I SA/Sz 304/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] r. J. K., powołując się na pełnomocnictwo udzielone Uchwałą nr 1 z [...] r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników I. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w [...] złożyła w imieniu Spółki I. korekty deklaracji podatkowych AKC - 4 w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia 2001 roku do sierpnia 2001 r. Do wniosku załączyła wyjaśnienia uzasadniające złożenie przedmiotowych korekt oraz wniosła o zaliczenie powstałej w wyniku korekty deklaracji nadwyżki zadeklarowanego podatku akcyzowego na poczet zaległości w podatku akcyzowym I. Sp. z o.o. oraz Spółki Akcyjnej E.. Naczelnik Urzędu Celnego na podstawie art. 169 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) dalej "O.p.", wezwał J. K. do przedłożenia pełnomocnictwa upoważniającego ją do występowania w imieniu I. Sp. z o.o., bowiem z Uchwały nr 1 wynikało, że J. K. jako pełnomocnik Spółki I. umocowana została do zawarcia porozumienia z E. S.A. w [...] w sprawie korzystania przez I. Sp. z o .o. z majątku wniesionego przez spółkę aportem do E. S.A. J. K. powtórnie przedłożyła pełnomocnictwo udzielone Uchwałą nr 1 z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, postanowieniem nr [...] z [...]r. na podstawie art. 165a O.p. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie wskazując, iż J. K. nie legitymuje się prawidłowym pełnomocnictwem uprawniającym do reprezentowania firmy I. Sp. z o.o. przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w postępowaniu dotyczącym korekt deklaracji podatkowych w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia 2001r. do sierpnia 2001 roku. Zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r. w imieniu I. Sp. z o.o. złożył Prezes Zarządu M. R.. Do zażalenia załączył Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników I. Sp. z o.o. z którego wynika, że podczas obrad podjęte zostały 3 uchwały. Zgodnie z Uchwałą nr 2 Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników z [...]r. powołało M. R. na stanowisko Prezesa Zarządu Spółki I.. W Uchwale nr 3 Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podtrzymało w całości stanowisko pełnomocnika J. K. w sprawie złożonych - przez nią korekt deklaracji podatkowych w podatku akcyzowym za miesiące kwiecień do sierpnia 2001 r., a także powierzyło dalsze prowadzenie przedmiotowej sprawy Prezesowi Zarządu M. R. W uzasadnieniu przedmiotowego zażalenia M. R. wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki oraz oświadczenia Zarządu Spółki w sprawie podtrzymania stanowiska oraz uznania i potwierdzenia czynności dokonanych przez J. K. za dokonane w imieniu podatnika, tj. I. Sp. z o.o. w [...]. Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 169 §1 O.p., wezwał M. R. Prezesa Zarządu I. Sp. z o.o., do uzupełnienia wniesionego zażalenia poprzez nadesłania pełnomocnictwa do reprezentowania J. K.. M. R. oświadczył, że J. K. nigdy nie występowała w sprawie jako osoba fizyczna, a złożone przez nią w imieniu Spółki I. dokumenty - korekty deklaracji podatkowych, jednoznacznie określiły stronę postępowania, czyli Spółkę I.. Postanowieniem nr [...] z [...] r. Dyrektor Izby Celnej, pozostawił bez rozpatrzenia zażalenie na podstawie art. 169 § 4 O.p. wobec nienadesłania umocowania dla M. R. do występowania w imieniu J. K.. Zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w imieniu I. Sp. z o.o. wniósł Prezes Zarządu M. R. zarzucając, że stanowisko organu jest niezgodne z art. 56 oraz 65 Kodeks cywilnego oraz obowiązującymi normami prawa cywilnego, wobec potwierdzenia przez Zarząd Spółki w całości stanowiska pełnomocnika J. K. w sprawie złożonych w imieniu Spółki korekt deklaracji podatkowych. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr [...] z [...] r. uchylił w całości postanowienie Dyrektora Izby Celnej z [...]r. i stwierdził niedopuszczalność zażalenia z [...] r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r. Organ wskazał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania jest formalnym załatwieniem wniosku osoby go wnoszącej- J. K. (która z braku umocowania, działała we własnym imieniu i na własną rzecz nie mając interesu prawnego) na etapie badania wymogów formalnych, nie odnosi się natomiast merytorycznie do samego żądania Spółki w nim zawartego. W związku z tym, zażalenie z [...] r. wniesienie przez Spółkę I. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r., wydane w stosunku do J. K., uznane zostało jako wniesione przez osobę, która nie posiadała procesowej legitymacji do jego zaskarżenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła Spółki z o.o. I., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu Dyrektora Izby Celnej w części stwierdzającej niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r. i wnosząc na podstawie art. 145 §1 ust. 1a) i c) ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 272) dalej p.p.s.a. o uchylenie zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 6, 7, 8,-9 w zw. z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 133 § 1 O.p. poprze błędne uznanie, iż postępowanie objęte postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego nie dotyczyło interesu prawnego i obowiązku Skarżącego, co spowodowało nieuprawnione nieuznanie go przez organ za stronę prowadzonego postępowania i stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia z dnia [...]r., 2) przepisów prawa materialnego, tj.: - art.- 137 § 4 O.p. w zw. z art. 103 §1 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy czynności pełnomocnika J. K. zostały potwierdzone przez Zarząd Skarżącej, - art. 133 § 1 O.p. poprzez uznanie, że Skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r. Ponadto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, Dyrektor Izby Celnej nie podzielając stanowiska prezentowanego przez Skarżącą wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwana dalej p.p.s.a., Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej w przypadku stwierdzenia w wyniku tej kontroli, że zaskarżone postanowienie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd postanowienie takie eliminuje z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia ( art. 145 p.p.s.a.) i to w sytuacji gdy naruszenie prawa materialnego, miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub mogło prowadzić do wznowienia postępowania. Z tak pojmowanym naruszeniem przepisów mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W niniejsze sprawie spór dotyczy legitymacji po stronie Spółki z o.o. "I." do skarżenia zażaleniem, zgodnie z pouczeniem organu, postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r., którym to postanowieniem organ odmówił wszczęcia postępowania. Prawo wniesienia środka zaskarżenia posiada wyłącznie podmiot wyczerpujący znamiona prawne strony (art. 133 O.p.). Postępowanie oparte na zasadzie skargowości - może zostać podjęte i przeprowadzone tylko w wyniku dokonania przez uprawniony podmiot (stronę) czynności procesowej wniesienia środka zaskarżenia. Dopiero czynność strony, którą jest wniesienie środka, powoduje, że organ wyższego stopnia może skorzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego. Zgodnie z art.133 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Z powyższego wynika, iż konkretny podmiot staje się stroną postępowania z mocy prawa, a nie wskutek uznania organu podatkowego. Zgodnie z art.165 § 3 O.p. datą wszczęcia postępowania podatkowego jest doręczenie podania organowi, a więc podmiot je wnoszący posiada w każdym stadium postępowania status strony, jeżeli spełnia przesłanki wynikające z przepisów prawa materialnego, a nie dopiero po uzupełnieniu braków formalnych. Art.169 O.p. zawiera ogólne pojęcie "osoby wnoszącej podanie", którą jak wynika z dalszych przepisów O.p. może być każdy kto podpisze podanie - strona, pełnomocnik, świadek, biegły, jak również osoba nie będąca stroną postępowania. Nie do każdej jednak z tych osób znajdzie zastosowanie art.169 § 1 O.p. W przypadku wniesienia podania przez osobę nieposiadająca statusu strony, co uszło uwadze organu, tryb przewidziany w art.169 § 1 O.p. nie ma zastosowania. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ podatkowy w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że z akt administracyjnych wynika, że J. K. powołując się na pełnomocnictwo Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników złożyła korektę deklaracji w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia 2001 r. do sierpnia 2001 r. oraz wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych Spółki z o.o. I. i Spólki Akcyjnej E.. Treść samego wniosku, z którego wynika, iż został on wniesiony pod firmą Spółka z o.o. I., pieczęć Spółki, której nazwa i adres oraz NIP zostały umieszczone zwyczajowo w górnej części wniosku przeznaczonej dla oznaczenia podmiotu wnoszącego podanie nie dawała podstaw do przyjęcia, że J. K. nie działa w imieniu Spółki z o.o. I.. Postanowienie organu I instancji z [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania, skierowane do J. K. wskazuje jako podstawę odmowy brak prawidłowego pełnomocnictwa dla J. K. do występowania w imieniu Spółki z o.o. I.. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej bezzasadnie uznał, że Spółka z o.o. I. nie ma legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] r. Nie znajduje oparcia w aktach sprawy przekonanie organu odwoławczego, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego dotyczy osoby, która złożyła korekty deklaracji i podpisała złożony wniosek o zaliczenie wykazanej nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Takiej konstatacji nie dostarcza lektura dokumentów w aktach administracyjnych jak i uzasadnienie postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r. Można ponadto wskazać, że uznanie przez organ, że wnoszący zażalenie nie ma przymiotu strony nie uprawnia do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w takiej sytuacji organ powinien na podstawie przepisu art. 169 § 1 i § 4 O.p. pozostawić zażalenie bez rozpoznania, zamiast stwierdzać jego niedopuszczalność. Skoro bowiem zażalenie nie zostało wniesione skutecznie, to w konsekwencji organ odwoławczy nie mógłby go rozpoznać merytorycznie. Dlatego też, postępowanie zażaleniowe mogło zostać zakończone wyłącznie poprzez podjęcie aktu o charakterze procesowym. To uchybienie nie jest jednak podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej. Uznać zatem w okolicznościach sprawy należy, że Dyrektor Izby Celnej błędnie wywodzi, że rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego nie dotyczy Spółki z o.o. I., że Spółka ta nie jest stroną tego postępowania, nie ma interesu prawnego. Sąd nie dokonuje na tym etapie postępowania przed sądem oceny prawidłowości toczącego się postępowania przed organem I instancji i samego rozstrzygnięcia, albowiem przedmiotem kontroli Sądu na skutek skargi Spółki z o.o. I. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w tej jego części, którą stwierdzono niedopuszczalność zażalenia Spółki z o.o. I.. Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej w ponownym postępowaniu rozpozna zażalenie Spółki z o.o. I. i odniesie się do stawianych zarzutów postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r. Wobec stwierdzonych uchybień i konieczności przeprowadzenia przez organ postępowania wywołanego zażaleniem Spółki, przedwczesnym jest odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi co do skuteczności dla toczącego się postępowania potwierdzenia czynności pełnomocnika. Do tych kwestii odniesie się organ rozpoznający zażalenie skarżącej Spółki. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącej orzeczono po myśli art. 200 wymienionej wyżej ustawy oraz § 14 pkt 2 ppkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.z 2013 r., poz. 490 ze zm ).