej, brak jest podstaw do zastosowania podwyższonej stawki do ww. działki i budynków na niej posadowionych, ponieważ nieruchomość ta związana jest z działalnością rolniczą prowadzoną przez Spółkę, a nadto ze względu na zły stan techniczny budynków nie może być na niej prowadzona żadna działalność gospodarcza. W ocenie organu, o opodatkowaniu nieruchomości według stawek najwyższych przesądza sam fakt posiadania ich przez przedsiębiorcę. Stan nieruchomości pozostaje bez wpływu na stawkę opodatkowania chyba, że została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę budynku lub budowli.
W sprawie nie jest sporna stawka podatku od gruntów i budynków "pozostałych", w odniesieniu gruntu obejmującego działkę nr [...] i posadowionych na nim budynków, w których Spółka prowadzi działalność rolniczą.
Z ustaleń organów podatkowych wynika, że ww. postanowieniem sądu rejonowego z dnia 27 lutego 2015 r., przysądzono na rzecz skarżącej Spółki prawo wieczystego użytkowania działki nr [...] wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków, natomiast postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. przysądzono Spółce prawa własności działki nr [...] . Postanowienie z 27 lutego 2015 r. dotyczące działki nr [...] uprawomocniło się 22 czerwca 2015 r. W dniu 7 lipca 2016 r. Spółka sprzedała tę działkę. Powierzchnię budynków posadowionych na ww. działce organ podatkowy przyjął na podstawie aktu notarialnego nr Rep. A [...] z dnia 30 września 2004 r, z którego wynika, że powierzchnia użytkowa każdego z dwóch elewatorów znajdujących się na tej działce wynosi [...] m2 oraz na podstawie protokołu oględzin, w którym powierzchnię pozostałych dwóch budynków określono
odpowiednio na [...] m2 oraz [...] m2.
Postanowienie z 29 kwietnia 2016 r., dotyczące działki nr [...] , uprawomocniło się 20 maja 2016 r. Działka ta posiada powierzchnię [...] m2 a budynki na niej zlokalizowane - wg deklaracji Spółki - posiadają powierzchnię użytkową [...] m2.
W odniesieniu do działki nr [...] organ, mając na uwadze m.in. decyzję podatkową wydaną wobec Spółki za 2015 r. przyjął, że stan nieruchomości jest zły, jednak z uwagi na to, że Strona nie przedłożyła organowi decyzji organu nadzoru budowlanego wskazanej w art. 1a ust. 2a u.p.o.l., organ podatkowy zaliczył posadowione na niej budynki jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odniesieniu do działki nr [...] na podstawie przeprowadzonych oględzin stwierdzono, iż znajdująca się na działce hala zajęta jest na składowanie zboża (pszenicy i rzepaku) i wykorzystywana jest na działalność rolniczą. Z uwagi na prowadzoną przez Spółkę działalność rolniczą na tej działce, organ opodatkował grunty i budynki na tej działce według stawek "pozostałych".
Te ustalenia faktyczne prawidłowo poczynione w sprawie przez organy podatkowe, za podstawę orzeczenia przyjmuje także skład orzekający w sprawie.
Stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy podatkowe – zgodnie
z przepisami art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.) - w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki, bez przekroczenia granic ustawowej swobody oceny dowodów, poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Ustalenia organów podatkowych wynikają z analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, na który składają się, ponad złożone przez Skarżącą deklaracje podatkowe, inne dokumenty, takie jak: postanowienia sądu o przysądzeniu nieruchomości, dane z ewidencji gruntów i budynków, akty notarialne dotyczące nieruchomości, protokoły oględzin, prawidłowo włączone do akt postępowania w sprawie.
Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie zachodziła konieczność czynienia dodatkowych ustaleń w zakresie powierzchni użytkowej budynków posadowionych
na działce nr [...] , ponad ustalenia poczynione przez organy podatkowe, a obejmujące ustalenie - na podstawie ww. aktu notarialnego z dnia 30 września 2004 r. - że powierzchnia użytkowa każdego z dwóch elewatorów znajdujących się na tej działce wynosi [...] m2 oraz na podstawie protokołu oględzin, że powierzchnia pozostałych dwóch budynków wynosi odpowiednio [...] m2 oraz [...] m2.
Zgodnie z art. 6 ust. 9 u.p.o.l. osoby prawne, takie jak skarżąca Spółka, są obowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku, a także odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Ponadto są obowiązane wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15. każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia. Obowiązek składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości, o którym mowa w ust. 6 i w ust. 9 pkt 1, dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień na mocy przepisów tej ustawy (art. 6 ust. 10 u.p.o.l.).
Z brzmienia ww. przywołanych przepisów wynika zatem, że to skarżąca Spółka była obowiązana do zadeklarowania i zapłaty podatku w odpowiednich terminach, w tym wskazania powierzchni użytkowej budynków od których należny jest podatek. W złożonych deklaracjach, zarówno pierwotnych jak i korektach, Spółka tego obowiązku nie wypełniła, wskazując – w odniesieniu do ww. dwóch budynków-elewatorów - jedynie powierzchnię ich zabudowy (po [...] m2), ponadto w toku prowadzonego postępowania nie odpowiedziała również na wezwania organu w tym zakresie. Wobec tego – w ocenie Sądu - organ podatkowy na podstawie ww. aktu notarialnego oraz włączonego do akt sprawy protokołu oględzin i ekspertyzy technicznej właściwie ustalił powierzchnię użytkową budynków posadowionych na działce nr [...] . Dodatkowo w piśmie z 13 grudnia 2016 r. r. organ podatkowy – odpowiadając na zarzut odwołania – wyjaśnił, że ze sporządzonej w 2011 r. ekspertyzy technicznej wynika, iż oba budynki elewatorów na działce nr [..] posiadają po 5 kondygnacji nadziemnych i są całkowicie podpiwniczone, natomiast zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 in fine u.p.o.l. przy ustalaniu powierzchni użytkowej budynków za kondygnację uważane są również piwnice. Stwierdzić więc należy, że przyjęta przez organy obu instancji powierzchnia użytkowa obu elewatorów (po [...] m2) mieści się w powierzchni ich zabudowy (po [...] m2) pomnożonej przez ([...] x [...] = [...] ).
Odnosząc się do podnoszonej w skardze argumentacji dotyczącej konieczności powołania biegłego oraz dokonania oględzin dla ustalenia tej powierzchni użytkowej elewatorów wskazać, należy że wprawdzie przepis art. 122 O.p. nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić przy tym należy, że stanowiący dowód w sprawie akt notarialny jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p., zgodnie z którym, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W toku postępowania – mimo dodatkowego wezwania w piśmie z 24 sierpnia 2016 r. do określenia powierzchni ww. elewatorów - Skarżąca nie wskazała tej powierzchni, nie przedstawiła (także w skardze) żadnego dowodu przeciwko temu dokumentowi, wskazującego na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych w tym zakresie. Nadto zauważyć wypada, że Skarżąca w przypadku budynków posadowionych na działce nr [...] zadeklarowała ich powierzchnię użytkową. Odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie naruszyła więc przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – czego Skarżąca też nie wykazała.
Zarzut, że organy błędnie ustaliły termin powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , której prawo wieczystego użytkowania wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków Skarżąca nabyła na podstawie postanowienia sądu, również nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie ma bowiem zastosowania powoływany przez Skarżącą art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, a oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Podstawą nabycia przez Spółkę działki nr [...] było bowiem postanowienie sądu dokonujące "przysądzenia własności na rzecz nabywcy", tj. Spółki, "prawa wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej" a nie umowa, o której mowa w tym przepisie. Zgodnie z art. 1004 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2016.1822 ze zm.) – dalej: "k.p.c." – "do egzekucji z ułamkowej części nieruchomości, jak również do egzekucji z użytkowania wieczystego, stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji z nieruchomości z zachowaniem przepisów poniższych". Z art. 999 k.p.c. wynika natomiast, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. (§ 1). Od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. Powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Świadczenia publicznoprawne niepowtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu. (§ 2).
W zakresie uregulowanym w ww. artykule brak jest przepisów odrębnych dla przysądzenia prawa użytkowania wieczystego, a zatem należy stwierdzić,
że o zmianie podatnika podatku od nieruchomości – zarówno przy nabyciu prawa własności jak i w przypadku nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w drodze licytacji - przesądza data uprawomocnienia się postanowienia sądu o przysądzeniu tego prawa na rzecz nabywcy.
Zdaniem Sądu, z powyższych przepisów wynika zatem, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości u nabywającego w omawiany sposób prawo użytkowania wieczystego gruntu (a więc i prawo własności budynków na nim położonych) powstaje w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności – co wynika z ww. art. 999 § 2 zdanie drugie k.p.c. Podatek od nieruchomości od takiego gruntu (i budynków) uznać bowiem należy za "powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości", o których mowa w tym przepisie (vide: wyrok WSA w Gliwicach z 10.10.2012 r., sygn. akt I SA/Gl 266/12 – dostępny w internecie). Rozwiązanie takie jest też racjonalne, bowiem niezasadne byłoby uznawanie nadal za podatnika podmiot, który w opisany sposób utracił prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynków na nim położonych, zwłaszcza, że nie ma on wpływu na datę dokonania odpowiednich zmian w księdze wieczystej. Wypada przy tym zauważyć również, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie ma zastosowania, gdy nabycie własności nieruchomości – zdaniem Sądu również prawa wieczystego użytkowania – następuje w toku postępowania egzekucyjnego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 22.09.1997 r., II CKN 730/97, LEX nr 31319).
Odnosząc powyższe ustalenia faktyczne do mających zastosowanie przepisów prawa materialnego za prawidłową należy również uznać ocenę prawną dokonaną przez organy podatkowe, iż podatek od nieruchomości za 2016 r. należny od Spółki za przedmiotowe nieruchomości wynosi [...] zł, w tym od nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , jak od gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą.
Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie - za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Niewątpliwie skarżąca Spółka ma status przedsiębiorcy bowiem jest spółką prawa handlowego, ujawnioną w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jest również użytkownikiem wieczystym ww. nieruchomości. Przedmiotowe grunty i budynki objęte opodatkowaniem nie mieszczą się natomiast w żadnej z kategorii wymieniowej w ust. 2a artykułu 1a u.p.o.l. Nie stanowią bowiem budynku mieszkalnego oraz gruntu związanego z tym budynkiem, gruntu pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych, gruntu niezabudowanego objętego obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. poz. 1777), i położonego na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego powierzchni, a w odniesieniu do budynków nie została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.) - tj. decyzja o rozbiórce budynku - lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi, że nie ma możliwości wykorzystania przedmiotowej nieruchomości (działki nr [...] ) do działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą z przyczyn technicznych, należy stwierdzić, iż zarzut ten jest niezasadny. Nie podejmując analizy wskazanych przez skarżącą Spółkę przyczyn owej nieprzydatności nieruchomości do działalności gospodarczej z przyczyn technicznych trzeba zauważyć, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r. przewidywał, że jeżeli przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, to nawet jeśli znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, nie jest uznawany za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Od dnia 1 stycznia 2016 r. względy techniczne straciły jednak znaczenie jako okoliczność wyłączająca grunty i budynki posiadane przez przedsiębiorcę z kategorii związanych z działalnością gospodarczą. Ze wskazanego wyżej przepisu ustawy podatkowej usunięty został bowiem fragment odnoszący się do względów technicznych. Od tej daty, zgodnie z art. 1a ust. 2a u.p.o.l., do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo ich posiadania przez przedsiębiorcę, nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d;
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Jak zaś wyżej wskazano, działka nr [...] stanowiąca grunt i posadowione na nim budynki, objęta opodatkowaniem u skarżącej Spółki w 2016 r., nie zalicza się do żadnej z kategorii wymienionych w ust. 2a, które mimo posiadania przez przedsiębiorcę nie są uznawane za związane z działalnością gospodarczą. O zasadności opodatkowania według stawek zastosowanych przez organ podatkowy przesądza bowiem fakt posiadania gruntu i budynku przez przedsiębiorcę i jednocześnie brak wyłączenia z kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na podstawie ustępu 2a, co w sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości. Nie ma przy tym znaczenia takie czy inne przystosowanie nieruchomości do potrzeb i zamierzeń konkretnego przedsiębiorcy.
W tym zakresie Sąd nie podzielił więc szerokiej argumentacji skargi, mającej uzasadniać stanowisko Spółki, iż budynki (i grunty), których stan techniczny jest zły i z tego powodu nie mogą być użytkowane, nie mogą być opodatkowane wg stawek jak dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu, ww. zmiana przepisów u.p.o.l. dokonana z dniem 1 stycznia 2016 r. nie uzasadnia takiej wykładni przepisów tej ustawy. Uznać bowiem należy, że celem tej nowelizacji było postulowane w piśmiennictwie i orzecznictwie wyeliminowanie z ustawy ocennego pojęcia "względy techniczne", wywołującego w praktyce wiele wątpliwości i sporów. Wobec jednoznacznego nowego uregulowania prawnego niezasadne byłoby więc stanowisko, że pomimo wyeliminowania z ustawy tego wyjątku (od związania z działalnością gospodarczą) i nowego jego uregulowania (wymogu uzyskania właściwej ostatecznej decyzji administracyjnej) uwzględnienie stanowiska Skarżącej oznaczało by, iż w omawianym zakresie nie dokonano żadnych zmian w ustawie podatkowej. Taka wykładnia byłaby jednak sprzeczna z nowym brzmieniem przepisów. Tym bardziej nie można podzielić zarzutu Skarżącej, iż zły stan techniczny nieruchomości w ogóle nie pozwala na jej opodatkowanie przedmiotowym podatkiem.
Stwierdzić też należy, że w przypadku działki nr [...] , w odróżnieniu od działki nr [...] , nie wystąpiły przesłanki do uznania, iż nieruchomość ta jest wykorzystywana
w działalności rolniczej i zastosowania stawek podatkowych jak dla gruntów i budynków pozostałych. Budynki i grunty działki nr [...] służyły bowiem wyłącznie działalności rolniczej, możliwe jednak było ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości (z uwagi na klasyfikację Ba), lecz według stawki dla "pozostałych" (art. 5 ust. 1 pkt 1c i pkt 2e u.p.o.l.), a nie dla "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Natomiast w przypadku działki nr [...] nie można jednak przyjąć, że służyła ona wyłącznie działalności rolniczej. Wprawdzie skarżąca Spółka prowadzi działalność rolniczą, na co wskazuje m.in. sposób wykorzystania działki nr [...] , to jednak brak jest przesłanek umożliwiających takie stwierdzenie w przypadku spornej działki. Strona jest jako spółka prawa handlowego jest przedsiębiorcą, który co do zasady prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto z wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika, że działka nr [...] jest oznaczona symbolem Bi (inne tereny zabudowane). W tych okolicznościach, przy braku jakiegokolwiek wykorzystywania przedmiotowych budynków i gruntu w 2016 r. – co jest niesporne – nie można przyjąć że miały one związek z działalnością rolniczą.
W skardze Spółka wskazała, że "zajmuje się działalnością rolniczą i nie prowadzi innej działalności", zatem nietrafne są wywody Kolegium, jakoby przedmiot jej działalności Spółki wykraczał poza działalność rolniczą z tego powodu, że w KRS wskazane są również inne jej aktywności. Wpis w KRS jest bowiem jedynie deklaracją Spółki, co zamierza robić, która może różnić się od rzeczywistego zakresu działalności. Nieruchomość wraz z budynkami (działka nr [...] ) nie miała służyć działalności gospodarczej, lecz działalności rolniczej a sporne dwa spichlerze (magazyny/elewatory zbożowe) ewidentnie przeznaczone są na potrzeby rolnicze, wobec tego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Dokonując analizy istnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości należy brać pod uwagę rzeczywisty profil działalności Spółki, zatem organ powinien był dokonać ustaleń odnośnie do tego, czy Spółka prowadzi działalność rolniczą.
Odnosząc się do takiego zarzutu zauważyć należy, że stwierdzenie Spółki, iż nie prowadzi innej działalności niż rolnicza, pojawiło się dopiero w skardze. Organ I instancji (jak również organ II instancji) istotnie powołał się na wpis w KRS, wskazując, że Spółka prowadzi nie tylko działalność rolniczą, wzywał tez Spółkę do wskazania, czy na działce nr [...] prowadzi działalność rolniczą. Ani w postępowaniu przed tym organem, ani w odwołaniu, jak również w postępowaniu odwoławczym Spółka nie wskazywała więc, że – wbrew stwierdzeniom organu - prowadzi wyłącznie działalność rolniczą. W zakończeniu odwołania (podobnie w skardze) podniosła jedynie, że organ powinien był dokonać ustaleń odnośnie do tego, czy Spółka prowadzi działalność rolniczą. Ustalanie takiego faktu było zbędne, bowiem organy obu instancji wprost stwierdzały, że Spółka prowadzi taką działalność (na działce nr [...] ).
Zdaniem Sądu, nie można więc uznać, że organy podatkowe naruszyły w sposób istotny przepisy postępowania, nie dokonując z urzędu ustaleń, czy Spółka – mimo przywoływanego z KRS przedmiotu działalności, wykraczającego poza działalność rolniczą – w rzeczywistości prowadzi wyłącznie działalność rolniczą, przy całkowitej bierności Spółki w tym zakresie.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi zauważyć należy, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby budynki posadowione na ww. działce nr [...] korzystały ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b i c u.p.o.l. (co dotyczy również działki nr [...] ). Powołany przepis stanowi, że zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części "położone na gruntach gospodarstw rolnych", służące wyłącznie działalności rolniczej lub zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że prowadzi gospodarstwo rolne, a przedmiotowa nieruchomość służy wyłączenie tej działalności lub sporne budynki są zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. W szczególności również wypada zauważyć, że za grunt pod spornymi budynkami nie jest uiszczany podatek rolny – tak jak to jest w przypadku gruntów rolnych - lecz podatek od nieruchomości.
Z akt sprawy nie wynika też aby w sprawie miał zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 13 u.p.o.l., bowiem Skarżąca nie wykazała, że budynki i budowle zajęte są przez grupę producentów rolnych wpisaną do rejestru tych grup oraz wykorzystywane wyłącznie na prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy lub w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. poz. 983, z późn. zm.), zgodnie z jej aktem założycielskim.
Ponadto z akt sprawy nie wynika również by nieruchomość podlegała zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami
o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W zgromadzonym materiale dowodowym, brak jest dokumentu potwierdzającego, że zaszła podstawowa przesłanka zastosowania ww. zwolnienia czyli wpisanie nieruchomości indywidualnie do rejestru zabytków. W złożonych wyjaśnieniach Spółka nie wskazała również, że na zdewastowanej nieruchomości dokonywała jakichkolwiek prac remontowych, konserwacyjnych czy pielęgnacyjnych
w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm.) - orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło