I SA/Sz 379/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-11-06

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Kazimierz Maczewski, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, poprzez przyjęcie wydatków na utrzymanie według danych statystycznych, mimo twierdzeń podatniczki o braku ponoszenia tych wydatków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość wydatków na utrzymanie podatniczki według danych statystycznych. Pomimo twierdzeń skarżącej o braku ponoszenia tych wydatków, zebrane dowody (w tym oświadczenia samej podatniczki oraz zeznania świadków) wskazywały na jej współudział w kosztach utrzymania. Ponieważ kwoty tych wydatków nie zostały precyzyjnie określone przez podatniczkę ani świadków, zasadne było ich ustalenie w oparciu o dane statystyczne, co zostało dokonane z korzyścią dla podatniczki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieujawnionych. Organ I instancji ustalił podatek, uznając za źródło przychodów kwotę związaną z zakupem lokalu mieszkalnego i spłatą kredytu, a także wydatki na utrzymanie rodziny według danych GUS. Podatniczka odwołała się, twierdząc, że nie ponosiła wydatków na utrzymanie, gdyż mieszkała z rodzicami, którzy pokrywali koszty. Organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji, uznając, że podatniczka częściowo ponosiła wydatki na utrzymanie, a darowizny od rodziców i dziadka nie mogły pokryć wydatków z 2001 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając niezgodność decyzji z prawdą i nieuwzględnienie pomocy finansowej rodziców oraz oszczędności z działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych oddala skargę Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. ustalił K. L. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 r. w wysokości (...) zł, od dochodów w kwocie (...) zł z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy wskazał, że K. L. (zd. W.) w 2001 r. poniosła wydatek na zakup lokalu mieszkalnego - w udziale - części ze S. G. (dziadkiem Strony) - w kwocie (...) zł, dokonała spłaty kredytu hipotecznego w wysokości (...) zł oraz poniosła wydatki związane z utrzymaniem rodziny w wysokości (...)zł - określone przez organ na poziomie przeciętnych wydatków gospodarstwa domowego na jedną osobę w 2001 r., w rodzinie pracowniczej, publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Równocześnie organ I instancji uznał za źródło przychodów K. L. w 2001 r. kwotę (...) zł, stanowiącą 50% ceny zakupu lokalu mieszkalnego, zrealizowanego na postawie kredytu bankowego oraz przychód z tytułu 50% nadwyżki udzielonego kredytu nad dokonaną wpłatą na zakup tego lokalu, w kwocie (...) zł. Ponadto organ ustalił, że K. L. nie uzyskała w 2001 r. żadnych innych przychodów, przy czym organ wyjaśnił, że podatniczka nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów oraz uchylała się od udziału w toczącym się postępowaniu, nie odbierając korespondencji, nie stawiając się na wezwania urzędu skarbowego i nie przedkładając stosownych wyjaśnień. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano ponadto, że podatniczka w zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu (PIT-37) za 2001 rok wykazała dochód wysokości "(...)zł", jednocześnie wykazała odliczenia od podatku wydatków mieszkaniowych w kwocie (...)zł z tytułu wkładu budowlanego w wysokości (...) zł. K. L. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu I instancji i złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, iż organ podatkowy niesłusznie określił w badanym roku koszty utrzymania w kwocie (...) zł, gdyż w tym czasie mieszkała ona razem z rodzicami, gdzie była zameldowana i nie ponosiła żadnych wydatków na utrzymanie. Podatniczka wyjaśniła też, że niestawiennictwo w urzędzie skarbowym nie było celowym uchylaniem się, lecz spowodowane złym stanem jej zdrowia, bowiem od września 2006 r. do stycznia 2007 r. chorowała i przebywała na zwolnieniu lekarskim i nadal pozostaje pod stałą opieką lekarza neurologa-psychiatry. W związku z podniesionymi w odwołaniu zarzutami, organ odwoławczy uznał za zasadne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, w trakcie którego przesłuchana została podatniczka oraz świadkowie: J. L. (od września 2005 r. mąż Strony) i A. W. (matka Strony). Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia (...) r. nr (...), Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z (...) r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów, z których dochody podlegają opodatkowaniu są "inne źródła", do których, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, zalicza się przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Wysokość tych przychodów, w myśl art. 20 ust. 3 tejże ustawy, ustala się na podstawie poniesionych w roku podatkowym wydatków oraz wartości zgromadzonego mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania. W razie stwierdzenia, że poniesione wydatki nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, organy podatkowe uprawnione są więc do przyjęcia, iż podatnik osiągnął przychody ze źródeł, których nie ujawnił. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezpodstawnego przyjęcia wydatków na utrzymanie w kwocie (...) zł, odpowiadających statystycznym wydatkom na utrzymanie według danych GUS, organ odwoławczy stwierdził, że jest on nieuzasadniony. Organ wyjaśnił przy tym, iż w niniejszej sprawie istotną kwestią było ustalenie, czy dokonane przez Stronę w 2001 roku wydatki posiadały pełne pokrycie w opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania środkach majątkowych, których źródłem - w części pokrywającej ustalony z nieujawnionych źródeł dochód - według podatniczki, miała być pomoc ze strony rodziców w formie pokrycia całości wydatków związanych z utrzymaniem Strony i jej rodziny. Równocześnie organ stwierdził, że okoliczność taka została podniesiona przez podatniczkę dopiero w toku postępowania odwoławczego. Przedstawiając stan faktyczny ustalony na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu uzupełniającym, organ odwoławczy wskazał, że K. L. od 24 sierpnia 1995 r. do 22 maja 2002 r. była zameldowana w mieszkaniu rodziców, gdzie mieszkała wspólnie ze swoim konkubentem, J. L. i ich dzieckiem, urodzonym 4 października 1995 r. Związek małżeński z J. L. podatniczka zawarła 23 września 2005 r. W ocenie organu odwoławczego, w latach 1995-2002 koszty utrzymania Strony i jej rodziny były pokrywane co najwyżej częściowo przez rodziców, co wynikało m. in. z oświadczenia podatniczki z 15 lutego 2008 r. o poniesionych wydatkach w 2001 r., w którym przyznała, że rodzice "w bardzo dużym stopniu ponosili koszty naszego utrzymania" - co oznacza, iż podatniczka również ponosiła tego rodzaju wydatki. W toku postępowania, ani Strona, ani świadek J. L. (konkubent a następnie mąż podatniczki), nie byli w stanie określić chociaż w przybliżeniu ponoszonych na ten cel wydatków, natomiast matka podatniczki, A. W., zeznała że do 1 maja 2002 r. prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z zamieszkującą u niej w tym czasie, wraz z dzieckiem, córką i J. L., a ponadto oświadczyła, że: "w jakiejś części wydatki ponoszone na utrzymanie i eksploatację mieszkania były ponoszone przez nas wspólnie, ale nie pamiętam w jakiej to było proporcji". Świadek zeznała także, iż K. L. i J. L.: "również ponosili wydatki na utrzymanie, ale wydatki ponoszone przez nich były mniejsze od moich, ale nie potrafię wskazać żadnych kwot". Ponadto świadek J. L. zeznał, iż od roku 1995 zamieszkiwał razem z K. L., synem D. i jej rodzicami w mieszkaniu teściów i w latach 1995-2002 wraz ze Stroną prowadził z Państwem W. "wspólne gospodarstwo domowe", oświadczając, że: "w tym czasie ponosiliśmy jakieś wydatki na utrzymanie, tj. zakup ubrań dla nas i dziecka, zakup wyżywienia, jednakże nie pamiętam, jakie to były kwoty, gdyż większość tych wydatków pokrywali Państwo W.. Ja z Panią K. L. ponosiłem ww. wydatki z naszych wspólnych dochodów, równocześnie w tym czasie gromadziliśmy oszczędności na zakup mieszkania". Organ II instancji zauważył też, że w badanym roku na utrzymaniu K. L. i J. L. pozostawał syn (wówczas 6-letni), zatem Strona nawet przy ewentualnym uwzględnieniu pomocy materialnej, jaką miała otrzymywać od swojej matki oraz konkubenta, również była zmuszona do ponoszenia pewnych kosztów na utrzymanie siebie i dziecka, a związanych z zakupem ubrań, lekarstw, opłat za przedszkole oraz wydatków na wyżywienie. Organ stwierdził w związku z tym, że trudno uznać za wiarygodne w świetle życiowego doświadczenia, iż podatniczka nie ponosiła "żadnych wydatków na utrzymanie", niezgodność czego potwierdzają niespójne i miejscami sprzeczne zeznania Strony oraz świadków. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji z korzyścią dla podatniczki przyjął przeciętne miesięczne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego jedynie dla jednej osoby, dla kategorii społeczno-ekonomicznej "pracowników", a więc zdecydowanie niższe od kosztów utrzymania w kategorii "pracujących na własny rachunek", biorąc przy tym pod uwagę fakt, że Strona w latach 1999-2002, jak i jej konkubent, prowadzili działalność gospodarczą. Organ II instancji wyjaśnił dalej, że wskazywane przez Stronę w toku postępowania odwoławczego darowizny pieniężne otrzymane w 1996 r. i w 2001 r. od rodziców oraz od dziadka, w łącznej wysokości 30.000 zł, które - wg oświadczenia podatniczki - przechowywała ona w gotówce w domu do roku 2002-2004, a które następnie miały zostać wydatkowane m.in. na wykończenie i umeblowanie kupionego mieszkania, nie mogły więc one brać udziału w pokryciu wydatków Strony w badanym okresie, tj. w roku 2001. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że z korzyścią dla podatniczki, nie ujęto w wydatkach badanego roku wydatków, jakie Strona ponosiła wspólnie z J. L. z tytułu zaciągniętego kredytu konsumpcyjnego i rat na zakup samochodu osobowego, które w 2001 r. wyniosły łącznie (...) zł - mimo, iż zeznała ona, a potwierdził to także J. L., że brała udział w spłacie zaciągniętego przez niego kredytu konsumpcyjnego oraz spłacie rat za samochód w systemie argentyńskim organizowanym przez firmę "A.". Podatniczka nie była przy tym w stanie określić jaki był jej udział w finansowaniu wydatków związanych ze spłatą kredytów, jak również podać, ani nawet szacunkowo określić, wysokości dochodów uzyskiwanych przez nią w latach 1999-2001 z prowadzonej działalności gospodarczej, która była jej głównym i jedynym - co wielokrotnie podkreślała w trakcie składanych zeznań - źródłem uzyskiwanych przychodów i gromadzenia oszczędności. W oświadczeniu majątkowym z dnia 15 lutego 2008 r. podatniczka określiła natomiast stan oszczędności na koniec 2000 r. na kwotę (...) zł, na którą składały się m.in. (...) zł oszczędności z tytułu prowadzonej przez nią w latach 1999-2000 działalności gospodarczej. W ocenie organu, to iż Strona nie potrafiła nawet w przybliżeniu określić uzyskiwanych przez nią w tych latach dochodów, jest niezrozumiałe, sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym. Podatniczka nie potrafiła też określić wysokości kosztów prowadzonej działalności, oświadczając, że w latach 1999-2000 rozliczała się w formie karty podatkowej, a ponieważ "było to 8-9 lat temu", nie posiada już żadnych dokumentów z tego okresu. Wobec powyższego w zaskarżonej decyzji podkreślono, że nie budzi zastrzeżeń przyjęcie przez organ I instancji kosztów utrzymania rodziny podatniczki według danych statystycznych, bowiem zeznania świadków bezspornie wskazują, iż K. L. ponosiła określone koszty utrzymania oraz brała udział w spłacie zaciągniętych przez J. L. kredytów. W tej sytuacji zasadne było ustalenie dla podatniczki wielkości poniesionych przez nią wydatków na pokrycie bieżących kosztów utrzymania rodziny w oparciu o dane statystyczne dotyczące przeciętnych miesięcznych wydatków na jedną osobę w gospodarstwach domowych, przy czym przedmiotowe koszty zostały ustalone tylko dla jednej osoby, tj. przy uwzględnieniu pomocy, jaką Strona uzyskiwała od swoich rodziców oraz 50% udział konkubenta w ponoszonych wydatkach na utrzymanie trzyosobowej rodziny. Mając jednocześnie na uwadze fakt, iż brak było w spornej kwestii innego kryterium ustalenia przedmiotowych wydatków oraz, że Strona i świadkowie, nie byli w stanie określić nawet w przybliżeniu ponoszonych na ten cel wydatków, organ odwoławczy uznał za zasadne przyjęte przez organ I instancji stanowisko - wskazując też, że zasadność takiego stanowiska znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., sygn. akt SA/Sz 2197/97). Na decyzję organu odwoławczego K. L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., zarzucając decyzji, iż "jest ona niezgodna z prawdą". Uzasadniając skargę podatniczka podniosła, że na zakup mieszkania przeznaczone zostały środki finansowe w wysokości (...) zł przekazane przez dziadka skarżącej, a także z udzielonego jej oraz rodzicom i dziadkowi kredytu budowlanego na cele mieszkaniowe. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że do maja 2002 r. mieszkała wspólnie z rodzicami w ich mieszkaniu. W mieszkaniu tym mieszał również dziadek oraz konkubent podatniczki, obecnie mąż, J. L. i ich syn. Strona w analizowanym okresie nie pracowała zawodowo, zajmowała się domem i opiekowała się dziadkiem. K. L. wskazała dalej, że jej rodzice ponosili całość kosztów utrzymania Jej i jej rodziny, wiedzieli bowiem, iż zamierza ona kupić mieszkanie. Zdaniem skarżącej, nie ma też nic dziwnego w tym, że już wcześniej dostawała od rodziców i dziadków pieniądze, które odkładała sobie właśnie na zakup mieszkania. Na ten cel odkładała również pieniądze z prowadzonej w poprzednich latach działalności gospodarczej. W związku z tym skarżąca uznała, że organ podatkowy w wydanej decyzji "w ogóle nie bierze pod uwagę pomocy finansowej (i nie tylko) rodziców", jak i tego, że w poprzednich latach prowadziła wraz z mężem działalność gospodarczą, z której też miała odłożone pieniądze. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że prowadzona przez K. L. działalność gospodarcza w zakresie sprzedaży pamiątek i artykułów przemysłowych nie mogła być źródłem wskazywanych przez podatniczkę oszczędności w kwocie (...) zł, bowiem w latach 1999-2004 była ona zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jedynie w okresach: od 10.05.1999 r. do 31.10.1999 r., od 05.07.2000 r. do 30.09.2000 r. oraz od 10.04.2002 r. do 30.11.2002 r. Zatem działalność ta miała charakter sezonowy, a z materiału dowodowego nie wynika, iż mogła ona przynieść Stronie przychody na poziomie umożliwiającym pokrycie kosztów utrzymania i zgromadzenie ww. oszczędności. Na podstawie informacji przesłanej przez ZUS ustalono także, iż podstawa wymiaru składek za ww. okresy wyniosła: za 1999 r. - (...)zł, za 2000 r. - (...)zł, za 2001 r. - (...)zł. Jednocześnie z materiału dowodowego wynika, iż w roku 2001 Strona nie uzyskała żadnych dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast w 2000 r. przychody z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej nie były w stanie pokryć nawet bieżących jej kosztów (nie regulowała terminowo opłat za czynsz dzierżawny pawilonu handlowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w podanym wyżej stopniu. Na wstępie należy wskazać, iż art. 84 Konstytucji RP stanowi, że: "Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie". Dla zagwarantowania prawidłowej realizacji tego konstytucyjnego obowiązku ustawodawca przewidział odpowiedzialność karną skarbową za uchylanie się od płacenia podatków. Temu też celowi służyć ma, przewidziany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych szczególny, zryczałtowany podatek od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) - zwanej dalej "u.p.d.o.f." - w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2000 r.: "Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 i zwolnionych od podatku na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3 i art. 28-30, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów". Te źródła przychodów zostały wymienione w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f., wskazując m. in. (w pkt. 9) tzw. "inne źródła". Ponadto zgodnie z art. 20 ust. 1 omawianej ustawy: "Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności (...) przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nie ujawnionych". W myśl ust. 3 wymienionego artykułu: "Wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania". W myśl art. 30 ust. 1 pkt 7 omawianej ustawy, od dochodów "z nie ujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach" pobiera się podatek w formie ryczałtu w wysokości 75% dochodu. Wynika zatem z powyższych przepisów, że punktem wyjścia do ustalenia faktu uzyskania przez podatnika przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych jest poniesienie przez niego w roku podatkowym określonych wydatków, względnie zgromadzenie w tymże okresie określonego mienia. Obowiązek dowodzenia w tym zakresie spoczywa niewątpliwie na organach podatkowych, a nie na samym podatniku - na którym jednak spoczywa ciężar wykazania, że poniesione w roku podatkowym wydatki i wartość zgromadzonego w tym roku mienia znajdują pokrycie m.in. w takich wcześniej posiadanych zasobach majątkowych, które pochodzą z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, bowiem to podatnik jest najlepiej zorientowany co do posiadania tych zasobów oraz sposobu ich uzyskania i udokumentowania. Do organu podatkowego należy natomiast ocena przedstawionych w tym zakresie twierdzeń podatnika i dowodów je uzasadniających, która to ocena winna być dokonana w zgodzie z ogólnymi zasadami postępowania podatkowego, w szczególności z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów. Oznacza to, że organ podatkowy na podstawie wyżej wskazanych przepisów, uprawniony jest do porównywania wysokości wydatków, jakie podatnik poniósł w ciągu roku podatkowego, do wartości opodatkowanych bądź zwolnionych z podatków zasobów finansowych, jakie zgromadził w tym roku oraz zasobów, które zgromadził wcześniej. Zatem w przypadku, gdy stwierdzone zostanie, że poniesione wydatki nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, organy podatkowe są uprawnione do przyjęcia, iż podatnik osiągnął przychody ze źródeł, których nie ujawnił. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zawarta w niej argumentacja w tym zakresie upoważniają do stwierdzenia, że czyniąc ustalenia w zakresie dotyczącym możliwości ewentualnego posiadania przez podatniczkę zasobów majątkowych (oszczędności) zgromadzonych przed 1 stycznia 2001 r. i w trakcie tego roku podatkowego, organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że wskazywane przez podatniczkę darowizny pieniężne nie mogły brać udziału w pokryciu wydatków roku 2001, skoro podatniczka oświadczyła m. in., że przechowywała te pieniądze w domu do roku 2002-2004, a następnie wydała je na wykończenie i umeblowanie nabytego mieszkania. W ocenie Sądu, prawidłowo również, tj. zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego organy podatkowe ocenił materiał dowodowy w zakresie możliwości uzyskania przez podatniczkę oszczędności z innych źródeł, tj. z działalności gospodarczej, uznając, że podatniczka takich oszczędności - ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania - nie była w stanie osiągnąć, zwłaszcza przy uwzględnieniu krótkich okresów prowadzenia tej działalności i nieterminowym regulowaniem czynszu za pawilon handlowy (część tych zaległości została następnie ściągnięta w drodze egzekucji komorniczej), wskazanych przez ZUS podstaw wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za lata 1999-2000, nieprowadzenia tej działalności w roku 2001, a także rozbieżności w zeznaniach podatniczki i niemożliwości wskazania przez nią (nawet w przybliżeniu) wysokości osiąganych przychodów. Również wskazywanie na fakt przechowywania takich oszczędności ((...) zł) w gotówce w domu, gromadzonych przez kilka lat na zakup mieszkania, a równocześnie niewykorzystanie tych środków przy zakupie mieszkania (na zakup podatniczka przeznaczyła środki z kredytu bankowego), ponadto współudział podatniczki w spłacaniu kredytów zaciąganych przez jej konkubenta - świadczą o poprawności oceny materiału dowodowego w tym zakresie, dokonanej przez organy podatkowe. Zasadniczy przedmiot sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy kwestii uwzględnienia przez organy podatkowe ponoszonych przez podatniczkę wydatków na utrzymanie. Organy podatkowe przyjęły bowiem te wydatki w kwocie (...) zł, odpowiadające statystycznym wydatkom na utrzymanie jednej osoby w rodzinie pracowniczej, według danych GUS, natomiast skarżąca twierdzi, iż nie ponosiła żadnych wydatków na utrzymanie, bowiem w 2001 r. ona, jej konkubent i ich małoletni syn, byli na całkowitym utrzymaniu rodziców. Odnosząc się do tej kwestii należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy i wyczerpujący przedstawiono zgromadzony materiał dowodowy, wskazując na zeznania i oświadczenia złożone przez podatniczkę oraz na zeznania jej męża i matki. Na podstawie takich dowodów organ odwoławczy uznał, że podatniczka uczestniczyła w ponoszeniu wydatków na utrzymanie (tj. wydatków na wyżywienie, odzież, na utrzymanie mieszkania rodziców itp.). Wprawdzie podatniczka zeznała, że nie ponosiła żadnych takich wydatków, to jednak w oświadczeniu z 15 lutego 2008 r. o poniesionych wydatkach w 2001 r., stwierdziła, że rodzice "w bardzo dużym stopniu ponosili koszty naszego utrzymania" - co zasadnie organ uznał, za potwierdzenie faktu, iż podatniczka częściowo również ponosiła tego rodzaju wydatki. Prawidłowość takiej oceny potwierdza także treść zeznań matki podatniczki, która oświadczyła, że do 1 maja 2002 r. prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z zamieszkującą u niej w tym czasie podatniczką i jej konkubentem oraz ich małoletnim dzieckiem, a także stwierdziła, że: "w jakiejś części wydatki ponoszone na utrzymanie i eksploatację mieszkania były ponoszone przez nas wspólnie, ale nie pamiętam w jakiej to było proporcji". Świadek zeznała także, iż K. L. i J. L.: "również ponosili wydatki na utrzymanie, ale wydatki ponoszone przez nich były mniejsze od moich, ale nie potrafię wskazać żadnych kwot". Również świadek J. L. (wówczas konkubent, a od września 2005 r. mąż skarżącej) potwierdził fakt prowadzenia od 1995 r. wspólnego gospodarstwa wraz z podatniczką i jej rodzicami, oświadczając, że: "w tym czasie ponosiliśmy jakieś wydatki na utrzymanie, tj. zakup ubrań dla nas i dziecka, zakup wyżywienia, jednakże nie pamiętam, jakie to były kwoty, gdyż większość tych wydatków pokrywali Państwo W.", tj. rodzice podatniczki. Wobec tego, iż fakt ponoszenia przez podatniczkę wydatków na utrzymanie został prawidłowo uznany przez organ odwoławczy za udowodniony - brak bowiem racjonalnych powodów, aby uznać za niewiarygodne (kłamliwe) w tym zakresie zeznania osób najbliższych K. L. - natomiast ani podatniczka, ani świadkowie nie wskazali jakie były kwoty tych wydatków, dlatego zasadnie ustalono ich wysokość według danych statystycznych. Organy uwzględniły przy tym fakt, że w ponoszeniu wydatków na utrzymanie skarżącej i jej konkubenta oraz ich dziecka uczestniczyli rodzice podatniczki, przyjmując w decyzji jedynie wydatki na utrzymanie jednej osoby i to w wysokości odpowiadającej wydatkom ponoszonym w rodzinie pracowniczej, czyli niższym od wydatków rodziny prowadzącej działalność gospodarczą (mimo, iż skarżąca zaliczała się do tej drugiej grupy). Zauważyć przy tym należy również, że w zaskarżonej decyzji - z korzyścią dla podatniczki - nie ujęto w wydatkach badanego roku wydatków, jakie ponosiła ona wspólnie z J. L. z tytułu zaciągniętego kredytu konsumpcyjnego i rat na zakup samochodu osobowego, które w 2001 r. wyniosły łącznie (...) zł - mimo, iż zeznała ona, a potwierdził to także J. L., że brała udział w spłacie zaciągniętego przez niego kredytu konsumpcyjnego oraz spłacie rat za samochód w systemie argentyńskim organizowanym przez firmę "A.". Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skargę - jako nieuzasadnioną - należało oddalić, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło