I SA/Sz 343/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 13 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku od przychodu uzyskanego w 2008 roku z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. K. P. reprezentowany przez doradcę podatkowego M. W. w piśmie z dnia 12 lutego 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 13 grudnia 2013 r. nr [...] W drugim piśmie z tego samego dnia złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając swoje żądanie, wskazał, że dopiero w dniu 5 lutego 2014 r., w którym doręczono skarżącemu postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w związku z wydaniem w dniu 13 grudnia 2013 r. decyzji utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., dowiedział się o istnieniu w obrocie prawnym decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 13 grudnia 2013 r. Następnie wskazał, że w związku z powyższym w tym samym dniu (5 lutego 2014 r.) w siedzibie organu zapoznał się z aktami postępowania, a na tę okoliczność został sporządzony stosowny protokół. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie wiedział o zakończeniu przez organ II instancji postępowania podatkowego, gdyż ani strona ani jej pełnomocnik nie zostali zawiadomieni o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału. Wskazał również, że organ II instancji wysłał decyzję po 8 dniach od wpływu stanowiska organu I instancji, a jednocześnie 4 dni przed otrzymaniem stanowiska przez skarżącego (przez co naruszył art. 227 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 roku, poz. 749, ze zm.), zwanej dalej: "Ordynacją podatkową"). Dodał, że decyzja organu II instancji z uwagi na wypowiedzenie przez stronę pełnomocnictwa, została skierowana do K. P. na nieaktualny adres, wobec czego nie można uznać, że została ona prawidłowo doręczona w trybie zastępczym w dniu 30 grudnia 2013 r. Skarżący wyjaśnił bowiem, że w dniu 10 grudnia 2013 r. zmienił miejsce zamieszkania, co zgłosił w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Zatem w celu skutecznego doręczenia decyzji, organ przed jej wysłaniem winien sprawdzić adres zamieszkania podatnika (będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą) w urzędowym rejestrze. Strona zarzuciła również, że organ w sposób celowy uniemożliwił uzyskanie informacji o wydanej decyzji, aby udaremnić wniesienie na tę decyzję skargi do sądu. Zdaniem skarżącego organ popełnił wiele błędów formalnych związanych z wydaniem decyzji, postępując z naruszeniem zasady zaufania. Wskutek powyższych działań organu, strona nie mogła brać czynnego udziału w postępowaniu. Wobec tego - w ocenie skarżącego – nie ponosi on odpowiedzialności za uchybienie terminowi do wniesienia skargi. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi. Uzasadniając swój wniosek organ wskazał, że skarga została złożona przez pełnomocnika z uchybieniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzję z dnia 13 grudnia 2013 r., nr [...] z uwagi na fakt, iż w dniu 11 grudnia 2013 r. K. P. poinformował organ, że w dniu 4 grudnia 2013 r. wypowiedział pełnomocnictwo M. W., wysłano na adres zamieszkania podatnika (wskazany w odwołaniu) i doręczono w dniu 30 grudnia 2013 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Skarga na ww. decyzję do sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została złożona przez pełnomocnika strony w dniu 12 lutego 2014 r. Wobec powyższego organ stwierdził, że w sprawie skargę wniesiono z uchybieniem terminu, bowiem termin do dokonania tej czynności upłynął z końcem 29 stycznia 2014 r. Odnosząc się do treści wniosku skarżącego o przywrócenie terminu, organ II instancji wskazał, że decyzja z dnia 13 grudnia 2013 r. została wysłana na adres zamieszkania podatnika podany w odwołaniu. W ocenie organu bez znaczenia jest fakt zgłoszenia przez stronę zmianę adresu zamieszkania w CEIDG, bowiem stosownie do postanowień art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej strona lub jej pełnomocnik zobligowani byli do zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu. Z uwagi na niewypełnienie tego obowiązku, decyzję należało uznać za doręczoną pod dotychczasowym adresem podatnika, a pismo pozostawiono w aktach sprawy zgodnie z art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ II instancji odnosząc się do naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, uznał, że bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem i wysłaniem decyzji organu odwoławczego, gdyż materiał zgromadzony w postępowaniu odwoławczym był tożsamy z materiałem organu I instancji. Ponadto, z uwagi na wypowiedzenie przez stronę pełnomocnictwa, organ zrezygnował z wysyłania stosownego zawiadomienia pełnomocnikowi. Kierując się natomiast zasadą równości wobec prawa, ze względu na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w dniu 31 grudnia 2013 r. odstąpił od zawiadomienia strony. Organ przyznał, że w ten sposób naruszył przepisy procesowe, jednakże zaniechanie to pozostało bez wpływu na rezultat postępowania odwoławczego. Na poparcie swojego stanowiska przytoczył fragment uchwały NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 (LEX nr 150133). Organ przyznał również słuszność stronie, że naruszył przepis art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej, jednakże zauważył, że trzeba odróżnić okoliczność formalną, skutkującą zbyt późnym doręczeniem podatnikowi stanowiska organu I instancji od jego wartości merytorycznej, która wprost wskazuje, że ocena materiału dowodowego dokonanego przez ten organ nie uległa zmianie i była już znana podatnikowi na końcowym etapie prowadzonego postępowania przed organem I instancji, tj. w decyzji z 18 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W ocenie sądu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest, że skarżący nie zachował 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Na mocy tego przepisu skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, czego strona nie uczyniła. Zgodnie z art. 86 § 1 "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 ww. ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powyższej regulacji prawnej wynika, że warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie następujących przesłanek: – złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; – jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której wyznaczony był termin; – strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności sąd bada czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę siedmiodniowym terminie. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 5 lutego 2014 r. (data doręczenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania), a zatem od tego dnia rozpoczął się bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wobec tego, termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. upłynął w dniu 12 lutego 2014 r., a strona skarżąca nadając wniosek na poczcie w dniu 12 lutego 2014 r., dochowała terminu do jego wniesienia. Spełniła też warunek równoczesnego dokonania czynności, której termin został uchybiony, tj. wniosła skargę do sądu za pośrednictwem organu. Rozważenia wymaga wypełnienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Zgodnie z powyższym unormowaniem, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu, przy czym brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Ocena braku winy pozostaje w gestii sądu, który dokonuje oceny, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i która dołożyła wszelkich starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji niedochowania terminów procesowych. W ocenie sądu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem po przeprowadzeniu analizy akt sądowych, sąd stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu. Jak słusznie wskazał organ stosownie do postanowień art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel łub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu (...). Zgodnie zaś z art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że na stronie postępowania podatkowego i jej pełnomocniku ciąży obowiązek poinformowania organu podatkowego o nowym adresie. Jeżeli wyżej wymienieni nie wywiążą się z tego obowiązku, to konsekwencją tego zaniechania jest przyjęcie, iż pismo, które organ wysłał pod znany dotychczas adres, zostało doręczone adresatowi, a pismo załącza do akt. Odnosząc to do okoliczności niniejszej sprawy, sąd uznał, że skoro strona nie przekazała organowi informacji o zmianie w dniu 10 grudnia 2013 r. adresu, to w sposób uprawniony organ wysłał decyzję z dnia 13 grudnia 2013 r. na dotychczasowy adres, tj. podany w odwołaniu, a zwróconą przez pocztę przesyłkę pozostawił w aktach sprawy. Zauważyć należy, że strona w celu należytego dbania o swoje interesy mogła w piśmie z dnia 11 grudnia 2013 r. (złożonym tego samego w organie), w którym wypowiedziała pełnomocnictwo, jednocześnie zawiadomić organ o zmianie adresu swojego zamieszkania. Poprzestanie przez skarżącego na zgłoszeniu zmiany adresu w CEIDG nie dowodzi braku winy strony w naruszeniu terminu do wniesienia skargi, a przeciwnie - o świadomym działaniu podatnika, zmierzającym do udaremnienia skutecznego doręczenia decyzji, z uwagi na zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Odnośnie do pozostałych okoliczności, świadczących o braku winy w uchybieniu terminu, tj. kwestii dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania, co w ocenie strony miało wpływ na niedochowanie terminu do wniesienia skargi, wskazać należy, że nie mogą być one rozstrzygane w postępowaniu wpadkowym. Podsumowując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że powoływane przez pełnomocnika skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.