I SA/Sz 359/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-10-24
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlano-remontowe wykonane w internacie wojskowym, który nie jest budynkiem mieszkalnym ani budynkiem zbiorowego zamieszkania w rozumieniu ustawy o VAT, mogą być opodatkowane obniżoną stawką 7% VAT na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy ustawa o zakwaterowaniu sił zbrojnych definiuje internat jako formę zakwaterowania tymczasowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obniżona stawka 7% VAT ma zastosowanie do usług budowlano-remontowych wykonanych w internacie wojskowym. Stwierdził, że § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. oraz pozycja 20 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, wymieniając "internaty i bursy szkolne" jako obiekty, do których stosuje się obniżoną stawkę, powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Sąd podkreślił, że ustawa o zakwaterowaniu sił zbrojnych definiuje internat jako budynek przeznaczony na zakwaterowanie tymczasowe, co pozwala na zastosowanie obniżonej stawki, nawet jeśli nie jest to internat szkolny w ścisłym tego słowa znaczeniu.Stan faktyczny
Spółka wykonała roboty budowlano-remontowe w internacie wojskowym, stosując stawkę 7% VAT, uznając, że obiekt ten kwalifikuje się do obniżonej stawki na podstawie przepisów wykonawczych. Organy podatkowe uznały, że zastosowanie stawki 7% jest nieprawidłowe, ponieważ internat wojskowy nie jest budynkiem mieszkalnym ani budynkiem zbiorowego zamieszkania w rozumieniu ustawy o VAT, a definicje słownikowe internatu i bursy szkolnej nie obejmują internatu wojskowego. Spółka zaskarżyła decyzje organów, argumentując, że interpretacja organów jest zbyt wąska i sprzeczna z przepisami prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [..] nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] [..] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia
[...]określił S.J. P. W. S.
- A. J. i K. B. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2005r. w kwocie [...] zamiast wykazanej w deklaracji VAT
-7 kwoty [...] zł) oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł.
Z dokonanych ustaleń wynika, że S. S., będąca zarejestrowanym podatnikiem VAT-UE, w dniu [...]r. zawarła umowę nr [...]
z A w której podjęła się wykonania robót budowlano-remontowych w budynku internatu A położonym w S. S. przy ul. [...] poza terenem koszar, przy założeniu, że roboty te będą opodatkowane stawką 7 % VAT.
Za wykonane roboty Spółka wystawiła na rzecz A faktury VAT:
- [...] zł – zapłata nastąpiła na rachunek bankowy w dniu
[...]5r.,
- [...]r. – zapłata nastąpiła [...]r.
Zdaniem organu I instancji Spółka nieprawidłowo zastosowała obniżoną do 7% stawkę podatku VAT zamiast podstawowej stawki 22 %.
Przewidziana w art.146 ust.1 pkt 2 lit.a ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) 7%-owa stawka podatku VAT nie miała zastosowania ponieważ internat A nie należy do obiektów budownictwa mieszkaniowego wymienionych w art. 2 pkt 12 ustawy o VAT.
Zdaniem organu I instancji nie było również podstaw do stosowania obniżonej do 7 % stawki przewidzianej w § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U Nr 97poz.970 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem stawkę obniżoną do 7% stosuje się dla towarów i usług wymienionych w załączniku Nr 1 do rozporządzenia. W pozycji 20 w/w załącznika wymieniono: "Budowa, remonty i bieżąca konserwacja budynków zbiorowego zamieszkania (PK OB. ex 1130):
1. domy opieki społecznej, internaty i bursy szkolne, domy studenckie, domy dziecka, domy dla bezdomnych,
2. budynki mieszkalne na terenie koszar, zakładów karnych i poprawczych, aresztów śledczych".
Budynek internatu wojskowego jest sklasyfikowany według PK OB. 1130- jednakże – zdaniem organu – nie został on objęty obniżoną stawką podatkową, gdyż ni jest to internat szkolny, a ponadto znajduje się poza terenem koszar. W ocenie organu pojęcie "internaty i bursy szkolne" zgodnie z zasadami języka polskiego oznacza, że chodzi tu o internaty szkolne i bursy szkolne, natomiast internaty wojskowe przeznaczone dla kadry wojskowej nie zostały wymienione w poz. 20 załącznika.
Organ I instancji powołał się na "Popularny słownik języka polskiego" (Wydawnictwo Wilga z 2000r.), zgodnie z którym:
- przez internat rozumie się dom działający przy szkole, w którym mieszka młodzież ucząca się z dala od domu, bursa,
- bursa natomiast to budynek mieszkalny dla uczącej się, studiującej młodzieży, internat, akademik.
W "Popularnej Encyklopedii Powszechnej" (Wydawnictwo FOGRA 2002) określono, że internat to placówka opiekuńczo-wychowawcza prowadzona przez szkołę dla uczniów, miejsce zamieszkania. Internat zapewnia mieszkanie, wyżywienie, opiekę wychowawczą i lekarską, warunki do nauki domowej i możliwości spędzenia czasu wolnego.
W świetle powyższego organ I instancji uznał, że internat wojskowy w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych nie jest objęty zakresem wyznaczonym w poz. 20 załącznika nr 1 do rozrządzenia wykonawczego, co oznacza, że usługi wykonywane w tym obiekcie winny być opodatkowane stawką podstawową 22% i nie ma znaczenia, że w przetargu inwestor wskazał stawkę 7%.
Organ podatkowy nie uznał za wiążącą odmiennej interpretacji udzielonej innemu podatnikowi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Wawer, na którą Spółka się powoływała wyjaśniając, że odnosi się ona tylko do tego podatnika, któremu została udzielona.
Konsekwencją powyższego była korekta rozliczenia podatkowego przy zastosowaniu stawki 22% oraz obciążenie dodatkowym zobowiązaniem podatkowym na podstawie art. 109 ust. 5 i 6 ustawy o VAT.
W odwołaniu od decyzji organ I instancji Spółka domagała się jej uchylenia zarzucając, że wydana została z naruszeniem art. 146 ust.1 pkt 2 lit. a i b ustawy o VAT, § 5 ust.1 rozporządzenia wykonawczego, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187
§ 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 32 Konstytucji RP. Skarżąca nie zgodziła się z zawężającą jej zdaniem interpretacją pojęcia "internat" użytego w poz.20 załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego. Wskazał, że słowniki używają zamiennie słów "internat" i "bursa" na oznaczenie jednego rodzaju obiektu szkolnego.
Zdaniem skarżącej racjonalny ustawodawca nie używa w jednym przepisie dwóch tożsamych słów określających jeden obiekt, ale poprzez słowo "internat" i "bursa" stara się wyodrębnić dwa odmienne, choć podobne do siebie, rodzaje budynków.
Skarżąca wskazuje, że stosownej wykładni obu tych pojęć można dokonać w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. I tak ustawa o zakwaterowaniu sił zbrojnych w art. 1a pkt 9 stanowi, że internatem jest budynek lub zespół pomieszczeń mieszkalnych stanowiących zorganizowaną całość przeznaczoną na zakwaterowanie tymczasowe. Natomiast rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie rodzajów
i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci
i młodzieży w tych placówkach (...) zawiera wyłącznie definicję bursy szkolnej, jako placówki zapewniającej uczniom opiekę i wychowanie w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania. W żadnych innych przepisach oświatowych pojęcie internatu nie występuje.
W świetle powyższego, zdaniem Spółki modernizowany internat wojskowy posiadła status internatu w rozumieniu rozporządzenia wykonawczego, a tym samym roboty wykonane w tym obiekcie prawidłowo opodatkowano wg stawki 7%.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji podzielając jej ustania i argumentację w całej rozciągłości.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka domaga się uchylenia decyzji obu instancji w całości zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa tj. art. 146 ust.1 pkt 2 lit. a i b ustawy o VAT, § 5 ust.1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów, art.120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 32 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację z odwołania, a ponadto wskazano pisma Ministerstwa Finansów, z których wynika, iż nadrzędnym celem działania organów podatkowych jest jednolite stosowanie przepisów prawa podatkowego i przestrzeganie zasad równości wobec prawa, zaufania do państwa i sprawiedliwości społecznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 146 ust.1 pkt 2 lit.a i b ustawy o VAT, bowiem przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Przewidziana w tym przepisie 7% stawka podatku ma zastosowanie w odniesieniu do robót budowlano-montażowych związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, przez które – zgodnie z ust.2 – rozumie się roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej oraz remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 12 ustawy o VAT obiekty budownictwa mieszkaniowego to wyczerpujące wymienione budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkania, sklasyfikowane, w PK OB: 111 – Budynki mieszkalne jednorodzinne, 112-Budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe, ex 113 – Budynki zbiorowego zamieszkania – wyłącznie: budynki kościołów i innych związków wyznaniowych, klasztory, domy zakonne, plebanie, kurże, rezydencje biskupie oraz rezydencje Prezydenta RP.
Jak wynika z powyższej regulacji internaty nie zostały wymienione wśród budynków zbiorowego zamieszkania, tym samym przepis art.146 ust.1 pkt 2 lit.a nie mógł stanowić podstawy do stosowania 7% stawki podatku w odniesieniu do robót budowlanych i remontowych wykonanych w takim obiekcie.
Natomiast za uzasadnione należy uznać stanowisko skarżącej Spółki, że podstawę do zastosowania 7 % stawki podatku VAT stanowił § 5 ust.1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004r. wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 41 ust.16 ustawy o VAT.
Przepis ten (§ 5 lit. 1 ) obniża stawkę podatku wymienioną w art. 41 ust.1 ustawy do 7 % w odniesieniu do towarów i usług wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
W poz.20 tego załącznika wymieniono budowę, remonty i bieżące konserwacje budynków zbiorowego zamieszkania (PK OB. ex 1130) : 1) domy opieki społecznej, internauty i bursy szkolne, domy studenckie, domy dziecka, domy dla bezdomnych (...).
Spór sprowadza się do tego jak należy rozumieć określenie "internaty i bursy szkolne":
czy użycie spójnika "i" oznacza, że przymiotnik "szkolne" odnosi się również do internatów, czy też spójnik ten powinien być rozumiany jako element wyliczenia.
Zdaniem Sądu spójnik "i" użyty w omawianym przepisie powinien być rozumiany jako równoważny z "a także", stanowi zatem element wyliczenia usług świadczonych w internatach a także bursach szkolnych.
Przede wszystkim przy dokonywaniu wykładni pojęcia "internaty i bursy szkolne" nie można interpretować go na podstawie słownikowego znaczenia w oderwaniu od znaczenia nadawanego na gruncie przepisów o podstawowym znaczeniu dla tej dziedziny. I tak, jak wynika ze wskazanego ... przez skarżącą rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 marca 2005r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach ... (Dz.U. Nr 52, poz. 467) placówkami zapewniającymi opiekę i wychowanie uczniom
w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania są bursy i domy wczasów dziecięcych (§ 45).
Z kolei ustawa z 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U
z 2005r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) jako jedną z form zakwaterowania tymczasowego przewiduje internat przeznaczony dla żołnierzy i innych osób wskazanych w ustawie między innymi dla dzieci żołnierzy uczących się poza miejscem zamieszkania (art. 51).
Zgodnie z art. 1a pkt 9 tej ustawy internat to budynek lub zespół pomieszczeń mieszkalnych stanowiących organizacyjną całość, przeznaczony na zakwaterowanie tymczasowe.
Szczegółowe zasady zakwaterowania tymczasowego w internatach określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 2 lutego 1999r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego... (Dz.U. Nr 12, poz. 103 ze zm.).
Jak wynika z przedstawionych regulacji istnieje jednoznaczne prawne rozróżnienie "internatów" od "burs" przy czym placówką o charakterze szkolnym jest tylko bursa.
Słownikowe określenie pojęć "internat" – "bursa" na oznaczenie tego samego obiektu szkolnego było więc nieprzydatne i mylące w rozpoznawanej sprawie.
Jak trafnie podniosła skarżąca Spółka racjonalny ustawodawca nie używa w jednym przepisie dwóch różnych określeń na oznaczenie jednego obiektu, zwłaszcza, że każde z tych określeń zostało inaczej zdefiniowane w powołanych wyżej przepisach prawa.
Zatem za uzasadnioną należy uznać taką interpretację § 5 ust.1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów i pozycji 20 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia , że obniżona stawka podatku VAT ma zastosowanie do wymienionych tam usług
w budynkach zbiorowego zamieszkania m.in. w internatach "a także" bursach szkolnych.
Jeśli zatem obiekt, w którym skarżąca wykonała roboty budowlane i remontowe, spełniał przesłanki do uznania o za internat w rozumieniu przepisów o zakwaterowaniu sił zbrojnych (co ,jak dotychczas, wydaje się niesporne), to stanowisko organów podatkowych odmawiające Spółce prawa do zastosowania obniżonej stawki podatkowej uznać należy za sprzeczne z § 5 ust.1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004r. Tym samym nie było podstaw do zastosowania sankcji
z art. 109 ustawy o VAT.
Z tych względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu
I instancji podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło