I SA/Sz 380/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty z działalności gospodarczej za [...]. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w S. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] częściowo uwzględnił odwołanie i uchyliwszy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z [...] określił J. N. stratę w działalności gospodarczej za [...] w kwocie [...] zł tj. o [...] zł niższej od zadeklarowanej w zeznaniu rocznym PIT – 36. Wskazana kwota [...] zł stanowi zaniżenie przychodu poprzez niewykazanie w podatkowej księdze przychodów całości przychodów za wykonanie usług dla niektórych osób wypoczywających w ośrodku "M". Ustalono, że J. N. w [...] prowadził działalność gospodarczą p.n. Przedsiębiorstwo Turystyczno – Handlowe "M" w M. Ustalenia co do zaniżenia przychodów dokonani w oparciu o analizę dowodów bankowych, z których wynikały wpłaty zaliczek za wczasy w ośrodku wczasowym "M" w porównaniu z zapisami księgi przychodów oraz z pisemnymi oświadczeniami [...] osób korzystającymi z wczasów w [...] i przedstawionymi w niektórych przypadkach fakturami i dowodami kp. Z dowodów tych, szczegółowo opisanych na k [...] uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wynikało, że skarżący nie ujął w księdze przychodów niektórych zaliczek, a także nie ujął w całości należności zapłaconych przez wczasowiczów na miejscu, co spowodowało zaniżenie przychodu o [...] zł. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że dowód z oświadczeń osób korzystających z usług wczasowych zgodny jest z art. 180 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W postępowaniu podatkowym obowiązuje otwarty system dowodów czyli dopuszczalne są także dowody nie wymienione w art. 181. Odnośnie żądania podatnika przesłuchania w charakterze świadków wskazanych osób korzystających z usług wczasowych, organ odwoławczy stwierdził, że w świetle art. 188 Ordynacja podatkowa zasadnie odmówiono przeprowadzenia tego dowodu, bowiem okoliczności na które dowód ten powołano zostały już wyczerpująco stwierdzone innymi dowodami w postaci wyciągów bankowych, które dokumentują wpłaty zaliczek na pobyt w ośrodku. Osoby te w złożonych oświadczeniach potwierdziły, że wypoczywały w ośrodku i że na miejscu wpłacały resztę należności. Żadna z tych osób nie stwierdziła, że nie wypoczywała w ośrodku ani że właściciel zwrócił jej wpłacone pieniądze. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, wniosek o przesłuchanie tych osób w charakterze świadków nie zasługiwał na uwzględnienie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik J. N. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej stratę w wysokości niższej o [...] zł od zeznanej zarzucając 1. naruszenie przepisów o postępowaniu podatkowym w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 180, art. 187, art. 188, art. art. 191, 286 § 1 pkt 5 oraz art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, a przede wszystkim : - naruszenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. art. 122 Ordynacji podatkowej; - naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego w szczególności poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zakwestionowane przez kontrolowanego oświadczenia pisemne osób fizycznych stanowią prawidłowo przeprowadzony dowód w toku postępowania kontrolnego, na podstawie którego można dokonać wyczerpujących ustaleń faktycznych; - naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu tj. art. 123 Ordynacji podatkowej, polegającym na faktycznym uniemożliwieniu stronie podjęcia udziału w przeprowadzeniu dowodów z przesłuchania świadków, których przesłuchanie było konieczne dla wyczerpującego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy; 2. naruszenie art. 6 ust. 3 pkt c Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności – prawo do aktywnego udziału w postępowaniu dowodowym osobiście lub przez ustawionego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną. Organy podatkowe obowiązane są w toku postępowania podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122), zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187). W tym celu, zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacja podatkowa jako dowód należy dopuścić wszystko, co można przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 181 z kolei wymienia przykładowo środki dowodowe takie jak księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane podczas oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontrolnych (...). Oświadczenia kontrahentów (za takich należy uznać osoby korzystające z usług skarżącego) nie są uznawane za dowód w postępowaniu podatkowym. Mogą natomiast stanowić wskazówkę do przeprowadzenia dowodu w formie prawem określonej t.j. zeznań w charakterze świadków (Komentarz do Ordynacji podatkowej Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Sp-ka z o.o. W-wa 2004 str.510). Art. 188 Ordynacji podatkowej, wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie uprawniał do odmowy przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z zeznań świadków, którzy złożyli pisemne oświadczenia, nowiem przepis ten dopuszcza odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu tylko wtedy, gdy ustalone już innymi dowodami okoliczności są zgodne z twierdzeniem strony która chce to twierdzenie udowodnić, bądź nie mają znaczenia w sprawie. Sytuacja taka nie miała miejsca w sprawie gdyż wyciągi bankowe i inne powołane dokumenty nie były wystarczające do ustalenia czy i w jakiej wysokości zaniżono przychód z usług wczasowych, natomiast wnioskowany dowód z zeznań świadków – wg oczekiwania skarżącego – zmierzał do wykazania, że nie doszło do zaniżenia przychodu, bądź w mniejszym rozmiarze. Naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach na podstawie art. 200 tej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ skarbowy dopuści dowód z przesłuchania wnioskowanych świadków i zależnie od wyników oceny tych zeznań i ich zgodności z wcześniej złożonymi oświadczeniami oraz z uwzględnieniem materiału dokumentacyjnego dokona ustaleń co do rozmiaru zaniżenia przychodu.