I SA/Sz 299/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-09-02
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Alicja Polańska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. jest zgodna z prawem, w szczególności w kontekście naruszenia przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego dotyczących reprezentacji strony przez syndyka?Ratio decidendi
Skarga została uznana za nieuzasadnioną, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że mimo ogłoszenia upadłości, spółka nie utraciła bytu prawnego i nadal pozostawała podatnikiem, a syndyk prawidłowo reprezentował ją w postępowaniu podatkowym. Obowiązek podatkowy z tytułu usług dzierżawy został prawidłowo rozliczony zgodnie z przepisami ustawy o VAT.Stan faktyczny
Spółka "S." zawarła umowy dzierżawy swoich obiektów użytkowych, wystawiła faktury i uwzględniła je w rozliczeniu VAT. Następnie wystawiła faktury korygujące, uznając, że miało miejsce bezumowne korzystanie z lokali. Organy podatkowe uznały, że usługi dzierżawy podlegają opodatkowaniu VAT według stawki 22%, a obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zapłaty czynszu. Wobec ogłoszenia upadłości spółki, postępowanie podatkowe toczyło się z udziałem syndyka. Pełnomocnik syndyka zarzucił naruszenie przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego w zakresie błędnego oznaczenia strony postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 września 2009 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości P. "S." w S. w upadłości, obecnie P."S." w S. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej . z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. oddala skargę
Dyrektor Izby Skarbowej w S decyzją z dnia[...] ., wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z[...] ., wydane wobec "[...][...] dotyczące podatku od towarów i usług za miesiące [...] r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepisy ustawy z 11 marca 2004r., o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
W zakresie stanu faktycznego ustalono, że na podstawie uchwały Rady Nadzorczej z[...] .,[...] " w dniu[...] . zawarła szereg umów, mocą których wydzierżawiła obiekty użytkowe będące jej własnością wskazanym w umowach osobom (pracownikom - członkom S) na czas określony [...] lat. W poszczególnych umowach określono wysokość czynszu oraz termin płatności do [...] dnia każdego następnego miesiąca, z zastrzeżeniem, że wpłata pierwszej raty czynszu nastąpi po upływie [...] od zawarcia umów. Wydanie lokali dzierżawcom nastąpiło[...] . Dzierżawcy płacili S umówiony czynsz, w umówionych terminach poczynając od[...] .
Spółdzielnia wystawiła faktury w[...] . i uwzględniła je w rozliczeniu [...] za te miesiące.
W dniu[...] ., Spółdzielnia wystawiła do w/w faktur, faktury korygujące, zmniejszające należności z tytułu sprzedaży usług dzierżawy w[...] . uznając, iż miało miejsce bezumowne korzystanie z lokali. Faktury korygujące S ujęła w ewidencji i w rozliczeniu za[...] . Równocześnie S wystawiła dzierżawcom noty obciążeniowe z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokali.
Dzierżawcy nie uznali zarówno faktur korygujących jak i not obciążeniowych uznając, że korzystali z lokali zgodnie z umowami. S nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na nieważność umów dzierżawy z [...] . Przedstawiła jedynie odpisy pozwów wniesionych do [...] o stwierdzenie nieważności tych umów. Jednakże dopóki nie zapadnie wyrok stwierdzający nieważność przedmiotowych umów, organy podatkowe uznały, że nie ma podstaw do ich kwestionowania w postępowaniu podatkowym.
Powołując się na przepisy art. 5 ust.1 pkt 1, art. 8 ust.1, art. 41 ust.1 i art. 19 ust.13 pkt 4 ustawy o VAT organy podatkowe uznały, że przedmiotowe usługi dzierżawy nieruchomości podlegają opodatkowaniu wg stawki 22 %, oraz że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonym w umowie lub w fakturze. W konsekwencji dokonano rozliczenia podatkowego według dat zapłaty czynszu. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe ustalono na podstawie art. 109 ust. 4 i 6 ustawy o VAT.
Ponieważ wobec S ogłoszona została upadłość postanowieniem [....] z dnia [...] ., postępowanie podatkowe toczyło się z udziałem syndyka, jemu też doręczono decyzje podatkowe.
W odwołaniach od decyzji organu I instancji pełnomocnik ustanowiony przez syndyka zarzucił naruszenie art. 144 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe
i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) uznając, że nieprawidłowo oznaczono stronę, gdyż po ogłoszeniu upadłości postępowanie sądowe i administracyjne może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu, gdyż syndyk działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
Organ odwoławczy nie uwzględnił powyższego zarzutu wyjaśniając, że mimo ogłoszenia upadłości S nie utraciła bytu prawnego i nadal pozostała podatnikiem, utraciła jedynie zarząd nad majątkiem. Syndyk jest powołany do sprawowania zarządu nad majątkiem upadłego i reprezentuje go na zewnątrz m.in. w postępowaniu podatkowym, co było respektowane.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik ustanowiony przez syndyka wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając - tak jak w odwołaniu - naruszenie art. 144 prawa upadłościowego i naprawczego polegające na błędne oznaczenie strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Na wstępie należy nadmienić, iż zmieniła się sytuacja dotycząca bytu prawnego skarżącej S, bowiem zgodnie z przedłożonym postanowieniem [...] z[...] ., sygn. akt [...] stwierdzono zakończenie postępowania upadłościowego wobec wykonania ostatecznego planu podziału.
Na podstawie uchwały Nr [...] S postawiona została w stan likwidacji.
Rozpatrując skargę Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne sprawy są niesporne i sprowadzają się do tego, że skarżąca Spółka niezgodnie z art. 19 ust.13 pkt 4 ust.4 ustawy o VAT nie wykazała należnego podatku VAT od usług dzierżawy lokali użytkowych we wskazanych miesiącach.
W tym zakresie skarga nie zawiera żadnych zarzutów, jak również nie ma podstaw do stwierdzenia z urzędu naruszenia prawa.
Zarzuty skargi dotyczą naruszenia art. 144 ustawy - Prawo upadłościowe
i naprawcze. Powołany przepis stanowi, że jeżeli upadły pozbawiony został prawa zarządu masą upadłości, postępowanie sądowe i administracyjne dotyczące tej masy mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka (ust.1), postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego lecz w imieniu własnym (ust. 2).
Z powołanego przepisu wynika, że podmiotem praw i obowiązków pozostaje nadal upadły, który nie traci bytu prawnego, a jedynie zarząd nad majątkiem, natomiast syndyk staje się uprawnionym do sprawowania zarządu nad majątkiem upadłego i do reprezentowania go na zewnątrz, między innymi w postępowaniu podatkowym.
Powyższa zasada nie została naruszona w objętym kontrolą sądową postępowaniu podatkowym, bowiem decyzja prawidłowo została zaadresowana do [...] w upadłości w [...] jako podatnika i doręczona syndykowi, jako zastępcy procesowemu pośredniemu.
Reasumując zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło