I SA/Sz 322/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2024 r. nr SKO/WA/400/1230/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r. nr SKO/WA/400/1230/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (dalej też "organ odwoławczy" lub "Kolegium") stwierdziło niedopuszczalność zażalenia B. B. (dalej też "Strona" lub "Skarżąca") na postanowienie Prezydenta Miasta S. (dalej też zwanego jako "organ I instancji") z dnia 19 stycznia 2024 r. nr: WPiOL-IV.3120.112.2023.AR o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku W. B. w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] za 2023 rok. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że ww. postanowieniem z dnia 19 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta S. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek W. B. z dnia 3 grudnia 2023 r. (datowany na 4 grudnia 2023 r.) w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2023 r. za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...]. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez B. B. oraz W. B. pismem z dnia [...] lutego 2024 r. wniesionym za pomocą środków komunikacji elektronicznej w dniu 10 lutego 2024 r. zatytułowanym "Odwołanie". Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r. nr SKO/WA/400/1230/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia B. B. od postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia 19 stycznia 2024 r. nr: WPiOL-IV.3120.112.2023.AR. Kolegium wskazało, że jak stanowi art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., zw. dalej; "O.p.") organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Kolegium dodało, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Z niedopuszczalnością o charakterze przedmiotowym mamy do czynienia, np. gdy brak jest przedmiotu sprawy, z kolei z niedopuszczalnością o charakterze podmiotowym mamy do czynienia w razie wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nieuprawnioną, np. przez osobę która nie była stroną postępowania. Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością o charakterze podmiotowym. Kolegium wskazało, że wniosek opatrzony datą 4 grudnia 2023 r., który wpłynął do organu w dniu 3 grudnia 2023 r. o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za rok 2023, został złożony wyłącznie przez W. B., działającą w imieniu własnym. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta S. tylko do W. B. skierował wezwanie z dnia 11 grudnia 2023 r. do usunięcia braków formalnych ww. wniosku, a następnie w związku z nieusunięciem braków, wydał w dniu 19 stycznia 2024 r. postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] za 2023r., którego adresatem jest W. B.. Kolegium wskazało, że w przypadku złożenia wniosku przez podatnika będącego osobą fizyczną, tylko ta osoba jest stroną postępowania w przedmiocie wnioskowanej ulgi podatkowej i tylko w stosunku do tej osoby organ może podejmować określone czynności. Organ zaznaczył przy tym, że istnienie odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, nie oznacza, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem o przyznanie ulgi podatkowej, podatnicy tak odpowiedzialni tworzą w tym postępowaniu jedną stronę w rozumieniu art. 133 § 1 O.p. Jedynie ta osoba która wystąpiła o wszczęcie postępowania o przyznanie ulgi podatkowej, staje się stroną tego postępowania. Zdaniem Kolegium, skoro zatem B. B., w odróżnieniu do W. B., nie złożyła wniosku o przyznanie ulgi podatkowej, to prawidłowo organ I instancji nie uczynił jej adresatem wezwania z dnia 11 grudnia 2023 r. do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 3 grudnia 2023 r., ani też wydanego przez organ postanowienia z dnia 19 stycznia 2024 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] za 2023 r. To z kolei oznacza, że B. B. nie będąc stroną postępowania zainicjowanego przez W. B., nie mogła zaskarżyć w imieniu własnym postanowienia skierowanego do W. B.. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził brak podstaw prawnych do rozpatrzenia wniesionego w dniu 10 lutego 2024 r. przez B. B. zażalenia i stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 O.p. stwierdził jego niedopuszczalność. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Szczecinie, Skarżąca wniosła o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że obrona w tej sprawie jest zasadna z uwagi na fakt, iż pismo zostało podpisane głównie przez W. B. podpisem elektronicznym EPUAP a nie przez B. B. i to jest główny argument w sprawie który jest jednocześnie skargą. B. B. wskazała, że podpisała "odwołanie" na piśmie jako współwłaściciel i osoba redagująca wszelkie pisma za mamę (W. B. – dop. Sądu), gdyż mama jest po urazie czaszki z niewydolnością serca i chorobą zaporową płuc, dusznościami, nie zna prawa i nie umie redagować dokumentów administracyjno-sądowych oraz jest w podeszłym wieku 74 lat. B. B. wyjaśniła, że mama (W. B.) podpisuje tylko dokumenty sporządzone przez swoja córkę (B. B.) ufając jej jako członkowi rodziny i jedynej córce - stąd "podpis na dokumencie odręczny jej córki, ale nie podpis elektroniczny EPUAP który jest ważniejszy". W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi. Pismem procesowym z dnia 12 listopada 2024 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika uzupełniła argumentację skargi. Zaskarżonemu postanowieniu, poza wcześniejszą argumentacją zarzuciła naruszenie przepisów, w tym naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 64 § 2 k.p.a., poprzez niewezwanie B. B. i W. B. do usunięcia braków formalnych wniosku, poprzez złożenie oświadczenia czy B. B. jako współwłaściciel także jest wnioskodawcą w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] za 2023 r., a następnie poprzez jego podpisanie z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej w dalszej części p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach, mając na uwadze treść art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia B. B. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 19 stycznia 2024 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku W. B. w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] za 2023 rok. Zdaniem bowiem Skarżącej organ winien był potraktować ją jako Stronę postępowania w sprawie wywołanej wnioskiem W. B. o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] za 2023 rok, a co najmniej uznać że w sprawie były co do tego wątpliwości skutkujące koniecznością podjęcia przez organ określonych działań – czego zdaniem Strony organ zaniechał. Natomiast zdaniem organu nie było wątpliwości, że wniosek pochodził tylko od W. B. i to wyłącznie ona była stroną postępowania, a organ przeprowadził postępowanie prawidłowo. Mając na uwadze tak ustalony przedmiot sporu Sąd wskazuje, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że wniosek o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a O.p. złożyć może jedynie podatnik, czyli osoba zobowiązana do zapłaty podatku z tytułu ciążącego na niej ustawowego obowiązku podatkowego (art. 67a § 1 i art. 67b § 1 O.p.), a w przypadku złożenia takiego wniosku przez podatnika będącego osobą fizyczną, tylko ta osoba jest zgodnie z art. 133 § 1 O.p., stroną postępowania w przedmiocie wnioskowanej ulgi podatkowej i tylko do tej osoby może być skierowana decyzja (tak np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2009 sygn. akt I SA/Lu 579/08, z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 535/11, wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 czerwca 2022 r. I SA/Łd 140/22 Zważyć też należy, że orzecznictwo podkreśla, iż w sytuacji gdy obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na kilku osobach, to zwolnienie z obowiązku zapłaty (umorzenie) zobowiązania podatkowego w stosunku do jednej z solidarnie odpowiedzialnych osób, nie zwalnia z obowiązku zapłaty tego zobowiązania pozostałych solidarnie odpowiedzialnych osób (art. 373 kodeksu cywilnego w związku z art. 91 O.p. – por. też wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 721/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 czerwca 2022 r. I SA/Łd 140/22). Podkreśla się też, że istnienie odpowiedzialności solidarnej nie oznacza, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem złożonym na podstawie art. 67a § 1 O.p., podatnicy tak odpowiedzialni tworzą jedną stronę w rozumieniu art. 133 § 1 O.p. (tak np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2014 r., I SA/Gl 525/14; wyrok WSA w Opolu, wyrok WSA w Poznaniu z 24 listopada 2016 r. I SA/Po 953/16) W efekcie za trafny należało uznać wniosek organu, że skoro B. B., w odróżnieniu do W. B., nie złożyła wniosku o przyznanie ulgi podatkowej, to prawidłowo organ I instancji nie uczynił jej adresatem wezwania z dnia 11 grudnia 2023 r. do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 3 grudnia 2023 r., ani też wydanego przez organ postanowienia z dnia 19 stycznia 2024 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] za 2023 r. To z kolei doprowadziło organ do prawidłowego uznania, że B. B. nie będąc stroną postępowania zainicjowanego przez W. B., nie mogła zaskarżyć w imieniu własnym postanowienia skierowanego do W. B.. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie zatem stwierdził brak podstaw prawnych do rozpatrzenia wniesionego w dniu 10 lutego 2024 r. przez B. B. zażalenia i prawidłowo stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 O.p. stwierdził jego niedopuszczalność. Za nietrafny należy uznać także zarzut Strony, podniesiony w piśmie pełnomocnika z dnia 12 listopada 2024 r., a dotyczący naruszenia art. 64 § 2 k.p.a., poprzez niewezwanie B. B. i W. B. do usunięcia braków formalnych wniosku, poprzez złożenie oświadczenia czy B. B. jako współwłaściciel także jest wnioskodawcą w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] za 2023 r., a następnie poprzez jego podpisanie z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Po pierwsze bowiem postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest prowadzone w trybie ustawy Ordynacja podatkowa, nie zaś w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego powodu pełnomocnik Strony w piśmie błędnie powoływał się na naruszenie przepisów K.p.a. Organy nie mogły naruszyć przepisów K.p.a. albowiem nie miały one zastosowania w badanej sprawie. Po drugie skoro autorem wniosku o umorzenie zaległości była bez wątpienia W. B. (albowiem wyłącznie ona jest wskazana na pierwszej stronie wniosku jako wnioskodawca, ona w treści wniosku podaje "SKŁADAM" nowy wniosek o umorzenie i wyłącznie ona podpisała wniosek), to jak wskazano wcześniej, należało przyjąć, że w przypadku złożenia takiego wniosku przez podatnika będącego osobą fizyczną, tylko ta osoba (W. B.) jest, zgodnie z art. 133 § 1 O.p., stroną postępowania w przedmiocie wnioskowanej ulgi podatkowej i tylko do tej osoby (W. B.) może być skierowane rozstrzygniecie w sprawie. Zatem nie było w ocenie Sądu też podstaw do wzywania do usunięcia braków formalnych wniosku, poprzez złożenie oświadczenia czy B. B. jako współwłaściciel także jest wnioskodawcą w sprawie umorzenia zaległości podatkowej – albowiem brak podpisu B. B. na wniosku W. B. o umorzenie zaległości w okolicznościach badanej sprawy nie stanowił braku formalnego wniosku i podstawy dla organu do żądania jego uzupełniania w tym zakresie (o podpis B. B.). Końcowo tylko zauważyć wypada, że wydanie formalnego postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia B. B. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 19 stycznia 2024 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku W. B. w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] za 2023 rok, nie czyni sprawy umorzenia zaległości podatkowych B. B. za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...] rzeczą osądzoną. Skoro w niniejszej sprawie nie rozstrzygnięto merytorycznie sprawy wniosku B. B. o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2023 rok za wskazaną, to Strona nadal może samodzielnie złożyć wniosek o umorzenie przedmiotowej zaległości. Sąd nadto wyjaśnia, że działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził innych nieprawidłowości skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze, że nie znaleziono podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).