I SA/Sz 340/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-07-19
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów i oświadczeń, mimo wezwania sądu, a jej sytuacja majątkowa nie uległa istotnej zmianie od czasu prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa uległa istotnej zmianie od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia. Mimo wezwania, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów i oświadczeń, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący Z. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek ten został poprzedzony prawomocnym postanowieniem odmawiającym przyznania prawa pomocy z dnia 20 czerwca 2012 r. Skarżący powoływał się na trudną sytuację materialną, niepełnosprawność i niskie dochody z renty powypadkowej. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, jednak skarżący nie wykonał tego wezwania w całości, przedkładając jedynie częściowe wyjaśnienia i dokumenty. Skarżący domagał się zmiany poprzedniego postanowienia, wskazując na podobne lub te same okoliczności.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 340/12, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 27 lutego 2012 r. znak [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2006 r. p o s t a n a w i a: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 340/12, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił Z. O. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, oraz ustanowienie radcy prawnego, oceniając sytuację majątkową skarżącego na podstawie treści złożonego w dniu 15 maja 2012 r. formularza PPF.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący wskazał na wydarzenia
z roku 2004 r., t.j. podał, że został wtedy aresztowany, oraz że sąd uznał to aresztowanie za "niewątpliwie niesłuszne". Z. O. wskazał, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym "110 %" trwałym uszczerbkiem na zdrowiu i niezdolną do pracy zarobkowej. Nawiązując do zaskarżonej decyzji (podatek od sprzedaży mieszkania), wskazał, że na skutek aresztowania utracił możliwość zarobkowania, a konieczność sprzedaży mieszkania związana była z obowiązkiem spłaty kredytu; obecnie nie ma środków na wpis sądowy.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną ([...] lat), na utrzymaniu małżonków pozostaje [..]-letnia córka.
Skarżący podał, że źródłem jego utrzymania jest renta "powypadkowa" w wysokości [...] zł netto, w skardze podniósł, że jest zatrudniony na 1/8 etatu, a miesięczne dochody to kwota [...] zł. Skarżący oświadczył, że nie ma rachunku bankowego. Dodatkowo wskazał na alimenty w wysokości [...] zł. Szczegółowych informacji na temat alimentów nie podał.
Odnośnie do majątku oświadczył, że zarówno on, jak i pozostałe osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie nie posiadają żadnych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, czy też zgromadzonych oszczędności.
Pismem z dnia 18 maja 2012 r. skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń z uwagi na to, że oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, możliwości płatniczych skarżącego. Powyższe zobowiązanie obejmowało: dokumenty potwierdzające wysokość otrzymywanej przez skarżącego renty (decyzja lub dowód otrzymania renty za okres ostatnich trzech miesięcy) oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy ( zaświadczenia pracodawcy o wynagrodzeniu za okres ostatnich trzech miesięcy lub dokumentu potwierdzającego ustanie stosunku pracy); oświadczenie skarżącego o dochodach żony skarżącego (źródło i wysokości) wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe (np. zaświadczenie pracodawcy o wynagrodzeniu, lub wyciąg z ewidencji przychodów za ostatni miesiąc - w przypadku przedsiębiorcy), w przypadku osoby bezrobotnej –zaświadczenia powiatowego urzędu pracy; zeznania podatkowego skarżącego i żony skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2011 roku; wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i żony skarżącego za okres od 15 lutego do 15 kwietnia b.r.; dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem za okres ostatnich trzech miesięcy (w szczególności wydatki na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, itp.), oświadczenie o tytule prawnym do nieruchomości pod adresem [....] wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe (np. akty notarialne – umowy kupna – sprzedaży, bądź inne dokumenty), dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym żony.
Ww. wezwanie doręczono skarżącemu 23 maja 2012 r. na wskazany adres w Ś. do rąk ojca M. O., 10 – dniowy termin upłynął bezskutecznie 4 czerwca 2012 r. (poniedziałek); skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów i oświadczeń.
Dopiero w dniu 14 czerwca b.r. (data nadania) skarżący, wyjaśnił, że mieszka w Ś. u rodziców, a pobyt pod adresem [...] związany jest z pobytem u rodziny ze względu na stan zdrowia córki skarżącego. Wyjaśnił dalej, że nie posiada dokumentu potwierdzającego, że otrzymuje rentę powypadkową z P. S.A. w wysokości [..] zł miesięcznie oraz że żona skarżącego nie pracuje. Skarżący podniósł, że rocznego zeznania podatkowego nie przedstawi, gdyż przebywa w S., a "kopia zeznania została w Ś". Skarżący podniósł, że oboje wraz z żoną nie posiadają rachunku bankowego.
Dodatkowo skarżący wskazał, że uczestniczy jako powód w sprawie używania przez zagraniczne media nieprawdziwego określenia "polskie obozy śmierci" zawisłym przed Sądem Okręgowym w W., w której to sprawie został zwolniony od kosztów sądowych w całości i Sąd Okręgowy w W. nie nakazywał mu tak drobiazgowego przestawiania sytuacji majątkowej, która de facto była wtedy tożsama z obecną. Skarżący powziął przekonanie, że w związku z sytuacją finansową skarżącego zostanie mu zamknięta droga do sądowego rozpoznania wniesionych przez niego w pełni zasadnych skarg.
Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r., wydanym na podstawie art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, iż nie wykazał on, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do otrzymania pomocy prawnej.
Zdaniem referendarza sądowego podane w formularzu przez skarżącego ogólnikowe dane, że jest rencistą, źródłem utrzymania jest jego renta powypadkowa, jest zatrudniony na 1/8 etatu, nie posiada żadnego majątku, były niewystarczające do oceny czy skarżącego jest stać na koszty sądowe, dlatego został wezwany pismem z dnia 18 maja 2012 r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić i zaktualizować dotychczasowe dane. Skarżący nie wykonał nałożonego zobowiązania, a przedłożone z uchybieniem terminu pismo procesowe nie wyjaśniało w sposób dostateczny sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny.
Oceniając wniosek skarżącego, referendarz stwierdził, że skarżący nie udokumentował źródła i wysokości swoich dochodów (środków utrzymania), nie przedłożył w tym zakresie żadnych dokumentów, w tym odpowiednich zaświadczeń, czy zeznań podatkowych. Skarżący nie ujawnia także wielkości ponoszonych wydatków na utrzymanie rodziny.
Powyższe postanowienie, w związku z brakiem wniesienia sprzeciwu, stało się prawomocne. W dniu 15 stycznia 2013 r. skarżący uiścił wpis od skargi.
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
, oddalił skargę skarżącego.
W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem skarżący wnioskiem z dnia 6 maja 2013 r. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych, który w formularzu PPF rozszerzył także o ustanowienie adwokata w osobie adwokata H. R., który zgodził się sporządzić skargę kasacyjną. Uzasadniając swój wniosek skarżący powtórzył informacje zawarte we wcześniejszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując jednakże, iż obecnie otrzymuje rentę powypadkową w wysokości [...] zł (we wcześniejszym wniosku wskazywał na kwotę [...] zł netto z tego tytułu). Ponadto wskazał, że nie posiada innych źródeł dochodu i że jest osobą niepełnosprawną.
Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2013 r. wezwano skarżącego do skarżącego do złożenia:
- aktualnych dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanej przez skarżącego renty ( decyzja lub dowód otrzymania renty za okres ostatnich trzech miesięcy) oraz wynagrodzenia ze stosunku pracy ( zaświadczenia pracodawcy o wynagrodzeniu za okres ostatnich trzech miesięcy lub dokumentu potwierdzającego ustanie stosunku pracy),
- wyjaśnienie, z czego wynika różnica w kwocie otrzymywanej renty powypadkowej albowiem skarżący w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż uzyskuje dochód miesięczny netto w kwocie [...] zł z tytułu renty powypadkowej a we wniosku z dnia 22 maja 2013 r. wskazał na dochód miesięczny brutto w kwocie
[...] zł z tytułu renty powypadkowej,
- wykazu posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych ( w tym lokat oraz kart kredytowych) i wyciągów ze stanem tych rachunków za okres 3 ostatnich miesięcy;
- odpisów rocznych zeznań podatkowych skarżącego i małżonki za 2012 r. wraz
z potwierdzeniem ich złożenia w urzędzie skarbowym;
- oświadczenia skarżącego o dochodach żony skarżącego ( źródło i wysokości) wraz
z dokumentami potwierdzającymi powyższe,
- dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny z ostatnich dwóch miesięcy,
- oświadczenia o tytule prawnym do nieruchomości pod adresem [...] oraz [...] wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe ( np: akty notarialne- umowy kupna- sprzedaży bądź inne dokumenty);
- innych dokumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej i braku możliwości płatniczych skarżącego.
w terminie 10 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem rozpoznania sprawy na podstawie akt sprawy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że:
- wysokość renty jest niezmienna od stycznia 1999 r. i tej okoliczności nie ma potrzeby wyjaśniać bowiem stosownych wyjaśnień udzieli ubezpieczyciel P. S.A.;
- różnica w wysokości renty wynika wyłącznie z jego zobowiązań alimentacyjnych, które stanowią tę różnicę;
- posiada rachunek bankowy w banku P. S.A. U., niestety nie posiada żadnych wydruków ponieważ nie korzysta z tego rachunku;
- nie posiada obecnie odpisu PIT-36 za rok 2013, jednak z całą pewnością nie zalega z płatnością podatku;
- nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, nieruchomość w [...] należy do jego rodziców zaś nieruchomość położona w D. stanowi własność jego rodziny ze strony mamy;
- posiada rozdzielność majątkową z żoną;
- nie ma żadnych innych dokumentów na potwierdzenie jego sytuacji majątkowej.
Końcowo dodał, że wyżyć z niepodwyższanej od 15 lat renty powypadkowej nie jest możliwością a jej wysokość jest głodowa, co zupełnie nie przeszkadza ubezpieczycielowi. Do pisma dołączył kserokopię potwierdzenia wypłaty z P. S.A. renty w wysokości [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy na wstępie zauważyć, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został już w badanej sprawie prawomocnie rozpoznany – postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Postanowienie dotyczące przyznania (odmowy przyznania) prawa pomocy jest postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie, zatem znajdzie do niego zastosowanie art. 165 p.p.s.a, zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca zastosowanie art. 165 p.p.s.a. obejmuje wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, przy czym muszą to być takie zmiany, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Powinna ona dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. Gdy chodzi o okoliczności faktyczne to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania.
W tym kolejnym postępowaniu nie dochodzi do zmiany ciężaru dowodu
w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wciąż obowiązek ten ciąży na wnioskodawcy, który zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zależne od wykazania przez stronę, będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i potrzeby finansowe strony i jej rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, świadczy o tym użyty we wskazanym przepisie zwrot: "...gdy osoba wykaże..". Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz, w przypadku wniosku osoby fizycznej, o stanie rodzinnym. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Należy również wskazać, że zgodnie z przepisem art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przepis art. 255 p.p.s.a. jest nie tylko podstawą prawną do podjęcia działań umożliwiających prawidłową ocenę sytuacji materialnej strony, ale również stanowi regulację, która pozwala stronie na uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie okażą się wystarczające do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Reasumując, informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy winny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa.
Należy zarazem podkreślić, że uchylanie się strony od obowiązków związanych z wykazywaniem sytuacji majątkowej, nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Przyznanie prawa pomocy jest możliwe wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów, i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny, czy wnioskodawcę stać na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I OZ 1551/05, to do Sądu należy uznanie, czy złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach ma charakter wyczerpujący i dostateczny. W kompetencji Sądu pozostaje również uznanie, jakie informacje niezbędne są dla stwierdzenia istnienia przesłanek dla przyznania prawa pomocy. (...). Przepis art. 255 p.p.s.a. nakłada bowiem na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych na wezwanie Sądu. W konsekwencji strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania Sądu, nie ma podstaw oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem. Z kolei ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz okoliczność, że skarżący uzasadniając swój wniosek powołał się jedynie na trudną sytuację życiową, podając, że otrzymuje rentę w wysokości [..] zł, nie posiada innych źródeł utrzymania i jest osobą niepełnosprawną – zasadnie, zdaniem Sądu, pismem z dnia 24 czerwca 2013 r. został wezwany do przedłożenia określonych dokumentów i oświadczeń.
Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów, obrazujących jego sytuację majątkową, nadsyłając jedynie oświadczenie, w którym wskazuje na swoją ciężką sytuację majątkową. Uznać zatem należy, iż w niniejszej sprawie skarżący nie złożyła żądanych dokumentów, niezbędnych do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a to oznacza, że jest on zobligowany do wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Jeżeli strona postępowania uchyla się – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. Skarżący nie podjął nawet próby zadośćuczynienia nałożonemu nań zobowiązaniu. Wobec tego, należy uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz kosztów ustanowienia adwokata, bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Bez dokumentów dotyczących ponoszonych wydatków i wysokości dochodów z wykazanego źródła dochodów, Sąd nie ma podstaw do zastosowania instytucji prawa pomocy. Niezastosowanie się przez skarżącego do wezwania skutkowało niewyjaśnieniem wątpliwości co do jej możliwości finansowych i uniemożliwiło poczynienie ustaleń w tej kwestii. To zaniechanie ze strony skarżącej skutkowało zatem nieuwzględnieniem jej wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wobec powyższego, na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, aby przedstawione w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności uległy zmianie, która uzasadniałby zmianę poprzedniego postanowienia odmawiającego mu przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. W rozpoznawanym obecnie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca powołała bowiem okoliczności podobne (lub te same) do tych, które wskazywała w poprzednio składanym wniosku.
W tych warunkach, uznając, iż skarżący nie wykazał, że po wydaniu prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy jego sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie w stosunku do tej, jaka przedmiotem oceny zawartej w tymże postanowieniu, stwierdzić należało, iż nie zachodzą określone w art. 165 p.p.s.a. przesłanki konieczne dla dokonania zmiany prawomocnego postanowienia w tym zakresie, co oznacza konieczność oddalenia jego wniosku o orzeczenie takiej zmiany.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, Sąd działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 i art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło