I SA/Sz 33/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 grudnia 2016 r. o sygn. akt I SA/Sz 33/16, utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiającego zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 7 kwietnia 2016 r. wydanego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. oraz za okres od października do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a odrzucić zażalenie. Pismem z dnia 12 grudnia 2015 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. oraz za okres od października do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 stycznia 2016 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...] zł. Wezwanie doręczono w dniu 4 lutego 2016 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy (PPPr) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r., Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 2 maja 2016 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r., Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4 lipca 2016 r. ponownie wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, w kwocie [...] zł wraz z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7-dniowym spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie zostało doręczone Skarżącej w dniu 22 lipca 2016 r. Wyznaczony przez Sąd termin, upływał zatem w dniu 29 lipca 2016 r., który to dzień nie przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy. W dniu 29 lipca 2016 r. (data nadania przesyłki) tj. w ww. terminie, Skarżąca złożyła za pośrednictwem operatora pocztowego ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy (PPPr). Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 16 listopada 2016 r. odmówił zmiany prawomocnego postanowienia Referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 33/16, o odmowie przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia Skarżąca wniosła pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. sprzeciw, po rozpoznaniu którego Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Referendarza sądowego. Orzeczenie zostało doręczone Skarżącej w dniu 23 stycznia 2017 r. W wyznaczonym terminie ani dotychczas, wpis od skargi nie został uiszczony. W piśmie z dnia 16 marca 2017 r. Skarżąca zamieściła zażalenie na: – postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 13 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 33/16 odmawiające umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. oraz za okres od października do grudnia 2013 r; – postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 33/16 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. Ponadto Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych w zakresie częściowym oraz o umorzenie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2012 oraz miesiące od października do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu Skarżąca odniosła się do przebiegu postępowania o przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Podsumowała wskazując, iż odmowa przyznania prawa pomocy w przedmiotowej sytuacji jest odmową prawa do skorzystania z drogi sądowej dla zmiany niekorzystnych decyzji administracyjnych i jako taka sprzeczna jest z Konstytucją RP. Ponadto w uzasadnieniu Skarżąca zamieściła argumentację dotyczącą umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, która pozostaje w związku z zażaleniem na postanowienie z dnia 29 grudnia 2016 r. o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Jeżeli zatem ustawa przewiduje (w określonych sytuacjach) wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to niedopuszczalne jest wniesienie tego środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 196/11, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak stanowi art. 260 P.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., i znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Na gruncie P.p.s.a., postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu jest niezaskarżalne, albowiem ani nie zostało wymienione w katalogu postanowień objętych art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a., ani żaden inny przepis ustawy nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Z przytoczonych powyżej przepisów art. 260 P.p.s.a. jasno wynika, że rolą wojewódzkiego sądu administracyjnego jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 – komentarz do art. 260 P.p.s.a, dostępny w bazie danych Legalis). W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a zatem działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia takiego sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a. Na marginesie jedynie wskazać należy, iż prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r., III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (por. SN z dnia 24 kwietnia 1999 r. I CKN 146/98, OSNC 1999 Nr 11, poz. 196). Odmienne postępowanie Sądu mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. W związku z powyższym wskazując na zawarty w zażaleniu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych w zakresie częściowym, zdaniem Sądu taki ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest niedopuszczalny. Nie wywołuje on jednak takich skutków procesowych, jak pierwszy wniosek dotyczący tej kwestii. Przechodząc do meritum stwierdzić należy, że wniesione przez Skarżącego zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 29 grudnia 2016 r., jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.