I SA/Sz 295/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. S., E. R. oraz J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę. 1. Wójt Gminy D. (zwany dalej: "Organem I instancji") decyzją z dnia [...] znak: [...] określił J.S., J.S. oraz E.R. (zwanymi dalej: "Skarżącymi") wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...] zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Organ ten wskazał, że Skarżące były właścicielkami nieruchomości zabudowanej, stanowiącej działkę nr [...], położoną w B., gm. D., sklasyfikowaną w ewidencji gruntów i budynków jako Bi, o powierzchni [...] ha. Nieruchomość ta zabudowana była budynkiem mieszkalnym o powierzchni [...] m2, budynkami rekreacji indywidualnej w ilości 9 sztuk, każdy o powierzchni [...] m2, budynkami pozostałymi (sanitariatami) o powierzchni [...] m2 oraz budowlami o wartości [...] zł. Organ I instancji wskazał, że uzyskał informacje o klasyfikacji i powierzchniach ww. budynków z posiadanych dokumentów, a które były zgodne z powierzchniami wykazywanymi przez Skarżące. Następnie Organ I instancji wskazał, że J.S. w dniu 29 czerwca 2015 r. złożyła wniosek dotyczący zgłoszenia działalności gospodarczej dla celów podatku od nieruchomości w okresie od 1 lipca 2015 r. do 28 sierpnia 2015 r. W wyniku analizy zgromadzonych dokumentów Organ stwierdził, że Podatnik uzyskał wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej od 1 stycznia 1998 r. W związku z powyższym po wszczęciu postępowania podatkowego wezwał Skarżące do złożenia informacji o gruntach, nieruchomościach i obiektach budowlanych dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości, wykazując ww. powierzchnie jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Odpowiadając na wezwanie Organu, J.S. w piśmie z dnia 12 listopada 2015 r. poinformowała m.in., że od kilku lat płaciła podatek od działalności tylko w sezonie, kiedy nieruchomość była faktycznie wykorzystywana. Na terenie był budynek mieszkalny, w którym była zameldowana od kilku lat. Firma, którą posiada, była oddalona o 500 km i nieruchomość nie mogła być wykorzystywana do celów tej firmy. Organ I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał również, że przyjął do opodatkowania powierzchnie gruntów sklasyfikowane zgodnie z ewidencją gruntów - Bi jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki rekreacji indywidualnej i budynek pozostały (sanitariaty), kwalifikując je jako budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynek mieszkalny Organ zaliczył jako związany z działalnością gospodarczą tylko w okresie sezonu letniego, zgodnie z informacją Skarżącej z dnia 29 czerwca 2015 r. grunty pozostałe związane z budynkami mieszkalnymi zaliczył jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie sezonu letniego oraz budowlę (altanę). Jako podstawę prawną Organ I instancji wskazał art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.). Zdaniem Organu związek budynków, gruntów i budowli z działalnością gospodarczą trwa dopóty, dopóki właściciel (współwłaściciel) jest przedsiębiorcą i bez znaczenia jest to czy faktycznie wykorzystuje on posiadane nieruchomości do działalności gospodarczej, czy wykorzystuje je przez cały rok, czy tylko przez kilka miesięcy w roku. Skarżące posiadały status przedsiębiorcy przez okres całego roku, a nie tylko w sezonie letnim, dlatego posiadane przez nie budynki, grunty i budowle były z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą przez cały rok. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawił również sposób wyliczenia wysokości podatku od nieruchomości za 2015 rok. 2. Skarżące nie zgodziły się z rozstrzygnięciem Organu i w piśmie z dnia 28 grudnia 2015 r. wniosły odwołanie. W uzasadnieniu wskazały m.in., że na działce gruntu nr [...] w B. wprawdzie znajdują się domki letniskowe, lecz są one wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej jedynie w sezonie letnim, co jest zgłaszane w gminie. J.S. wskazała, że z córkami, które odziedziczyły spadek po ojcu w 2014 r., była właścicielką spółki cywilnej zajmującej się handlem, a działalność była prowadzona w odległości 500 km od B., co wykluczało wykorzystanie nieruchomości w B. dla celów ww. spółki. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej: "Organem II instancji") decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Organ II instancji wskazał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na brzmienie art. 1a ust.1 pkt 3, pkt 4 u.p.o.l., wskazał, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków lub gruntów skutkuje uznaniem tego rodzaju nieruchomości za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba, że nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych do jej prowadzenia. Organ II instancji wskazał, że względów technicznych nie należy utożsamiać z przerwami w ich użytkowaniu spowodowanymi np. sezonowością. Domy letniskowe ze swej istoty są przeznaczone do okresowego, letniskowego w nich przebywania i wykorzystywania. Budynki letniskowe z uwagi na to, że nie spełniają niezbędnych warunków do stałego przebywania w nich ludzi, wyłączone są z budynków mieszkalnych. Za nieuprawnione uznał wnioski Skarżących, które uznały okresowość przebywania w domkach letniskowych ludzi za względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie w nich działalności gospodarczej. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał co należy rozumieć przez "względy techniczne". Zauważył również, że z definicji nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą wynika właściwie jeden tylko warunek, jaki muszą spełniać przedmioty opodatkowania do uznania ich za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a mianowicie, warunek ich posiadania przez przedsiębiorcę. Na potwierdzenie swojego stanowiska Organ II instancji powołał się na poglądy doktryny i orzecznictwa. W ocenie Organu II instancji Organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa podatkowego i należycie ustalił Skarżącym wymiar podatku za 2015 rok, przyjmując jako zasadę, że będące przedmiotem opodatkowania grunty, budynki oraz budowle znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. Jednocześnie wskazał, że Organ I instancji niewadliwie wyłączył z opodatkowania, jak za budynki związane z działalnością gospodarczą, wskazane przez Skarżące budynki mieszkalne, a w konsekwencji zastosował w tym zakresie niższe stawki ([...] m2 jak za budynki mieszkalne i grunty pozostałe w okresie 11 miesięcy w 2015 r., gdy nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej). 4. W piśmie z dnia 24 lutego 2016 Skarżące wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) naruszeniu art. 7, art. 8, art. 11 oraz 107 § 2 i 3 KPA, polegające w szczególności na: – niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji, – niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności poprzez niewzięcie pod uwagę faktu, że nieruchomości należy podzielić na te wykorzystywane w okresie letnim do działalności gospodarczej - wynajem domków letniskowych (tylko w okresie letnim) oraz nieruchomości które były wykorzystywane wyłącznie w celach prywatnych - zaspakajały osobiste potrzeby Skarżącej, – brak ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. Organ podejmując decyzję w kwestii utrzymania decyzji w sprawie opodatkowania całej nieruchomości podatkiem od nieruchomości zgodnie z zasadami przyjętymi dla przedsiębiorców, nie wziął pod uwagę faktu, iż tylko część nieruchomości była związana z sezonowym wynajmem letnim. Nie przeanalizował kwestii nieruchomości przynależnych, – brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez nieprzyjęcie do wiadomości informacji o prowadzeniu przez Skarżącą działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej 500 km od gminy D.; 2) naruszenie przepisów materialnych mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) błędna interpretacja przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. 5. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. 6. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 15, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się zatem do oceny legalności działania organu administracji na trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych (por. A. Kabat, Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej zwaną p.p.s.a.. Tak rozumiejąc swoją rolę, Sąd rozpoznający sprawę uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. Na wstępie wywodu należy zakreślić ramy prawne sprawy. Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ( w brzmieniu obowiązującym w roku 2015) stanowi, iż grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej). 8. Jak argumentuje L. Etel, z przytoczonej definicji wynika, iż sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą) skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą (tak L. Etel, komentarz do art. 1a u.p.o.l. w: L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, LEX 2013). Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r., (sygn. akt I SA/Gd 481/05) stwierdził, że tymczasowy brak wykorzystywania danego obiektu dla celów działalności gospodarczej nie uprawnia do przyjęcia, iż nie stanowi on nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zbliżonych kwestii dotyczył wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 marca 2006 r., (sygn. akt I SA/Gd 49/04, niepubl.), w którym stwierdzono, że podatnik zobowiązany był do opłacania podatku od budynków według stawek właściwych dla budynków związanych z działalnością gospodarczą za okres, w którym miał status przedsiębiorcy. O tym, czy podmiot był przedsiębiorcą, czy też nie, przesądzał wpis do rejestru przedsiębiorców. Sąd stwierdził ponadto, że budynki będące własnością przedsiębiorcy powinny podlegać opodatkowaniu stawkami przeznaczonymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania. Podsumowując powyższe uznać należy, że z analizowanej definicji wynika, że każdy grunt będący w posiadaniu przedsiębiorcy jest związany z działalnością gospodarczą, przedsiębiorca zaś musi wykazać do opodatkowania podatkiem od nieruchomości każdy grunt, budynek i budowlę, nawet te, które nie są mu przydatne ze względu na przedmiot, czy zakres prowadzonej działalności. Jak podnosi L. Etel, "Należy zgodzić się w pełni z przytoczonymi poglądami sądów administracyjnych. W omawianej definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę". 9. Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyłącza z zakresu przedmiotów opodatkowania, jakimi są grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedmioty opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Niemożność prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych występuje w przypadku sytuacji określonej w art. 68 pr. bud. tzn. stanu technicznego budynku bezpośrednio grożącego zawaleniem. Stan ten może dotyczyć całości lub części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi i musi powodować potrzebę opróżnienia budynku. Ponadto, właściwy organ (administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego) powinien stwierdzić, w formie decyzji, brak możliwości prowadzenia na nieruchomości lub jej części działalności gospodarczej z powyższych względów. W przepisie wskazano, że wyłączenie dotyczy przedmiotów opodatkowania, które zarówno nie są, jak również nie mogą być w przyszłości wykorzystywane na działalność gospodarczą. Nie można więc w tym przypadku brać pod uwagę sytuacji, gdy budynek nie może być wykorzystywany ze względów technicznych, które są zależne od podatnika lub tymczasowo uniemożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej, np. wydano decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu wybudowanego bez wymaganego zezwolenia, nastąpiła awaria lub remont budynku. 10. W świetle wyżej przedstawionej wykładni przepisów i przenosząc powyższe na grunt tej sprawy, stwierdzić należy, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu skutkuje tym, że uznaje się je za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy obiekty te są faktycznie wykorzystywane w danej chwili dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej. Związek budynków, gruntów i budowli z działalnością gospodarczą trwa dopóty, dopóki właściciel jest przedsiębiorcą i bez znaczenia jest to, czy faktycznie wykorzystuje on posiadane nieruchomości do działalności gospodarczej, czy wykorzystuje je przez cały rok, czy jedynie przez kilka miesięcy w roku. Podatnik bowiem posiada status podatnika przez cały rok, nie tylko np. w sezonie letnim W ocenie Sądu rację zatem należy przyznać Organom obu instancji, iż do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - zaliczone powinny być także te, które przejściowo nie są wykorzystywane przez Skarżące w prowadzonej działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności powodują, że mogą być one wykorzystywane na ten cel. Prawidłowo zatem Organy przyjęły, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, należy opodatkować w stawce przewidzianej dla gruntów, budynków i budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stąd zarzuty Skarżących w kwestii naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie zasługują na uwzględnienie. 11. Jak powyżej wskazywano, zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Te wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Jak wskazuje L. Etel, "jeżeli zatem np. budynek mieszkalny i związany z nim grunt są w posiadaniu przedsiębiorcy, to podlegają opodatkowaniu na takiej zasadzie, że budynek jest obciążony stawkami właściwymi dla innych budynków mieszkalnych, a grunt według stawek właściwych dla gruntów pozostałych." (tak L. Etel, komentarz do art. 1a u.p.o.l. op. cit.). Wobec powyższego uznać należy, iż prawidłowo także Organy wyłączyły z opodatkowania jak za budynki związane z działalnością gospodarczą, wskazane przez Skarżące budynki mieszkalne, gdy nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. 12. Podsumowując, prawidłowo zatem została wydana decyzja opierająca się na konkluzji o konieczności opodatkowania spornych działek i znajdujących się na nich budynków, stawką przewidzianą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (nie zaś zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, jak mylnie wywodzą Skarżące), bowiem odwołując się do wyżej przedstawionej argumentacji, obiekty niewykorzystywane w danym momencie, także należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Wskazywano już, że nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. 13. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżących w zakresie budynków przynależnych, jak bowiem wskazano, zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca jej wydanie decyzja Organu I instancji prawidłowo wskazuje, że do opodatkowania przyjęto powierzchnie gruntów sklasyfikowane zgodnie z Ewidencją Gruntów Bi jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki rekreacji indywidualnej i budynek pozostały kwalifikując je jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynek mieszkalny Organ podatkowy zaliczył jako związany z działalnością gospodarczą jedynie w sezonie letnim, zgodnie z informacją Skarżących z dnia 29 czerwca 2015 r. oraz grunty pozostałe związane z budynkami mieszkalnymi zaliczono podobnie jak budynek mieszkalny, jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sezonie letnim oraz budowle (altana). Stąd wywód Skarżących, iż opodatkowanie podatkiem od nieruchomości wg stawek właściwych dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą nie może dotyczyć położonych poza budynkiem "pomieszczeń przynależnych" lokali mieszkalnych w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.w.l. (ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. t.j., Dz. U. 2015, poz. 1892), nie znajduje uzasadnienia w sprawie. 14. Mając na uwadze powyższe rozważania, należało uznać, że nie doszło w sprawie ani do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym wskazać należy, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a Ordynacji podatkowej. Sąd nie dopatrzył się także wskazywanego naruszenia przepisów prawa materialnego. 15. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało zatem skargę oddalić.