I SA/Sz 316/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2016r. wniosku T Z o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 26 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do maja 2009 r. oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając ww. wniosek Skarżący podniósł, że obecnie nie jest w stanie ponieść takiej opłaty. Podał, że nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z prac dorywczych i wynagrodzenia za pracę, które jest wypłacane nieregularnie. Zalega z płaceniem alimentów, nie posiada majątku, który mógłby spieniężyć. Z powodu długów jest wpisany jako dłużnik niewypłacalny w rejestrze prowadzonym przez KRS w Z. Z uzasadnienia wniosku wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dziećmi w wieku [...] lat, które nie posiadają żadnego majątku. Jako źródło utrzymania podał wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto. Wskazał dodatkowo na zobowiązania i stałe wydatki, tj. alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie i czynsz [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłał dodatkowo: - zeznanie podatkowe Skarżącego o wysokości dochodu osiągniętego w 2015 r. z zadeklarowanym przychodem i dochodem ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, - kserokopię zaświadczenia pracodawcy Skarżącego (E Spółka z o.o. w T) z dnia 25 maja 2016 r. o zatrudnieniu Skarżącego od dnia 20 maja 2013 r. na stanowisku dyrektora marketingu na cały etat z wynagrodzeniem netto [...] zł wraz z informacją, że wynagrodzenie nie jest wypłacane od trzech miesięcy ze względu na trudną sytuację ekonomiczną firmy, - zajęcie dwóch rachunków bankowych Skarżącego przez komornika sądowego w związku z zadłużeniem Skarżącego wobec spółki jawnej na kwotę [...] zł (należność główna), egzekwowana kwota odsetek i kosztów postępowania wynosi [...] zł, - oświadczenie Skarżącego z dnia 24 maja 2016 r. o tym, że Skarżący nie pozostaje w związku małżeńskim, - oświadczenie byłej żony Skarżącego z dnia 23 maja 2016 r. o tym, że alimenty zasądzone na rzecz dzieci płatne są nieregularnie, z opóźnieniem, obecnie po ostatniej wpłacie nie ma zaległości, - dodatkowe oświadczenie Skarżącego o tym, że nieruchomość w T nie jest własnością skarżącego wraz z odpisem z księgi wieczystej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek T Z należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Okoliczności podane we wniosku, częściowo potwierdzone przedłożonymi dokumentami uzasadniają twierdzenie, że Skarżący należy do takich osób. Źródłem utrzymania Skarżącego jest umowa o pracę z wynagrodzeniem [...] zł, jednak z uwagi na złą sytuację ekonomiczną firmy, nie było ono wypłacane od trzech miesięcy. Zadeklarowane dochody za ubiegły rok nie były wysokie i kształtowały się na poziomie [...] zł brutto średnio miesięcznie. Skarżący podejmuje prace dorywcze, aby zdobyć środki na utrzymanie siebie i dwójki dzieci w wieku [...] lat (zasądzone alimenty). Skarżący nie pozostaje w związku małżeńskim, nie ma zgromadzonych oszczędności, dwa rachunki bankowe zostały zajęte przez komornika sądowego w związku z zaległością w kwocie [...] zł (łącznie należność główna z odsetkami i kosztami postępowania). Nie posiada żadnego majątku. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.