I SA/Sz 370/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. i W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. oraz stwierdzenia nadpłaty w tym podatku p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. zasadzić na rzecz skarżących od Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę [...] ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 527/10, wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że sporna kwestia opodatkowania należności zagranicznych wypłacanych żołnierzom służącym w międzynarodowych strukturach wojskowych budzi wątpliwości prawne, które przedstawione zostały w pytaniu prawnym zawartym w postanowieniu z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 304/09 skierowanym do składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, a które skład orzekający w sprawie podzielił. Pismem z dnia 13 października 2010 r., skarżący w uzupełnieniu wniosku zawartego w skardze o zasadzenie na ich rzecz kosztów sądowych, wystąpili o uwzględnienie w tej kwocie [...] tytułem dojazdu na rozprawę własnym samochodem osobowym, która odbyła się w dniu 13 października 2010 r. Obliczenia tej kwoty skarżący dokonali w sposób wskazany w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1990 ze zm.) Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podjął zawieszone postępowanie wskazując, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2011 r. rozstrzygnął kwestię opodatkowania należności zagranicznych wypłacanych żołnierzom służącym w międzynarodowych strukturach wojskowych. Pismem procesowym z dnia 19 maja 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o umorzenie postępowania sądowego w związku z uwzględnieniem przez organ skargi na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. i wydaniem decyzji uchylającej w całości rozstrzygnięcie organu I instancji oraz przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego ma miejsce wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w rezultacie skorzystania przez organ z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, organ którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przedmiotowej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w S. w dniu 19 maja 2011 r. wydał decyzję w ramach autokontroli i uchylił decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W tej sytuacji, skoro decyzja, przeciwko której skarga była skierowana, została wyeliminowana z obrotu prawnego, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, co skutkuje jego umorzeniem. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 1. sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku strony skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wskazać należy, że strony uiściły wymagany prawem wpis sądowy w kwocie [...]. Jednocześnie skarżący wystąpili z wnioskiem o zasądzenie na ich rzecz kwoty [...] tytułem pokrycia kosztów dojazdu na rozprawę. Stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., co bezspornie ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd uznał jednak, że wniosek strony o zwrot kosztów przejazdu w wysokości [...] nie zasługuje jednak na uwzględnienie, gdyż stosownie do art. 205 § 1 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 205 § 3 p.p.s.a., zasady ustalania wysokości tych wydatków regulują przepisy odrębne, w szczególności dekret z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.). Zgodnie z art. 13 w związku z art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 powołanego aktu prawnego, zwrot kosztów podróży przysługuje stronie za dojazd tam i z powrotem, jeżeli miejsce zamieszkania strony oddalone jest od miejsca wykonywania czynności ponad 10 km. Za koszty podróży uznaje się koszt przejazdu środkiem transportu masowego (koleją, autobusem itp.) w klasie najniższej, w braku zaś takiego środka - koszty przejazdu najtańszym z dostępnych środków lokomocji (art. 4 ust. 1 dekretu). Dodać jednak trzeba, że prawo do żądania należności przewidzianych w art. 2-5 służy osobie wezwanej, jeżeli się stawiła, choćby przesłuchana nie została, zaś osobom, które zgłosiły się bez wezwania sądu, należności przewidziane w art. 2-5 mogą być przyznane tylko w przypadku, jeżeli zostały przez sąd przesłuchane (art. 6 ust. 1 i 3 w związku z art. 13 dekretu). Z treści powyższych przepisów wywodzić należy ogólne zasady zwrotu kosztów postępowania przysługujących stronie skarżącej od organu w przypadku uwzględnienia skargi. Ustawodawca zdecydował się z jednej strony na zamknięty katalog tych kosztów, wspierając się przy tym nieostrym pojęciem "celowego dochodzenia praw". Oznacza to, że w każdym przypadku rzeczą Sądu rozstrzygającego sprawę będzie ocena, jakie koszty postępowania były kosztami niezbędnymi i celowymi. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że kosztem postępowania była uiszczona przez skarżącego opłata w postaci wpisu w kwocie [...]. Jednocześnie z protokołów rozpraw wynika, że skarżący stawił się na rozprawie osobiście oraz aktywnie w niej uczestniczył. Skarżący na rozprawie złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowego - na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego przedstawionego w postanowieniu z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 304/09. Pomimo zatem braku udokumentowania kosztów dojazdu do Sądu, możliwe było ich zasądzenie, bowiem skarżący niewątpliwie zamieszkuje w innej miejscowości niż ta, w której znajduje się siedziba sądu (według pisma wniesionego do Sądu w dniu 15 października 2010 r. skarżący pracuje na stałe w W.). Sąd uznał jednak, że wskazane przez skarżącego koszty przejazdu w wysokości [...] nie odpowiadają kosztom przejazdu na takiej trasie środkiem transportu masowego w najniżej klasie, jak stanowi to cytowany powyżej art. 4 dekretu. Również przepisy art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. nie pozwalają wywieść, że Sąd w sposób automatyczny uwzględnia zestawienie kosztów przedstawianych przez stronę skarżącą. W związku z powyższym, Sąd - uwzględniając podany przez Centrum Informacji PKP koszt przejazdu tam i z powrotem dostępnymi w dacie 13 października 2010 r. połączeniami, z możliwością dojazdu na rozprawę i z powrotem - przyjął, że koszty te wynoszą łącznie [...] (przejazd pociągiem TLK w relacji W. – S., koszt [...] oraz S. – W. – pociąg Inter Regio, koszt [...]). Inną kwestią pozostają koszty utraconego zarobku, o których zwrot skarżący nie wnosił, a które Sąd nie jest władny ustalić, czy odpowiadają rzeczywistym stratom. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 200, art. 201 § 1, art. 205 § 1 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w pkt 2. sentencji postanowienia.