I SA/Sz 376/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku rolnym za [...] i [...] ratę [...] p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] skarżący J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, ze względu na złą sytuację materialną i zdrowotną. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą przewlekle chorą (schorzenia [...] i [...]), co wiąże się z ponoszeniem wydatków na leczenie i rehabilitację. Wskazał, że ze względu na niskie dochody częstokroć musi oszczędzać na wydatkach na leczenie oraz pożyczać środki pieniężne od innych osób. Skarżący oświadczył przy tym, że ponosi jedynie niezbędne wydatki i nie jest w stanie przedstawić wysokości kwot, które wydatkuje na leczenie ani też żadnych dokumentów odnośnie do tych wydatków, których nie ewidencjonuje. Odnośnie do posiadanego gospodarstwa rolnego skarżący oświadczył, że znajduje się ono w złym stanie, skarżący nie jest w stanie podać jego szacunkowej wartości. Wskazał również, że wszystkie nieruchomości są zajęte przez komornika sądowego w sprawach KM 2264/08, KM 3536/07, KM 1172/04, KM 6707/09, KM 3478/14, jednakże skarżący nie jest w stanie podać wysokości egzekwowanego zadłużenia, gdyż zobowiązania te "są dynamiczne", ze względu na narastające odsetki. Skarżący podał także, że z uwagi na suszę w [...] nie osiągnął z działalności rolniczej żadnego zysku, zaś w [...] i roku bieżącym skarżący stara się odpracować straty, a niezbędnych zabiegów agrotechnicznych skarżący dokonał "na kredyt". Skarżący podał, że ponosi opłaty za mieszkanie spółdzielcze w wysokości ok. [...] zł (bez opłat za gaz i energię el.). Skarżący wskazał także, że z uwagi na złą sytuację finansową zamierzał zamienić mieszkanie na mniejsze, w celu ograniczenia wydatków, jednakże mieszkanie jest obciążone służebnością dożywotnią a wobec skarżącego toczy się wiele spraw komorniczych. Skarżący mimo orzeczonej niepełnosprawności pracuje i osiąga dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Oświadczył także, że na wychowaniu ma dwoje uczących się dzieci. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący nie wykazał żadnych osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, zaś w oświadczeniu majątkowym podał, że posiada mieszkanie własnościowe o pow. ok. [...] (obciążone służebnością dożywotnią i przez komornika) oraz mieszkanie spółdzielcze o pow. ok. [...], a także nieruchomość rolną o pow. [...] (użytki zielone i krzewy). Innego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych ruchomości, zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności) nie wykazał. Wykazano także kredyt w BS L., który ze względu na brak środków pieniężnych nie jest spłacany, czego dowodem jest wniosek banku o wystawienie tytułu wykonawczego w sprawie I Co 143/16 SR S. Skarżący podniósł także, że z uwagi na swoją sytuację uzyskał umorzenie kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym, a także zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie IC 1141/14. Do wniosku dołączono: zaświadczenie urzędu miejskiego w L. o dochodowości rocznej gospodarstwa rolnego (pow. [...] użytków rolnych, dochód roczny w wysokości [...]); poświadczenie zameldowania z dnia [...] pod adresem L., ul. J. jednej osoby. Pismami z dnia [...] i z dnia [...] skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń w zakresie sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej. Wykonując powyższe wezwanie, skarżący złożył: pismo ze spółdzielni mieszkaniowej z [...] o wysokości opłat za mieszkanie oraz o wysokości niedopłaty; częściowo nieczytelną (w zakresie posiadanych budynków) kopię decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za [...]; kopię dowodu wpłaty opłaty za energię elektryczną w kwocie [...]; kopie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] w sprawie przyznania płatności w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego (w łącznej kwocie [...]); kopie wypisu z treści orzeczenia lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia [...] o uznaniu skarżącego za niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym do [...] z zaleceniem wykonywania prac lekkich; kopie wyciągu z rachunku bankowego wystawionego w [...] przez BS L., dotyczącego kredytu (saldo Wn [...], Ma [...]); kopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] o zaliczeniu skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności, na okres do [...]. Ponadto skarżący oświadczył, że nie składał deklaracji podatkowej za [...]. Wskazał też, że jako rolnik nie podlega obowiązkowi składania deklaracji PIT, wg informacji uzyskanej drogą telefoniczną w urzędzie skarbowym, jako osoba niezarejestrowana, nie mógł uzyskać zaświadczenia o nieskładaniu deklaracji rocznej. W zakresie ponoszonych wydatków skarżący uzupełnił dotychczasowe oświadczenia, dodając, że ponosi wydatek na zakup butli z gazem w kwocie [...], która mu wystarcza na okres [...]. Odnośnie do żądania przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych skarżący oświadczył, że z uwagi na nieobsługiwany kredyt bank nie przysyła mu miesięcznych wyciągów z konta, a także, że nie posiada lokat, kart kredytowych, akcji, obligacji itp. Skarżący wskazał również, że otrzymana dopłata do rolnictwa została wykorzystana zgodnie z jej przeznaczeniem. W zakresie sytuacji rodzinnej skarżący wyjaśnił, że nie mieszka z A. D., przebywa ona poza L., a nawet poza granicami kraju, nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego i nie jest upoważniony do wypowiadania się o jej dochodach czy stanie majątkowym. Skarżący oświadczył, że jego dzieci – N. i J. S. również nie mieszkają ze skarżącym, dzieci w [...] i [...] nie korzystały z opieki społecznej. W dodatkowym oświadczeniu z dnia [...] skarżący wyjaśnił, że mieszkanie przy ul. B. w L. jest zajmowane na zasadzie dożywotniej służebności mieszkania przez starszą osobę, skarżący nie posiada dokumentu na potwierdzenie tej okoliczności, a zdobycie wypisu z aktu notarialnego jest obecnie niemożliwe, gdyż ze względu na stan zdrowia skarżący nie może odbywać podróży do odległego miasta. Skarżący oświadczył, także że nie otrzymuje wynagrodzenia z tytułu reprezentowania L. Sp. z o.o., gdyż spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga przychodów. Dołączono także kopię zawiadomienia Komornika Sądowego o wszczęciu egzekucji z dnia [...]. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Odnosząc się do wniosku skarżącego należy wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wnioskodawcy wynika, że nie posiada on żadnych zasobów pieniężnych ani łatwego do spieniężenia majątku. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z prowadzonego gospodarstwa rolnego, jest osobą niepełnosprawną. Nie otrzymuje wynagrodzenia za czynności wykonywane dla spółki L., która od dłuższego czasu nie uzyskuje żadnych przychodów (co zostało wykazane w sprawie spółki zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. I SA/Sz 295/17, w której przyznano jej prawo pomocy). Jakkolwiek skarżący, pomimo wezwania, nie nadesłał wszystkich dokumentów obrazujących jego oświadczenia w zakresie majątku oraz wysokość zaległości płatniczych, to jednak uznano, że brak ten nie stoi na przeszkodzie całkowitemu uwzględnieniu jego żądania. Nie budzi bowiem wątpliwości, że nawet przy bardzo oszczędnym prowadzeniu gospodarstwa domowego, kwota uzyskiwanego przezeń dochodu, w wysokości [...] zł netto, przy wydatkach na czynsz, opłatach za energię elektryczną, na zakup butli z gazem w kwocie ok. [...] zł oraz przy innych wydatkach związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, nie pozwala na wygenerowanie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności, aby ponieść koszty postępowania, które na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. W tym stanie rzeczy uznano, iż wnioskujący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.