I SA/Sz 310/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-10-24

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Kazimierz Maczewski, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego na podstawie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) powinien zostać uwzględniony, jeśli organ podatkowy uzna, że orzeczenie TSUE nie ma wpływu na treść ostatecznej decyzji, a podatnik nie wykazał należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania podatkowego na podstawie wyroku TSUE był niezasadny, ponieważ orzeczenie TSUE nie miało wpływu na treść ostatecznej decyzji. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów i wiedział lub powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa podatkowego. W związku z tym nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka T. złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, powołując się na wyrok TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r., który według niej podważał zasadność odmowy prawa do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez podmioty, które nie były faktycznymi sprzedawcami. Organy podatkowe odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że wyrok TSUE nie miał wpływu na sprawę, a spółka nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. Spółka zaskarżyła decyzję odmowną do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia 23 stycznia 2013 r., znak: [...], wydaną z powołaniem się na przepis art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 listopada 2012 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 15 października 2009 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej (dalej "Dyrektor UKS") z dnia 17 lipca 2009 r., znak [...], określającą "T." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], zwanej dalej "Spółką", za okres od lutego do grudnia 2006 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie postanowienia z dnia 24 lipca 2008 r. oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej przeprowadzono w Spółce kontrolę w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2006 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że Spółka ujęła w ewidencji zakupów VAT i rozliczyła w deklaracjach podatkowych VAT-7 faktury VAT dotyczące nabycia złomu, na których jako wystawca figurowała firma Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe T. B., ([...] faktury) oraz Firma Wielobranżowa D. ([...] faktury). Na podstawie zebranego materiału ustalono w sprawie, a w szczególności na podstawie zeznań T. B. oraz D. O., że faktury nie dokumentują zdarzeń gospodarczych w nich wykazanych, gdyż czynności nie zostały dokonane pomiędzy podmiotami wskazanymi w nich jako sprzedawca i nabywca. T. B. stwierdził, że działalność zarejestrował na prośbę ojca, który zajmował się handlem złomem sporne faktury podpisywał jego ojciec, choć nie pamiętał czy go upoważnił. Ustalono także, że D. O. zarejestrował działalność gospodarczą faktycznie jej nie prowadząc. Rzeczywiste czynności dokonywała osoba, która wpłacała mu kwoty około [...] zł za każdą podpisaną fakturę. Z uwagi na fakt, że dostawa towarów udokumentowana fakturami, na których jako wystawca figurował T. B., nie została dokonana, na podstawie art. 88 ust. 3 a pkt 1 lit. a) i pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawa VAT", pozbawiono Spółkę prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony za okres od lutego do grudnia 2006 r. Z kolei uznając, że pomiędzy Spółką a D. O. nie było w okresie od marca do sierpnia 2006 r. rzeczywistego obrotu złomem, uznano, że w sprawie znajduje zastosowanie ww. przepis ustawy VAT, pozbawiający Spółkę prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony za okres od marca do sierpnia 2006 r. Decyzją z dnia 17 lipca 2009 r. Dyrektor UKS określił Spółce okres od lutego do grudnia 2006 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy. Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia 15 października 2009 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał ww. decyzję w mocy. Wskazaną wyżej decyzję Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 898/09, oddalił skargę. Od powyższego wyroku Spółka złożyła skargę kasacyjną, której Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił i wyrokiem z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1307/10, skargę kasacyjną oddalił. W piśmie z dnia 5.09.2012 r. skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tegoż organu z dnia 15 października 2009 r., powołując się na przepisy art. 240 § 1 pkt 11 w związku z art. 241 § 2 pkt 2, art. 244 § 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1 O.p., w którym wskazała na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") z dnia 21.06.2012 r. w połączonych sprawach Mahagében kft (sygn. C-80/11) oraz Péter Dávid (sygn. C-142/11), opublikowany dnia 18.08.2012r. w Dz. U. UE C 250 Tom 55 str. 5. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca podniósł, że organy podatkowe przedwcześnie odmówiły mu prawa do odliczenia podatku od towarów i usług z faktur, na których jako wystawca figurował podmiot, który nie był faktycznym sprzedawcą. Według Spółki, w świetle powołanego wyroku TSUE nieuprawnione jest przerzucenie całej odpowiedzialności w zakresie weryfikowania kontrahentów na podatnika. Zdaniem Spółki, tezy postawione przez Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, a w szczególności, że dobra wiara podatnika przy zawieraniu transakcji nie ma wpływu na wymiar podatku od towarów i usług oraz, że ryzyko wyboru nieuczciwego kontrahenta zawsze obciąża nabywcę towaru, gdyż istnieje możliwość wyboru innego, bardziej wiarygodnego partnera, stoją w oczywistej sprzeczności ze stanowiskiem TSUE. W celu potwierdzenia wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania Spółka przytoczyła tezy ww. wyroku TSUE z dnia 21.06.2012 r. oraz wskazała, że w wyroku tym TSUE podkreślił, że nie można w sposób generalny przerzucić na uczciwych przedsiębiorców obowiązków, które co do zasady należą do kompetencji organów podatkowych, które powinny dążyć do wykrywania wszelkich nieprawidłowości lub naruszeń prawa. Skuteczne zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy organ podatkowy w sposób niebudzący wątpliwości udowodni, iż podatnik miał wiedzę lub co najmniej powinien ją mieć wobec okoliczności, w jakich transakcja była dokonywana, że wystawca faktury lub podmiot na wcześniejszym etapie obrotu jest nieuczciwy. Spółka stwierdziła, że w świetle przepisów Dyrektywy unijnej, jeśli spełnione są warunki materialne i formalne, zwłaszcza w zakresie poprawności wystawionej faktury, a jednocześnie przedsiębiorca nie miał powodów, by przypuszczać, że wystawca faktury dopuścił się naruszenia prawa, nie ma podstaw aby odmawiać podatnikom prawa do odliczenia podatku od towarów i usług. Zdaniem Spółki, organy podatkowe nie udowodniły jej, że była świadoma, bądź mogła przewidzieć, iż dokonała transakcji z nieuczciwym kontrahentem. Natomiast Spółka z uwagi na to, że okoliczności transakcji nie budziły żadnych wątpliwości zastosowała procedury takie, jak wobec innych kontrahentów i nie powinna ponosić ciężaru w związku z oszukańczym procederem popełnionym przez inny podmiot. W szczególności Spółka nie ma obowiązku wyręczania organów podatkowych w ich obowiązkach w zakresie weryfikowania podatników oraz faktu, czy wywiązują się oni ze zobowiązań względem fiskusa. Postanowieniem z dnia 9.10.2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wznowił postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2009 r. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki z dnia 5.09.2012 r., decyzją z dnia 7.11.2012 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 15 października 2009 r. stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Uznano również, że nie zachodzi żadna z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w pozostałych punktach art. 240 § 1 O.p. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT, na których jako sprzedawca figuruje Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe T. B. oraz Firma Wielobranżowa D. Organ podatkowy I instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe w sposób jednoznaczny wykazały, na podstawie obiektywnych przesłanek, iż Spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że zakwestionowane transakcje były wykorzystywane do celów oszustwa. Wskazano na treść art. 86 ust. 1 ustawy VAT i regulacje zawarte w art. 17 VI Dyrektywy oraz art. 167 i art. 168 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE. Powołano również orzeczenia TSUE: wyrok z dnia 21.02.2006 r. sprawa C-255/02, Halifax plc przeciwko Commissioners of Customs & Ex ciste (Wielka Brytania); wyrok z dnia 6.07.2006 r. w sprawach połączonych Axel Kittel przeciwko Belgii (C-439/04) oraz Belgia przeciwko Récolta Recycling SPRL (C-440/04). Odczytując normy prawa krajowego przez pryzmat wyroku TSUE z dnia 21.06.2012 r. w sprawach C-80/11 i C-142/11 uznano, że zasadnie zakwestionowano prawo Spółki do pomniejszenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur, na których jako wystawca figurowała spółka z o.o. B. Organ podatkowy I instancji wskazał również na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 898/09, oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1307/10, w których sądy wypowiedziały się w kwestii dobrej wiary i staranności Spółki w sprawie. W odwołaniu od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji Spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, tj.: 1) art. 240 § 1 pkt 11 przez uznanie, że nie zachodzi przesłanka wskazana w tym przepisie do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, 2) art. 191 przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, 3) art. 121 § 1 przez naruszenie zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, 4) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 przez naruszenie zasad dotyczących elementów, jakie ma zawierać decyzja i niewyjaśnienie powodów, dla których organ podatkowy odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji. Spółka zarzuciła nieprzedstawienie dowodów, które wskazują, że miała świadomość lub co najmniej mogła ją mieć, dokonywania transakcji z nieuczciwym podmiotem. W ocenie Spółki, nie można uznać, że okoliczności w zakresie świadomości Spółki co do nielegalnych procederów popełnionych przez kontrahenta zostały udowodnione. Zarzuciła dalej w odwołaniu, że zaskarżona decyzja nie spełnia podstawowych wymogów w zakresie jej uzasadnienia, gdyż zawiera powtórzenie informacji i argumentacji z decyzji ostatecznej, co do której Spółka wcześniej zarzuty podniosła i otrzymała rozstrzygnięcie. Spółka zwróciła też uwagę, że w niniejszej sprawie istotne jest, czy zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 11 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. czy treść orzeczenia TSUE dnia 21.06.2012r. w sprawach połączonych (C - 80/11) oraz (C-142/11) istotnie wpływa na treść wydanej decyzji w sprawie. Organ podatkowy pierwszej instancji powinien, uwzględniając tezy z ww. orzeczenia, ocenić, czy są podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej wydanej w jej sprawie. Zdaniem Spółki, podtrzymanie stanowiska przedstawionego w ostatecznej decyzji w sprawie oznacza, że pominięto tezy powołanego orzeczenia. Według Spółki, nie można uznać za spełniające wymogi art. 210 § 1 pkt 6 O.p. ogólne i niepoparte argumentacją stwierdzenia, że "Jednakże nie ma wątpliwości, ze organ odwoławczy w swojej decyzji wykazał w sposób jednoznaczny, iż Spółka T. była świadomym uczestnikiem nielegalnego procederu, współdziałającym z osobami, które figurowały jako wystawcy spornych faktur". Zdaniem Spółki, organ podatkowy I instancji w toku postępowania nie udowodnił, że Spółka miała lub mogła mieć świadomość dokonywania transakcji z nieuczciwymi kontrahentami, a w szczególności nieuprawnione jest twierdzenie współdziałania z osobami, które dopuściły się nielegalnego procederu. Wskazano, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest konsekwencja przyjęcia najprostszego rozwiązania, polegającego na przerzuceniu na Spółkę ciężaru w związku z oszukańczym procederem popełnionym przez inny podmiot Powołując się dalej na przepis art. 121 § 1 O.p., Spółka zarzuciła, że organ podatkowy I instancji, poza powtórzeniem ustalonych w sprawie faktów i jednostronnych ocen co do skutków tych faktów, nie przeanalizował ponownie sprawy pod kątem ustalenia w sposób, który nie budziłby wątpliwości, że podatnik miał wiedzę lub co najmniej powinien ją mieć wobec okoliczności, w jakich transakcja była dokonywana, że wystawca faktury lub podmiot na wcześniejszym etapie obrotu jest nieuczciwy. Zarzuciła, że organ podatkowy w sposób nieodpowiedzialny, bezkrytyczny i indyferentny dokonał zaniechania weryfikacji podatników i natychmiastowego działania w przypadku wykrycia nieprawidłowości, w efekcie czego odpowiedzialnością obarcza uczciwego podatnika. Ponadto, organ podatkowy w sposób dowolny, naruszając zasadę swobodnej oceny dowodów, założył winę Spółki i jej nienależytą staranność w zakresie współpracy z kontrahentami, bez argumentów i materiałów dowodowych wspierających taką tezę. Takie działanie jest niedopuszczalne i nie zasługuje na aprobatę. Organ odwoławczy uzasadniając zaskarżoną decyzję podkreślił na wstępie, że rozstrzygnięcie wydane w sprawie nie stanowi decyzji wydanej w trybie zwykłym, lecz jest decyzją odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 15 października 2009 r., znak: [...] i została wydana w trybie postępowania nadzwyczajnego. Wyjaśnił, że zgodnie ze wskazaną przez stronę przesłanką w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji. Organ zwrócił uwagę, że zarówno we wniosku z dnia 5.09.2012 r. o wznowienie postępowania podatkowego, jak i w odwołaniu, Spółka podniosła, że na treść wydanej decyzji za okres od lutego do grudnia 2006 r. ma wpływ orzeczenie TSUE z dnia 21.06.2012 r. w połączonych sprawach (sygn. C-80/11) oraz (sygn. C-142/11). Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na tezy przywołanych orzeczeń. Wyjaśnił, że z pierwszej z nich wynika, że art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 art. 226 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Wskazał dalej, że w myśl drugiej tezy, art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) i art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanieje dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w Dyrektywie 2006/112/WE, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa. Organ zwrócił uwagę, że powyższe tezy sformułowane zostały na tle stosowania przepisów Dyrektywy Rady 2006/112/WE, jednak TSUE wskazał na fakt, iż Dyrektywa ta nie wprowadziła zasadniczych zmian w stosunku do VI Dyrektywy, a przepisy obu Dyrektyw znajdujące zastosowanie do spraw są co do istoty tożsame. Za wyrokiem TSUE z dnia 21.06.2012 r. organ odwoławczy wskazał dalej, że prawo podatników do odliczenia od podatku VAT, który są zobowiązani zapłacić, podatku VAT należnego lub zapłaconego z tytułu towarów i usług otrzymanych przez nich stanowi zasadę podstawową wspólnego systemu podatku VAT ustanowionego przez ustawodawcę Unii Europejskiej (pkt 37 tego wyroku). Ponieważ odmowa prawa do odliczenia stanowi wyjątek od zasady podstawowej, jaką jest istnienie takiego prawa, organ podatkowy zobowiązany jest wykazać w sposób prawnie wymagany istnienie obiektywnych przesłanek prowadzących do wniosku, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu (pkt 49). Jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności (pkt 60). Jednakże organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik zamierzający skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, jest podatnikiem, czy dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT, w celu upewnienia się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa, albo żeby podatnik ten posiadał potwierdzające to dokumenty (pkt 61). Co do zasady bowiem to do organów podatkowych należy dokonywanie niezbędnych kontroli podatników w celu wykrycia nieprawidłowości i naruszeń przepisów prawa w zakresie podatku VAT oraz karanie podatników winnych takich nieprawidłowości lub naruszeń (pkt 62). Organ zwrócił także uwagę, że TSUE w swoich wcześniejszych orzeczeniach niejednokrotnie podkreślał, że walka z oszustwem, unikaniem opodatkowania i ewentualnymi nadużyciami jest celem uznanym i wspieranym przez przepisy wspólnotowe. Organ wskazał przy tym na wyroki TSUE, na które wskazano już w zaskarżonej decyzji, tj. z dnia 21.02.2006 r. sprawa C-255/02, Halifax plc przeciwko Commissioners of Customs & Exciste (Wielka Brytania) oraz z dnia 6.07.2006 r. w sprawach połączonych Axel Kittel przeciwko Belgii (C-439/04) oraz Belgia przeciwko Recolta Recycling SPRL (C-440/04). W pierwszym z nich TSUE stwierdził, że VI Dyrektywa powinna być interpretowana w ten sposób, że sprzeciwia się ona prawu podatnika do odliczenia podatku od wartości dodanej, jeżeli transakcje, z których, wynika to prawo, stanowią nadużycie. Natomiast w drugim TSUE wyraził pogląd, że w przypadku, gdy dostawa jest realizowana na rzecz podatnika, który nie wiedział lub nie mógł wiedzieć o tym, że dana transakcja była wykorzystana do celów oszustwa popełnionego przez sprzedawcę, art. 17 VI Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on temu, aby przepis prawa krajowego przewidujący bezwzględną nieważność sprzedaży niezgodnej z zasadami porządku publicznego z powodu sprzecznej z prawem causy po stronie sprzedawcy, powodował utratę prawa do odliczenia podatku VAT zapłaconego przez tego podatnika. Jeśli natomiast na podstawie obiektywnych okoliczności zostanie ustalone, że dostawa została zrealizowana na rzecz podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar, uczestniczy w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa w podatku od wartości dodanej, stwierdzenie niemożności skorzystania z prawa do odliczenia należy do sądu krajowego. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie stwierdził, że w decyzji ostatecznej za okres od lutego do grudnia 2009 r. zasadnie zakwestionowano prawo Spółki do pomniejszenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur, na których jako wystawca figurowała firma Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe T. B. oraz Firma Wielobranżowa D. Podkreślono przy tym, że oceny takiej dokonano odczytując normy prawa krajowego przez pryzmat wyroku TSUE z dnia 21.06.2012 r. w sprawach C-80/11 i C-142/11. Organ odwoławczy przywołał następnie brzmienie przepisu art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy VAT i stwierdził, że cytowane przepisy powtarzają w istocie regulacje zawarte w art. 17 VI Dyrektywy oraz art. 167 i art. 168 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE. Organ odwoławczy podkreślił, że okoliczności w zakresie świadomości Spółki co do popełnionego oszustwa podatkowego (zakwestionowane faktury są fałszywymi dokumentami obrotu gospodarczego) zostały, wbrew twierdzeniu Spółki, w ostatecznej decyzji, udowodnione. Zdaniem organu, w sposób jednoznaczny wykazano, na podstawie obiektywnych przesłanek, że Spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że zakwestionowane transakcje mające stanowić podstawę prawa do odliczenia podatku naliczonego były wykorzystywane do celów oszustwa. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie przedstawił w uzasadnieniu decyzji, m.in. treść zeznań J. B. opisujących mechanizm funkcjonowania firmy założonej przez syna T. B., przywołał treść zeznań kasjerek Spółki, które nie pamiętały, czy J. B. posiadał upoważnienie do działania w imieniu syna oraz zeznania innych świadków - handlowców Spółki, którym wydawało się, że firmę faktycznie prowadził J. B. (jeden z nich stwierdził, że nigdy nie widział T. B.). Organ ten stwierdził, że materiał dowodowy pozwalał na obalenie argumentu Spółki, prezentowanego już na etapie postępowania odwoławczego, że działa w dobrej wierze i nieświadomości co do bezprawnych działań kontrahenta. Zeznania pracowników Spółki nie pozostawiały żadnych wątpliwości, że doskonale wiedzieli, że to nie T. B., lecz jego ojciec J. B. pojawiał się w firmie, on też posługując się pieczątką firmy zarejestrowanej na syna podpisywał faktury i pobierał gotówkę. Bezsprzecznie ustalono również, że J. B. udostępniał pieczątkę innym osobom, w efekcie czego na wielu spornych fakturach znajdują się podpisy osób, których tożsamości nie udało się ustalić. W tej sytuacji trudno było uznać, że Spółka zawsze wystawiając w imieniu swoich kontrahentów faktury i wypłacając gotówkę za zakupiony złom dokładnie sprawdzała dane osobowe, a nawet żądała upoważnienia. Nie znajdowało to uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że co do braku uprawnienia Spółki do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikających z faktur, na których jako wystawca a zarazem sprzedawca złomu występuje D. O., w decyzji organu odwoławczego z dnia 15.10.2009 r. stwierdzono, że zarówno podczas kontroli podatkowej przeprowadzonej wobec niego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak i podczas przesłuchania w Komendzie Powiatowej Policji w [...] w charakterze podejrzanego oświadczył, że nie prowadził żadnej działalności w zakresie skupu i sprzedaży złomu, a jedynie firmował ją swoim nazwiskiem. Podatnik nie okazał żadnych faktur VAT, rejestrów zakupów i sprzedaży oraz jakichkolwiek innych dokumentów związanych ze zgłoszoną działalnością gospodarczą. Do organu podatkowego została złożona jedynie deklaracja VAT-7 za marzec 2006 r., którą sporządziła, wskazywana przez niego nieznana mu osoba, a on ją tylko podpisał. Do protokołu przesłuchania podejrzanego zeznał, że nie prowadził księgowości swojej firmy i nie do końca był świadomy, że ma taki obowiązek, ponieważ nigdy wcześniej nie prowadził firmy. Wskazywana przez niego nieznana mu osoba zabierała faktury i mówiła, że wszystkim dalej się zajmie. Wyjaśnił również, że nie sprzedawał żadnego złomu, miał jedynie swoim nazwiskiem firmować czynności podejmowane w ramach tej działalności przez tę osobę. Ponadto wskazano, że z zeznań kasjerki Spółki - Oddział [...] M. K.-K. wynikało, że D. O. przyjeżdżał z jakimś młodym mężczyzną – A., który był "ogolony na łyso i mocno przypakowany", zaś ona sama i inna kasjerka (pani E. M.) bały się go. Podkreślono, że działanie takie bez wątpienia nosi znamiona firmanctwa, zaś D. O. nie był podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. W takiej sytuacji faktury, w których jako wystawca figuruje podmiot, faktycznie nieprowadzący działalności, nie mogą dawać Spółce prawa do odliczenia z nich podatku. Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie może być realizowane w odniesieniu do faktur wystawionych przez osobę będącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, która jednak przyznała się do firmanctwa. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro pracownicy Spółki, przyjmując dokumenty rejestracyjne dotyczące D. O., nie sprawdzili tożsamości tej nieustalonej osoby, która - jak wynika z zeznań D. O. - dostarczyła je do Spółki, to nie ulega wątpliwości, że Spółka świadomie przyjęła je od osoby trzeciej, nie zachowując należytej staranności w identyfikacji kontrahenta. Uznano, że w danej sprawie wykazano obiektywnymi dowodami, że Spółka będąc odbiorcą złomu i spornych faktur oraz dokonując odliczenia podatku wynikającego z tych faktur, na których jako wystawca figuruje D. O., działała ze świadomością, że dokumentują one przestępcze działania ich wystawcy, a zatem nie dochowała należytej staranności przy spornych transakcjach. Wyrażono stanowisko, że Spółka, aktywnie uczestnicząc w generowaniu spornych faktur ze swoich urządzeń biurowych, co potwierdzają nie tylko zeznania J. B. i D. O., ale także ustalenia organu kontroli skarbowej, które wykazały szereg nieprawidłowości w wydrukowanych przez pracowników Spółki fakturach co do ich treści (faktury o tych samych numerach, brak kolejności w numeracji faktur), przejęła na siebie obowiązek wystawiania faktur w imieniu kontrahentów, zasłaniając się chęcią spełnienia ich życzenia, naruszając przy tym uregulowania prawne, wskazane w decyzji organu odwoławczego, dotyczące możliwości wystawiania faktur przez nabywcę towaru w imieniu sprzedawcy. Na podstawie tych ustaleń, uzasadniona była ocena, że rola Spółki nie sprowadzała się tylko do drukowania faktur kontrahentom, ale polegała na decydowaniu o treści tych faktur. Zdaniem organu odwoławczego, nie bez znaczenia pozostaje fakt, że zawarta w decyzji odwoławczej ocena odnośnie tego, że w świetle zgromadzonych dowodów Spółka powinna była wiedzieć, iż nie nabywa towary od podmiotów wskazanych w fakturach została zaaprobowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 23.06.2010 r., sygn. akt I SA/Sz 898/09. W wyroku tym Sąd jednoznacznie stwierdził, że "(...) organy podatkowe skutecznie podważyły w postępowaniu podatkowym argument pozostawania Spółki w nieświadomości i zachowania należytej staranności (...). Tak więc, wbrew zarzutom skargi, z przedstawionych okoliczności wynika brak szczególnej staranności spółki T. zajmującej się przecież profesjonalnym obrotem złomem, odnośnie do transakcji zawieranych z panem J. B. i panem D. O., co wskazuje, że gdyby Spółka zachowała należytą staranność jakiej można było od niej wymagać w ww. okolicznościach, powinna wiedzieć, że nabywa towar nie od podmiotu wykazanego w fakturach, a otrzymywane faktury jedynie firmują obrót innych podmiotów''. Również Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną Spółki wyrokiem z dnia 20.09.201 lr., sygn. akt I FSK 1307/10, odniósł się do tej kwestii. Mianowicie stwierdził, że "(...) nie nasuwa zasadniczych wątpliwości zaaprobowana przez Sąd wojewódzki ocena organów odnośnie do tego, że w świetle zgromadzonych dowodów Spółka powinna była wiedzieć, że nie nabywa towaru od podmiotów wskazanych w fakturach, a więc że D. O. oraz T. B. firmowali działalność innych osób (s. [...] uzasadnienia wyroku)". W świetle wyżej przedstawionych argumentów zasadnym jest uznanie, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21.06.20J2 r. w połączonych sprawach Mahagében kft (sygn. C-80/11) oraz Peter David (sygn. C-142/11), wskazane przez Spółkę we wniosku z dnia 5.09.2012 r. o wznowienie postępowania i w odwołaniu z dnia 22.11.2012 r., nie wpływa na prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur, na których jako sprzedawca figuruje Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe T. B. oraz Firma Wielobranżowa D., a więc nie ma wpływu na treść wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie decyzji z dnia 15.10.2009 r. W ocenie organu odwoławczego, organ podatkowy I instancji wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu wznowieniowym, nie dopatrując się naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisaną wyżej decyzję, Spółka zarzuciła: 1) naruszenie przepisów proceduralnych przez wydanie decyzji z naruszeniem: - art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p., mimo, iż stwierdzono, że wyrok TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. ma zastosowanie w sprawie, a więc istnienie przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., - zasady swobodnej, lecz nie dowolnej oceny materiału dowodowego (art. 191 O.p.) poprzez błędną interpretację zgromadzonego materiału dowodowego, doprowadzając do przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów, - art. 240 § 1 pkt 11 O.p. mimo uznania istnienia tej przesłanki w niniejszej sprawie, uznanie, że treść wyroku nie ma wpływu na zmianę rozstrzygnięcia, przyjęcie za podstawę wyłącznie ustalenia poczynione wobec kontrahentów, z których nie wynika, aby Spółka miała świadomość prowadzonego procederu, 2) wydanie w oparciu o błędną interpretację stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, tym w szczególności art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy VAT w związku z art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – poprzez przyjęcie, że Spółka dokonała odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących zdarzenia gospodarcze, które nie zaistniały w rzeczywistości, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi Spółka przywołała tezy orzeczenia TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. oraz orzeczenia sądów administracyjnych, w których sąd uznał, że organy w dostatecznym stopniu nie wykazały że strona miała świadomość oszukańczego charakteru transakcji lub dopuściła się zaniechań wskazujących na brak z jej strony należytej staranności kupieckiej przy zakwestionowanych transakcjach. Skarżąca Spółka przyznała, że w zakresie współpracy z T. B. obowiązujące w Spółce procedury wewnętrzne zostały zastosowane "nie w pełnym wymiarze", jednak okoliczność ta nie zaprzecza tezie, że Spółka działała w dobrej wierze. Stwierdziła, że Spółce zarzucono brak staranności, a nie świadome uczestnictwo w procederze polegającym na tym, że faktury za sprzedany złom wystawiał syn, kiedy to faktycznie działalność prowadził ojciec. Zdaniem Spółki, na żadnym etapie postępowania podatkowego, nie udowodniono Spółce, że świadomie prowadziła proceder. W odniesieniu do współpracy z D. O. Spółka podniosła w skardze, że poczynione ustalenia organu w sprawie w żaden sposób nie wskazują na świadomość Spółki co do udziału w procederze przestępczym. Zakwestionowała w skardze argumentację organu mającą potwierdzić, że Spółka działała ze świadomością, że ma udział w procederze przestępczym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje. Skarga nie jest zasadna, zaskarżona bowiem decyzja nie narusza prawa w zakresie dającym podstawy do uwzględnienia skargi, stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a". W pierwszej kolejności wskazać należy, że nadzwyczajne tryby wzruszania decyzji ostatecznych, tj. wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stanowią wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowych i nie są trybami w stosunku do siebie konkurencyjnymi. Każdy z wyżej wymienionych trybów wszczynany jest na podstawie odmiennych przesłanek, ściśle określonych w przepisach ustawy – Ordynacja podatkowa. Istotne jest również, że tryb wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową w sytuacji, gdy w danej sprawie wystąpi chociażby jedna z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Ponadto, wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie wad samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 1241/98, LEX nr 41894). Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy obu instancji zasadnie odmówiły, po zakończeniu postępowania wznowieniowego, uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 15 października 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2006 r. wobec stwierdzenia braku zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. Odmienne stanowisko prezentuje skarżący domagając się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkr 11 O.p. w związku z wyrokiem Trybunału z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 18 sierpnia 2012 r. (Dz. Urz. UE C 250 z dnia 18 sierpnia 2012 r., s. 5). Zatem, rozstrzygnięcie zaistniałego w niniejszej sprawie sporu uzależnione jest od ustalenia, czy podjęte w decyzji ostatecznej rozstrzygnięcie na tle obowiązujących przepisów prawa materialnego w zakresie pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe T. B. oraz Firmę Wielobranżową D., uwzględniało aspekt jednolitego stosowania prawa wspólnotowego, w tym ustalenie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że skarżąca Spółka wiedziała, lub przy zachowaniu należytej staranności – mogła wiedzieć, że nabywając towar wskazany w spornych fakturach uczestniczyła w transakcjach wykorzystanych do popełnienia oszustwa w podatku VAT. W powołanym przez stronę wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach C-80/11 i C-142/11 Trybunał stwierdził, że: 1) Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. 2) Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) i art. 273 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa. Przesłanka wznowienia postępowania podatkowego ze względu na zapadłe orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, które ma wpływ na treść wydanej decyzji, wprowadzona została ze względu na obowiązywanie w polskim porządku prawnym prawa europejskiego, a więc wobec obowiązku stosowania prawa europejskiego przez organy wspólnotowe. Dokonanie interpretacji prawa europejskiego należy do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W razie gdy orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydania decyzji, stanowi to podstawę do wznowienia postępowania. Przy tym należy podkreślić, że dotyczy to nie tylko sprawy, w której sąd wystąpił z pytaniem prejudycjalnym, bo tutaj trudno by wskazać związek, ale dotyczy to przypadków gdy orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zapadło w innej sprawie a ma wpływ na treść decyzji, a zatem dotyczy to tożsamej podstawy prawa europejskiego, który był podstawą rozstrzygnięcia (zob. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – "Ordynacja podatkowa – Komentarz 2010, UNIMEX, Wrocław 2010 r., s. 988). Analiza treści uzasadnienia skargi wskazuje, że pełnomocnik podatnika w toku postępowania wznowieniowego dążył raczej do ustalenia od nowa już ustalonych faktów. Zarzucił, że brak jest obiektywnych dowodów, z których wynikałoby, że skarżący nie zachował należytej staranności kupieckiej wymaganej w obrocie gospodarczym. Organ podatkowy I instancji – jak wyżej wskazano – ustalił jednak w pierwotnym postępowaniu (opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym) relacje gospodarcze jakie zachodziły pomiędzy kontrahentami a skarżącą Spółką. Z treści skargi wynika raczej, że strona skarżąca zarzuca organowi podatkowemu błędne wnioskowanie przy ocenie czynności faktycznych jakie zaszły przy zakupie złomu przez skarżącą. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że tryb wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, który ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie podatkowe było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2001 r., sygn. akt III SA 1974/00, niepubl.). Tym bardziej jest to niedopuszczalne, gdy sporne kwestie były już przedmiotem szczegółowej analizy zarówno w postępowaniach przed organami podatkowymi obu instancji, a także w postępowaniach przed sądami obu instancji. Dla oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego w sprawie określenia Spółce zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2009 r., a konkretnie ograniczających możliwość obniżenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie złomu od wskazanych wyżej kontrahentów, istotne znaczenie ma wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1307/10 oddalający skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 898/09. W wyroku tym NSA wyraźnie wskazał, że "(...) nie nasuwa zasadniczych wątpliwości zaaprobowana przez Sąd wojewódzki ocena organów odnośnie do tego, że w świetle zgromadzonych dowodów spółka powinna była wiedzieć, że nie nabywa towaru od podmiotów wskazanych w fakturach, a więc że D. O. oraz T. B. firmowali działalność innych osób (s. [...] uzasadnienia wyroku). W kontekście powyższych okoliczności, przyznać należy rację twierdzeniu Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, że strona nie dochowała należytej staranności i brak jest podstaw do twierdzenia, że nie wiedziała lub przynajmniej nie mogła wiedzieć, iż bierze udział w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa podatkowego. Tym samym podzielić należy stanowisko organów obu instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 11 O.p., co uzasadniało odmowę uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 15 października 2009 r. na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. Jak wykazano powyżej, powołane przez stronę skarżącą orzeczenie Trybunału z dnia 21 czerwca 2012 r. nie czyni zadość wymogom, o których mowa w ww. przepisie, albowiem pozostaje bez wpływu na treść decyzji ostatecznej, w której szczegółowo wskazano na obiektywne okoliczności eksponujące niedochowanie przez skarżącego należytej staranności, który wiedział lub przynajmniej mógł wiedzieć, iż bierze udział w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa podatkowego. Skarżąca Spółka nie podjęła żadnych działań w celu sprawdzenia wiarygodności swoich kontrahentów, w tym ustalenia, czy występuje on w legalnym obrocie prawnym i czy rozliczają podatki. Nie ma racji skarżąca Spółka twierdząc, że organy nie przedstawiły podstaw odmowy uchylenia decyzji, a mianowicie nie wskazały dowodów, które jednoznacznie świadczą o niedochowaniu przez skarżącego należytej staranności. Wskazać bowiem należy, że odmawiając uchylenia ostatecznej decyzji, wobec niezaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., w treści decyzji z dnia 23 stycznia 2013 r. organ wymienił szereg dowodów i spostrzeżeń poczynionych na ich podstawie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej. Ustalenia te dały podstawę do przyjęcia, że skarżąca nie dochowała staranności w kwestii sprawdzenia wiarygodności kontrahentów, w zakresie w jakim wywodziła i udokumentowała prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, w których jako sprzedawca wykazana została firma Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe T. B. oraz Firma Wielobranżowa D. Tym samym zasadnie organ ocenił, że w toku postępowania wymiarowego zakończonego decyzją ostateczną, uwzględnione zostały obiektywne okoliczności, o których mowa w orzeczeniu z dnia 21 czerwca 2012 r. wskazanym przez stronę skarżącą, jako podstawa wznowienia. Dlatego za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 11 O.p. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie postępowania wznowieniowego, nie zaistniała bowiem przesłanka wznowieniowa przewidziana w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Wprawdzie wyroku TSUE z dnia 21.06.2012 r., na który skarżąca powołuje się jako przesłankę wznowieniową, w dacie ostatecznej decyzji jak i w dacie wyroku NSA jeszcze nie było, nie jest to jednakże okoliczność uzasadniająca uchylenie ostatecznej decyzji. Orzeczenie to bowiem musi mieć wpływ na treść wydanej decyzji w myśl art. 240 § 1 pkt 11 in fine O.p., co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. Zdaniem Sądu, nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Organy podatkowe w sprawie prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy, wskazały na konkretne argumenty i dowody potwierdzające brak należytej staranności w zakresie współpracy z kontrahentami, przy czym zaznaczyć należy, że Spółka ani na etapie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, ani w skardze nie przedstawiła nowych dowodów czy okoliczności w sprawie, na co trafnie zwrócił również uwagę organ w odpowiedzi na skargę. Mając na uwadze powyższe, za nieuzasadniony uznać należy podniesiony w skardze zarzut wydania decyzji w oparciu o błędną interpretację stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., zwanej dalej "ustawa VAT") w związku z art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – przez przyjęcie, że Spółka dokonała odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących zdarzenia gospodarcze, które nie zaistniały w rzeczywistości. Podniesiony przez Spółkę zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p., mimo iż stwierdzono, że wyrok z dnia 21 czerwca 2012 r. ma zastosowanie w sprawie, a więc istnienie przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., jest bezzasadny. Zauważyć bowiem należy, że organ podatkowy prawidłowo wszczął postępowanie nadzwyczajne wobec przywołanego wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2010 r. w połączonych sprawach Mahabegen kft (sygn. C-80/11) oraz Peter David (C-142/11), a następnie, po przeprowadzeniu postępowania mającego na celu weryfikację prawidłowości ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, zasadnie odmówił jej uchylenia stwierdzając, że powołane orzeczenie TSUE nie wpływa na prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur, na których jako sprzedawca figuruje firma Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe T. B. ([...] faktury) oraz Firma Wielobranżowa D. ([...] faktury). Dlatego też Sąd nie podzielił zarzutów pełnomocnika skarżącej Spółki co do naruszenia przez organ odwoławczy wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania podatkowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło