I SA/Sz 309/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 13 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 maja 2010 r. sygnatura akt I SA/Sz 309/10 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "C" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r., odsetek i zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w 2004 r. p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 maja 2010 r. sygnatura akt I SA/Sz 309/10 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca "C" Sp. z o. o. z siedzibą w S. wraz ze skargą z dnia 28 marca 2010 r. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r., odsetek i zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w 2004 r. Uzasadniając ww. wniosek, strona skarżąca wskazała, że wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z uwagi na znaczną wysokość kwoty zaległości podatkowej i złą sytuację finansową Spółki. Dalej, Spółka wyjaśniła, że nie ma już kontraktów ze Stocznią, zatrudnia szereg pracowników, zmuszona została do zaciągnięcia kredytu, którego limit został już wyczerpany, odnotowuje stratę, nie posiada środków finansowych w kasie i na rachunku bankowym. Ponadto, dodała, że wykonanie decyzji spowoduje utratę płynności finansowej i uniemożliwi wykonanie kontraktów. Skarżąca Spółka wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci listy pracowników Spółki, wydruku stanu rachunków bankowych na okoliczność sytuacji finansowej Spółki, pisma z dnia [...] r., przesłanego przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe ,,T" Sp. z o.o., pisma z dnia [...] r. z ,,Z" Sp. z o.o., pisma z dnia [...] r. na okoliczność cen rynkowych w roku 2004 za usługi konserwacyjno – malarskie i montaż zrębnic na jednostki B [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. sygnatura akt I SA/Sz 309/10 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że złożony przez Spółkę "C" wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Spółka nie uzasadniła go w wyczerpujący sposób. Według Sądu, skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ograniczyła się jedynie do przytoczenia kilku faktów związanych z prowadzoną działalnością, takich jak zła sytuacja finansowa Spółki, brak kontraktów zawartych ze Stocznią, zatrudnienie szeregu pracowników, odnotowanie straty, brak środków finansowych w kasie i na rachunku bankowym, zaciągnięcie kredytu, którego limit został wyczerpany. Ponadto, Sąd wskazał, że Spółka nie przedłożyła stosownych dokumentów potwierdzających podniesione przez nią okoliczności. W piśmie z dnia [...] r. Spółka na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi złożyła wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 maja 2010 r. poprzez wydanie postanowienia o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...]. Uzasadniając wniosek strona skarżąca wskazała, że w sprawie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji w całości, bowiem jej wykonanie spowoduje trudny do odwrócenia skutek w postaci całkowitej niewypłacalności Spółki. Ponadto, Spółka podniosła, że jej sytuacja uległa pogorszeniu. Aktualnie Spółka odnotowuje znaczną stratę bilansową, nie posiada środków z zaciągniętego kredytu, zbliża się termin spłaty kredytu. Ponadto, ZUS dokonał zajęcia rachunków bankowych Spółki z uwagi na nieuiszczone należności. W dalszej części uzasadnienia wniosku Spółka wskazała że: ▪ na rachunkach Spółki odnotowano saldo ujemne, tj. na rachunku w PLN: [...] zł, a na rachunku [...] saldo: [...] (jako dowód Spółka załączyła wydruk z rachunków bankowych); ▪ zaciągnęła kredyt bankowy w kwocie [...] zł, a termin spłaty kredytu przypada na dzień [...] r. (dowód: aneks nr 2 do umowy kredytu w rachunku bieżącym); ▪ bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzony za pierwszy kwartał bieżącego roku na dzień [...] r. wskazuje na znaczną stratę w kwocie [...] zł (dowód: bilans na dzień 31 marca 2010 r. oraz rachunek zysków i strat na ww. dzień ); ▪ zobowiązania Spółki wobec jej kontrahentów wynoszą [...] zł (dowód: rozrachunki według dokumentów na dzień [...] r.); ▪ Spółka ponosi znaczne koszty zatrudnienia pracowników około [...] zł miesięcznie (dowód: lista płac za miesiąc maj 2010 r.); ▪ z uwagi na zadłużenie Spółki wobec ZUS na kwotę około [...] zł z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i na FP i FGŚP, Zakład dokonał zajęcia rachunków bankowych Spółki (dowód: upomnienia z dnia [...] r. oraz zawiadomienia o zajęciu, a także tytuły wykonawcze z dnia [...] r. – doręczone Spółce w [...] r.). Ponadto, Spółka dodała, że zadłużenie to musi uiścić do dnia [...] r. (dowód: pismo ZUS z dnia [...] r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W ocenie Sądu złożony przez Spółkę "C" wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S., nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem ww. Spółka, nie wykazała we wniosku taką zmianę okoliczności, która uzasadniałaby możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z przepisem art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 wyżej wymienionej ustawy po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści art. 61 § 4 wynika, że sąd administracyjny może zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie, jednakże warunkiem takiego rozstrzygnięcia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających wstrzymanie, tj. przesłanek wyczerpująco wymienionych w art. 61 § 3 ww. ustawy (por. także post. NSA z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, OSS 2005, nr 3, poz. 72). Przy czym wnioskodawca powinien wykazać, że wystąpiły takie zmiany okoliczności, iż wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji, spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Z opisanym obowiązkiem wnioskodawcy wiąże się powinność Sądu do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny okoliczności, wskazanych we wniosku. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie Spółka nie przedstawiła szczegółowych okoliczności faktycznych, ograniczając się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że jej sytuacja uległa pogorszeniu, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny podniesionych przez skarżącą przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Należy podkreślić, że na Spółce ciążył obowiązek dowiedzenia, że od dnia wydania przez Sąd postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wystąpiły takie zdarzenia czy okoliczności, które spowodowały zmianę sytuacji Spółki, w ten sposób, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej straty lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. A zatem samo powołanie we wniosku nowej okoliczności, bez jednoczesnego wykazania, trudnych do odwrócenia skutków jakie ona wywoła, nie uzasadnia zmiany postanowienia odmawiającego wstrzymanie wykonania decyzji. Według Sądu, nie jest wystarczające przedstawienie przez Spółkę różnych dokumentów, bez jednoczesnego wykazania rzetelnych i dokładnych danych świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudny do odrzucenia skutek w postaci całkowitej niewypłacalności Spółki, albowiem strona skarżąca nie może przerzucać na Sąd obowiązku analizowania tychże dokumentów w celu ustalenia czy wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie ochrony tymczasowej lub nie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Dalej, wskazać należy, że Spółka powołując się we wniosku na "ponoszenie znacznych kosztów zatrudnienia pracowników około [...] zł miesięcznie", nie wykazała jakie skutki wynikają dla niej z tego faktu. Rozpatrując poprzedni wniosek Spółki, Sąd wskazał, że zatrudnienie pracowników jest normalną czynnością związaną z wykonywaniem działalności gospodarczej przez Spółkę. Natomiast, z analizy listy płac wynika, że Spółka zatrudnia [...] pracowników, przy czym najwyższe wynagrodzenie w kwocie [...] zł (otrzymuje tylko jedna osoba), a przeważnie pracownicy uzyskują niższe uposażone - w kwocie powyżej [...] zł (brutto). Ponadto, ilość pracowników dowodzi, że Spółka nie jest dużym pracodawcą, a zatem pogorszenie sytuacji ekonomicznej i materialnej Spółki nie będzie skutkowało znaczącą redukcją zatrudnienia w województwie, co by mogło uzasadniać przyznanie ochrony tymczasowej. Ponownie należy podkreślić, że na wnioskodawcy ciążył obowiązek wykazania jaki związek zachodził z zatrudnieniem określonej liczby osób oraz z ponoszeniem kosztów związanych z wypłatą ich wynagrodzeń, a niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czego Spółka nie uczyniła. Odnosząc się do kwestii wyczerpania środków pochodzących z kredytu oraz obowiązku spłaty kredytu od dnia [...] r., w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż obowiązek i warunki spłaty kredytu na finansowanie bieżącej działalności Spółki były jej znane najpóźniej w dniu podpisania umowy, a zatem Spółka musiała liczyć się z koniecznością jego spłaty. Ponadto, jak wynika z postanowień aneksu nr 2 do Umowy o kredyt w rachunku bieżącym (Spółka nie przedstawił całej umowy) od dnia podpisania aneksu do dnia całkowitej spłaty zobowiązań wynikających z Umowy, zobowiązana była do zapewnienia wpływów na rachunek rozliczeniowy w Banku środków pieniężnych wynikających z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w wysokości nie mniejszej niż [...] zł miesięcznie pod rygorem wypowiedzenia Umowy. We wniosku Spółka nie wykazała, że została wypowiedziana Umowa, co pozwala domniemywać, że na koncie zabezpieczyła ww. kwotę. Tym samym okoliczność ponoszenia dodatkowych wydatków związanych ze spłatą kredytu, jakkolwiek dotkliwa dla skarżącej, nie może sama w sobie uzasadniać zgłoszonego żądania. Należy bowiem zauważyć, iż spłata zobowiązań cywilnoprawnych (a do takich niewątpliwie zaliczana jest umowa kredytu), nie może być traktowana z pierwszeństwem przed zobowiązaniami wobec Skarbu Państwa z tytułu zapłaty zaległych podatków. Uzasadniając swój wniosek, Spółka ponownie podniosła, iż odnotowała stratę, nie posiada środków finansowych w kasie i na rachunku bankowym. Odnosząc się do tych informacji, należy wskazać, iż ani zerowy (bądź ujemny) stan rachunków bankowych (czy kasy), jak również strata podatkowa nie świadczą jeszcze o złej kondycji finansowej Spółki i możliwości poniesienia znacznej straty lub trudnych do odwrócenia skutków. Strata jest jedynie wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodów, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata podatkowa nie uzasadnia zatem potrzeby uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto, z przedłożonych przez Spółkę dokumentów, a w szczególności bilansu oraz rachunku zysku i strat wynika, że spółka dysponuje środkami finansowymi w kasie. Do zagadnienia ujemnego salda na przedstawionym przez Spółkę wydruku z konta bankowego Sąd odniósł się także w poprzednim orzeczeniu. A zatem ponownie należy wskazać, że chwilowy brak środków na koncie bankowym (Spółka przedstawiła saldo tylko z jednego dnia, tj. [...] r.) nie świadczy, o trudnej sytuacji finansowej Spółki, bowiem tymczasowy brak pieniędzy nie oznacza, że na to konto w przyszłości nie wpłyną pieniądze z tytułu zapłaty za wykonane usługi czy sprzedany towar, zwłaszcza, że i tym razem Spółka nie podniosła, iż kontrahenci wpłacają nieterminowo należności. Podkreślić należy, iż Spółka nie wykazała, że brak środków pieniężnych na koncie ma trwały charakter. Natomiast wyciąg dotyczący salda z jednego dnia, nie pozwala Sądowi ocenić historii operacji na rachunkach, albowiem brak środków na koncie świadczy jedynie, że w danym dniu, tj. w tym, którego dotyczy załączony wyciąg, Spółka nie dysponowała środkami pieniężnymi na tymże koncie. Nie oznacza to jednakże faktycznego braku środków finansowych, nie dowodzi również braku możliwości ich pozyskania. Zwłaszcza, że jak wynika z nadesłanych dokumentów Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i przeprowadza transakcje, co pozwala na pozyskiwanie nowych środków finansowych. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu wniosku Spółka podała jedynie wysokość swoich zobowiązań, nie wskazała natomiast kwoty swoich wierzytelności. Niemniej, jak wynika z bilansu należności krótkoterminowe przewyższają jej zobowiązania krótkoterminowe. Sąd ponownie podkreśla, że nadesłany przez skarżącą wydruk pochodzących z programu VideoTel, nie przedstawia przebiegu transakcji na kontach. W ocenie Sądu, Spółka znowu przedstawiła jedynie cząstkowe informacje, dotyczące jej konta bankowego, a mające świadczyć o jej złej sytuacji materialnej, albowiem wiadomym jest (co Sąd wyjaśniał w poprzednim postanowieniu), iż wykorzystując program komputerowy VideoTel jest możliwe szczegółowe sprawdzenie sald i operacji na rachunku. W związku z tym można zweryfikować nie tylko saldo początkowe, tj. z dnia bieżącego, ale również salda końcowe z dni wcześniejszych. Ponadto, można sprawdzić stan środków na chwilę ostatniej aktualizacji danych (środki do dyspozycji), jak również zestawienie księgowań na rachunku oraz operacje i salda w postaci wyciągu ze zbilansowanymi księgowaniami. Dodać należy, że wyciągi z rachunku można wydrukować, poprzez wybranie jednego z wielu dostępnych raportów, a zestaw dostępnych raportów zależy od wyświetlanych na ekranie informacji. Aktualizacja wyciągów, sald i operacji odbywa się w trakcie sesji komunikacyjnej z bankiem. Za nieznajdujące potwierdzenia w rzeczywistości Sąd uznał także zagrożenie zablokowania rachunków bankowych, na jakie powołuje się Spółka, ponieważ przy braku środków finansowych na tych rachunkach, zdarzenie takie nie może już mieć miejsca. W tej sytuacji, w ocenie Sądu można mówić jedynie o trudnościach z wyegzekwowaniem wymagalnego zobowiązania, nie zaś o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania decyzji. W ocenie Sądu niewywiązanie się przez Spółkę z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, społeczne oraz FP i FGŚP w okresie od [...] r. do [...] r., wskutek czego Dyrektor ZUS rozpoczął egzekucję tych należności w trybie administracyjnym, nie może uzasadniać przyznania Spółce ochrony tymczasowej, będącą wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji. Na marginesie zauważyć należy, że w okresie w którym składki nie były opłacane, Spółka dysponowała środkami pieniężnymi, pochodzącymi choćby z kredytu na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej (okres kredytowania obejmował okres od [...] r. do [...] r.). Ponadto, jak wynika, z przedłożonego przez Spółkę pisma z ZUS-u z dnia [...] r., stanowiącego odpowiedź na pismo strony (Spółka nie załączyła pisma skierowanego do ZUS) Zakład wyraził zgodę na przedłużenie terminu do dnia [...] r. w celu opłacenia należności stanowiących warunki do układu ratalnego, z czego można wnosić, że zaległości wobec ZUS Spółka będzie mogła spłacać w ratach, bowiem przy braku możliwości jednorazowej spłaty należności z tytułu składek, istnieje możliwość spłaty całej należności w ratach w ramach zawartego z ZUS-em układu ratalnego, bez ich przymusowego dochodzenia. Rekapitulując, stwierdzić należy, że wykonanie decyzji dotyczącej należności nie zawsze wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem zależy to od okoliczności sprawy, między innymi od wysokości kwoty, której dotyczy decyzja oraz rodzaju i stopnia dolegliwości powstałych wskutek wykonania decyzji. W ocenie Sądu we wniosku z dnia [...] r. Spółka głównie powtórzyła argumentację przedstawioną w poprzednim wniosku, który uzupełniła poprzez dołączenie stosownych dokumentów. Nową okolicznością podnoszoną przez stronę jest bez wątpienia zajęcie przez ZUS rachunków bankowych. Jednakże, według Sądu dokumenty, przedstawione przez Spółkę informacje nie dają pełnego obrazu sytuacji finansowej Spółki, co nie pozwala Sądowi ocenić jej aktualną sytuację finansową oraz zdolności płatnicze. Ponadto, przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie, albowiem na skarżącej ciąży obowiązek dowiedzenia jakie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona ciężaru tego dowodu nie może przerzucać na Sąd. W tej sytuacji, Sąd uznając, iż wniosek skarżącej nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie przepisów art. 61 § 4 i § 5 wyżej wymienionej ustawy, postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.