I SA/Sz 349/06

WyrokWSA w Szczecinie2007-06-21

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Marian Jaździński, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który omyłkowo zarejestrował się jako czynny podatnik VAT, może skorzystać z ponownego zwolnienia z VAT przed upływem 3 lat od daty rejestracji, powołując się na wadę oświadczenia woli?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik, który zarejestrował się jako czynny podatnik VAT, nawet omyłkowo, nie może skorzystać z ponownego zwolnienia z VAT przed upływem 3 lat od końca miesiąca, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z niego. Przepisy ustawy o VAT nie przewidują możliwości uchylenia się od skutków oświadczenia o rejestracji jako czynny podatnik VAT z powodu jego wady.
Stan faktyczny
Skarżąca, K. S., prowadząca działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa handlowego związanego z grami losowymi, omyłkowo zarejestrowała się jako czynny podatnik VAT, błędnie obliczając wartość sprzedaży. Wnioskodawczyni uważała, że może nadal korzystać ze zwolnienia z VAT, ponieważ nie przekroczyła limitu obrotów. Organ podatkowy odmówił zmiany postanowienia, wskazując na art. 113 ust. 11 ustawy o VAT, który nakłada 3-letni okres oczekiwania na ponowne skorzystanie ze zwolnienia po utracie lub rezygnacji z niego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 czerwca 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów podatku od towarów i usług o d d a l a skargę. Dyrektor Izby Skarbowej [...] decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 8, z 2005 r., poz.970 ze zm.) oraz art. 113 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 roku w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) odmówił zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, który uznał za nieprawidłowe stanowisko podatnika, przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. We wniosku z dnia [...] roku [...] wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przyjmowania zakładów totalizatora, która jest ujęta w Polskiej Klasyfikacji Działalności pod numerem [...] jako pośrednictwo handlowe i usługowe związane z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Dodała, iż jest to jej jedyne źródło utrzymania, a z tytułu sprzedaży otrzymuje miesięczne wynagrodzenie prowizyjne. Wskazała, że w dniu [...] roku złożyła deklarację VAT i dokonała zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług, a jako powód rejestracji podała utratę zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż określając wartość sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1, omyłkowo przyjęła trzydziestokrotność kwoty wynagrodzenia prowizyjnego za wykonanie usługi. Według stanowiska K. S. poczynając od [...] roku będzie mogła korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, jeżeli wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczy w 2005 roku kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości [...] euro. Wyjaśniła, iż w dniu rejestracji jako "czynny podatnik VAT" nie przekroczyła wskazanej powyżej kwoty, a rejestracja była skutkiem niewłaściwego obliczenia wartości sprzedaży opodatkowanej. We własnym stanowisku K. S. wskazała, iż w powyżej opisanej sytuacji nie ma zastosowania przepis art. 113 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług, czyli nie musi dopiero po upływie 3 lat, licząc od końca miesiąca, w którym zrezygnowała ze zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT. W dniu [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznając stanowisko Podatniczki za nieprawidłowe, wskazał, iż w myśl art. 113 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnik VAT czynny - a takim jest wnioskodawczyni - może dopiero po upływie 3 lat, licząc od końca miesiąca, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia. K. S. wniosła zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, podnosząc, iż Urząd Skarbowy powinien skorygować błędną informację (w formularzu VAT – R zaznaczyła w części C.1 poz. 28, niewłaściwy punkt dotyczący utraty prawa do zwolnienia) podaną przez wyżej wymienioną w zgłoszeniu rejestracyjnym w zakresie podatku od towarów i usług, co w konsekwencji pozwoli na skorzystanie przez Nią, ze zwolnienia z podatku VAT. Zdaniem wyżej wymienionej skoro ustawa określa warunki pod jakimi podatnik traci prawo do zwolnienia z podatku VAT lub sam z niego zrezygnuje, to ani organ ani podatnik nie są uprawnieni do swobodnego korzystania z tego uprawnienia. Organ drugiej instancji odmawiając zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, wskazał, iż K. S. na podstawie złożonego zgłoszenia rejestracyjnego, została uznana za podatnika VAT czynnego. Podatniczka składała co miesiąc deklaracje podatkowe VAT – 7 oraz korzystała z prawa do odliczenia podatku naliczonego od należnego. Organ podatkowy wskazał, że ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 lub 4 ustawy o podatku od towarów i usług nie mogą skorzystać podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni oraz ci, którzy zrezygnowali z prawa do zwolnień podmiotowych lub utracili to prawo w poprzednich latach podatkowych i od daty rezygnacji lub utraty nie upłynęły trzy lata. A zatem nie ma podstaw, aby K. S. mogła skorzystać ze zwolnienia. Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do zarzutu strony, iż urząd skarbowy powinien poprawić niewłaściwą informację podaną w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT – R, podkreślił, iż podatnik powinien we własnym zakresie zapoznać się z przepisami podatkowymi dotyczącymi jego działalności. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i zwróciła się o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżąca przytoczyła te same argumenty, przemawiające – jej zdaniem - za zmianą stanowiska organów podatkowych, co w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istotą sporu w rozstrzyganej sprawie jest interpretacja przepisu art. 113 ust. 11 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 ze zm.) ograniczającego możliwość skorzystania przez podatnika, który dokonał rejestracji jako czynny podatnik w danym roku podatkowym, ze zwolnienia od tego podatku przewidzianego przepisem art. 113 ust. 1, poczynając od następnego roku podatkowego tj. 2006 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organa podatkowe trafnie zinterpretowały przepisy prawa materialnego obowiązującego w zakresie podatku od towarów i usług, w przedstawionym przez K. S. stanie faktycznym, tj. że podatnikowi poczynając od 2006 r. nie przysługuje prawo wyboru zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust.1 ww ustawy o podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy [...] na podstawie zgłoszenia rejestracyjnego VAT – 7 z dn. [...]., została zarejestrowana jako czynny podatnik. Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10.000 Euro. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Stosownie do art. 113 ust. 4 i ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, zwolnienie podmiotowe można utracić z mocy prawa – w sytuacji przekroczenia wartości sprzedaży przez podatników zwolnionych od podatku na podstawie ust. 1 art. 113 tej ustawy lub na skutek rezygnacji – stosowne do ust. 5 art. 113 tej ustawy. Natomiast art. 113 ust. 11 ww. ustawy stanowi, że podatnik, który utracił prawo do zwolnienia od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może dopiero po upływie 3 lat, licząc od końca miesiąca, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1. Brzmienie art. 113 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług, nie budzi wątpliwości i w sposób jednoznaczny wskazuje, że ponowne skorzystanie ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 ww ustawy może nastąpić po upływie określonego czasu. Biorąc pod uwagę powyższe podatnik będzie mógł skorzystać z ponownego zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług w sytuacji spełnienia następujących warunków: od chwili utraty zwolnienia z opodatkowania musi upłynąć okres trzech lat, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik utracił lub zrezygnował z prawa do zwolnienia; podatnik w poprzednim roku podatkowym nie może przekroczyć określonej granicy obrotów definiowanej zapisem art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz nie może wykonywać czynności wymienionych w art. 113 ust. 13 tej ustawy. Przede wszystkim - jak to zasadnie podnosi organ podatkowy - ust. 4 art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług daje podatnikowi prawo do zrezygnowania ze zwolnienia przewidzianego w ust. 1 pod warunkiem zawiadomienia urzędu skarbowego o tym zamiarze przed upływem miesiąca, w którym rezygnuje ze zwolnienia. To czy podatnik zwolniony podmiotowo zechce nadal korzystać ze zwolnienia od podatku czy też z tego zwolnienia zrezygnuje należy wyłącznie od woli podatnika, a warunek jaki musi spełnić jest nader łatwy do spełnienia – pisemne zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego i w konsekwencji rejestracja jako czynny podatnik. Przyczyny rezygnacji mogą być różne i mogą wystąpić w różnych okresach. Może być nim, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, mylne przeświadczenie podatnika o utracie prawa do zwolnienia i zarejestrowanie się jako czynny podatnik. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują – tak jak w przypadku prawa cywilnego – możliwości uchylenia się od skutków swojego oświadczenia z powołaniem się na jego wadę. Konsekwencje nieznajomości przepisów, czy mylnego ich zastosowania, ponosi w tym przypadku osoba je stosująca. Konsekwencją rezygnacji i rejestracji jako czynny podatnik, tak jak wskazały organa podatkowe jest również brak możliwości korzystania ze zwolnienia, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) Inaczej przedstawia się sytuacja unormowana w ust. 5 art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług - przekroczenie wartości sprzedaży przez podatników zwolnionych od podatku na podstawie ust. 1 art. 113 tej ustawy powoduje, że zwolnienie traci moc z momencie przekroczenia tej kwoty – z mocy prawa. Zatem podatnik nie ma tu żadnej możliwości wpłynięcia na swój los, chyba, że nie dopuści do przekroczenia wartości sprzedaży towarów ponad równowartość kwoty 10.000 euro. Wobec zatem rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług, potwierdzenia zarejestrowania jako czynnego podatnika, deklarowania podatku należnego i korzystania z prawa obniżania podatku należnego o podatek naliczony – co jest konsekwencją rezygnacji ze zwolnienia, skarga zarzucająca decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wadliwość i nie spełnienie przesłanek z art. 14 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, z 2005 r., poz. 970 ze zm.) jako nie mająca uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło