I SA/Sz 399/04
WyrokWSA w Szczecinie2004-08-24
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może przeprowadzić kontrolę postimportową w celu weryfikacji pochodzenia towaru i zastosowania stawki celnej, jeśli pierwotne zgłoszenie celne zostało przyjęte z zastosowaniem obniżonej stawki na podstawie deklaracji eksportera, która następnie została zakwestionowana przez władze celne kraju eksportu?Ratio decidendi
Organ celny ma prawo przeprowadzić kontrolę postimportową w celu weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu celnym, w tym pochodzenia towaru, nawet po zwolnieniu towaru. Wyniki weryfikacji przeprowadzonej przez władze celne kraju eksportu w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego są wiążące dla polskich organów celnych. Jeśli weryfikacja wykaże, że towar nie spełnia warunków pochodzenia, organ celny może wydać decyzję o nieprawidłowości zgłoszenia i określić należności celne z zastosowaniem stawki autonomicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego o uznaniu za nieprawidłowe zgłoszeń celnych dotyczących importu odzieży używanej. Organ celny zakwestionował preferencyjne pochodzenie towaru, mimo deklaracji eksportera, po tym jak władze celne kraju eksportu nie potwierdziły tego pochodzenia. W konsekwencji zastosowano stawkę celną autonomiczną zamiast obniżonej. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przedawnienie prawa do wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi I. S. -P.H. "N" na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę.-
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r.Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1, § 3 pkt 4 , § 4, art. 20 § 1 i 2, art. 20 § 1 i § 2 art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 1997r. Nr 23, poz. 117 ze zm.) § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ust. 10 części "A" Postanowień Wstępnych Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia /Dz.U. z 1997r. nr 158,poz. 1047/ , art. 7, art. 13, art. 16, art. 18, art. 21 , art. 22 Protokołu 4 Układu Europejskiego, zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz.U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662/, § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towaru, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumento-wane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), Prezes Głównego Urzędu Ceł orzekł o otrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r., Nr [...], wydanej wobec "N" Przedsiębiorstwo handlowe I. S., uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD o numerach wymienionych w tej decyzji.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na podstawie dwunastu zgłoszeń celnych dokonanych w 1998r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci odzieży używanej sortowaną ,wobec którego dla wymiaru należności celnych przyjęto obniżoną stawkę celną na podstawie deklaracji eksportera umieszczonej na fakturach zakupu załączonych do zgłoszeń celnych. Faktury te wraz deklaracją eksportera przekazane zostały przez polskie władze celne do weryfikacji władzom celnym państwa eksportera. Pismami z dnia 30 grudnia 1999r. i 26 czerwca 2000r. władze celne państwa eksportera poinformowały, że nie potwierdzają preferencyjnego pochodzenia towaru, wobec czego wszczęte zostało z urzędu postępowanie celne, w wyniku, którego Dyrektor Urzędu Celnego decyzję uznającą zgłoszenia celne za nieprawidłowe i wymierzająca należności celne dla importowanych towarów z zastosowaniem 60 % stawki celnej autonomicznej stawki, od której to decyzji wniesione zostało odwołanie.
Wynika dalej z uzasadnienia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania w pełni podzielił on stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii nieprawidłowości spornych zgłoszeń celnych. Wskazując przede wszystkim na regulacje art. 13 Kodeksu celnego, zgodnie z któ-rym cła określane są na podstawie Taryfy celnej obejmującej obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów i że stawki te stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, organ odwoławczy wskazał również, iż obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy postanowień wstępnych Taryfy celnej oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia określonych warunków, a mianowicie warunku pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego, warunku udokumen-towania takiego pochodzenia towaru prawidłowo sporządzonym świadectwem prze-wozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz warunku bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Organ odwoławczy przywołał również uregulowanie zawarte w art. 32 Protokołu 4, w myśl którego dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu, stwierdzając w konsekwencji, iż to właśnie w oparciu o postanowienia tej regulacji została przeprowadzona weryfikacja postimportowa w rozpatrywanej sprawie polegająca na sprawdzeniu deklaracji sporządzonej przez eksportera na przedłożonych przy odprawie celnej fakturach, która wykazała, iż towary będące przedmiotem importu nie są towarami w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu ich dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia /Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm./ - odzież używana znajduje się w wykazie towarów przywożonych na polski obszar celny, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Wynika dalej z uzasadnienia decyzji, że strona w związku z możliwością zastosowania wobec sprowadzonej odzieży konwencyjnej stawki celnej na podstawie ust. 1 /b/ i ust.2 /a/ części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej, została wezwana przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł do przedłożenia niepreferencyjnego świadectwa pochodzenia spełniającego przesłanki § 13 w/w rozporządzenia. Jednak do Dnia wydania decyzji nie przedłożono wymaganych dokumentów. zgodnie z ust. 10 części "A" Postanowień Wstępnych Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997r. i 15 grudnia 1998r. jak wyjaśnił organ odwoławczy, od towarów wymienionych wykazie stanowiącym załącznik Nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, dla których pochodzenia nie zostało udokumentowane świadectwem po chodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższe od stawki celnej autonomicznej. Jednakże w świetle pkt 2c załącznika nr 30 do zarządzenia prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 997r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych - dokumentami potwierdzającymi pochodzenie towaru mogą być: świadectwo pochodzenia, faktura, specyfikacja, dokument przewozowy, świadectwo jakości lub inny oficjalny dokument, w którym zapis o kraju pochodzenia towaru. Dokumenty te są właściwe dla stosowania stawek celnych autonomicznych lub konwencyjnych. Organ odwoławczy ocenił wobec powyższego, że organ celny I instancji zasadnie odmówił zastosowanie stawki celnej obniżonej, ustalając kwotę długu celnego z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej 60% przyjmując dla ustalenia kraju pochodzenia towaru zapisy o pochodzeniu towaru z Niemiec umieszczone na fakturach.
Ustosunkowując się do zarzutu strony niesłusznego powołanie w podstawie prawnej przepisów, które nie są właściwe w myśl art. 69 Kodeksu celnego organ odwoławczy wyjaśnił, że wydana decyzja dotyczy zgłoszeń celnych w roku 1998, dlatego stawki celne obowiązujące w tym czasie zostały określone w Taryfie celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. W odpowiedzi na zarzut dotyczący nie skierowania postanowienia o wszczęciu postępowania do działającej w imieniu importera Agencji Celnej, organ odwoławczy wyjaśnił, że organ celny nie ma takiego obowiązku, bowiem agencja celna działała na zasadzie pełnomocnictwa bezpośredniego, czyli na rzecz i w imieniu importera, w postępowaniu celnym przed Dyrektorem Urzędu Celnego .
Powyższe decyzja ostateczna zaskarżona została przez pełnomocnika do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej pełnomocnik skarżącej zarzuca naruszenie przy jej wydaniu przepisów art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 193 § 8 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 4, i art. 19 Kodeksu celnego, a także nieprawidłowe zastosowanie art. 65 § 4 pkt 2 lit.a, art. 253 § 2 Kodeksu celnego. Według stanowiska zawartego w uzasadnieniu skargi w momencie wszczęcia postępowania w sprawie winna być zawiadomiona Agencja Celna celem uczestniczenia w postępowaniu dlatego rażąco został naruszony art. 253 § 2 Kodeksu celnego, nadto Urząd Celny prowadząc postępowanie miał obowiązek ustalić pochodzenie towaru oraz winien udowodnić, że skarżąca nie dopełniła obowiązku, nie zaś przerzucać na skarżącą skutków swoich niedociągnięć lub niedoskonałości przepisów. W skardze zarzucono, że organ celny nie uwzględnił wniosków dowodowych wskazujących z jakiego kraju towar pochodzi. Nadto w skardze podniesiono, że organ celny powołując się na różnego rodzaju porozumienia i umowy międzynarodowe, narusza polskie procedury odbierając skarżąc tej możliwość obrony.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administra-cyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakoń-czone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyj-nymi.
Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.
Stosownie do przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Obejmując Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (nomenklaturą towarową) stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz jednostki miar, taryfa celna obejmuje też obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z nie-którymi krajami lub grupami krajów oraz preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów (art. 13 § 2 Kodeksu celnego). Stawki celne obniżone i prefe-rencyjne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, przy czym zastosowanie tych stawek może nastąpić również retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi (art. 13 § 4 Kodeksu cel-nego).
Przepisy zawarte w części A ust. 5 pkt 1 postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 148, poz. 1047) obowiązującego w dniu złożenia zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jed-noczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Euro-pejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Określając w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art. 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodat-kowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.
Stosownie do przepisu art. 60 § 1 Kodeksu celnego, każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Do zgło-szenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest on zgłaszany (art. 64 § 1 i 2 Kod. cel.). Stosownie do postanowień art. 65 tegoż Kodeksu, organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 i jeżeli wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie wydana zostanie decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, a więc o kwocie wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowią-zania do uiszczenia należności celnych, odnoszącego się do towarów. Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celne-go zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą pro-cedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przed upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Wynika z kolei z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Uznając po jego weryfikacji zgłosze-nie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2. Według postanowień art. 75 i art. 76 Kodeksu celnego, organ celny zwalnia towary, a więc umożliwia użycie towarów w celach określonych przez procedurę, do której zostały zgłoszone (np. dopuszczenia do obrotu), z chwilą dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego lub jego przyjęcia bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów wskazaną procedurą i o ile towary te nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, przy czym w przypadku, gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, towary, których zgłoszenie to dotyczy, zwolnione mogą zostać pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z przedstawionej wyżej regulacji wynika, że pod pojęciem "wery-fikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego a zwolnieniem towa-rów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są nie-zbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym; postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego prze-znaczenia celnego.
Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnie-niem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej, stanowiąc w art. 83, iż organ celny może to czynić zarówno z urzę-du, jak i na wniosek zgłaszającego. Kontrola ta ma na celu upewnienie się o prawi-dłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Dla osiągnięcia tego celu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również póź-niejszych operacji dotyczących tych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekom-pletne dane lub dokumenty, organ celny zobowiązany jest, biorąc pod uwagę te dane, podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością bezsporną, że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepi-sami art. 83 Kodeksu celnego. Dokonane przez organ celny w ramach tego postę-powania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgła-szającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu - na podstawie deklaracji eksportera na fakturze - pochodzenia towaru z krajów Unii Euro-pejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Jak wynika z akt sprawy, weryfikacji deklaracji eksportera na fakturze organy celne dokonały w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4, występując od władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tegoż Protokołu. Jest też w sprawie okolicznością w istocie przez skarżącego nie kwestionowaną, że przeprowadzona w tymże trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będące przedmiotem zgłoszenia celnego towary w pos-taci odzieży używanej nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Wbrew wywodom skargi, przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowo-dów pochodzenia towarów (produktów) jest, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy, jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla polskich organów celnych. Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stano-wiącymi ich integralną część załącznikami i protokółami, zgodnie z art. 87 Konsty-tucji Rzeczypospolitej Polskiej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach, stosownie do art. 91 ust. Konstytucji, pierw-szeństwo w stosowaniu przed ustawami, t.j. przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową, brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfi-kacji deklaracji celnej eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych zgłoszeniem celnym, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego. W świetle tak postrzeganego trybu stosowania w/w postanowień Protokołu 4, za pozbawione jakiegokolwiek merytorycznego znaczenia uznać należy wywody skargi sprowadzające się zarówno do kwestionowania rozumienia pojęcia "towarów pochodzących" przyjętego w odniesieniu do odzieży używanej przez władze celne krajów Unii Europejskiej, jak i do twierdzenia, iż podstawę postimpor-towej kontroli polskich organów celnych stanowiła zmiana interpretacji tego pojęcia przez te władze, dokonana już po przyjęciu zgłoszenia celnego.
Wskazać należy, iż przewidziana art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego weryfikacja dowodu pochodzenia towaru dokonywana jest z udziałem organu celnego kraju eksportera, a więc organu, państwa obcego. Jest rzeczą oczywistą, że czynności sprawdzające tego organu wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w istocie bowiem wynik tych czynności, w postaci stwierdzenia przez organ celny kraju eksportera, iż określony towar nie ma statusu produktu pochodzącego w rozumieniu Protokołu 4, stanowi dopiero podstawę do wszczęcia tego postępowania.
Za nieuzasadniony uznać także należało podniesiony w uzupełnieniu skargi zarzut przedawnienia prawa do wydania przez organ celny decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Jak to już wyżej wskazano, weryfikacja przyjętego zgłoszenia celnego przez organ celny, o jakiej to weryfikacji mowa jest w art. 70 § 1 Kodeksu celnego, nastąpić może zarówno przed zwolnieniem towaru, jak i po dokonaniu tej czynności w ramach tzw. kontroli postimportowej (art. 83). Uznanie przez organ celny, że przyjęte zgłoszenie celne jest nieprawidłowe, nakłada na ten organ obowiązek wydania stosowanej decyzji, która jednakże nie może zostać wydana, jak wynika to z przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Jakkolwiek postępowanie celne, jak każde postępowanie administracyjne, jest postępowaniem dwuinstancyjnym, którego istotą jest dwukrotne rozpoznanie i rozstrzyganie tej samej sprawy, raz przez organ celny pierwszej instancji i powtórnie - w przypadku wniesienia odwołania - przez organ odwoławczy, to jednakże zarówno wykładnia językowa ostatnio wskazanego przepi-su, jak i jego wykładnia celowościowa prowadzą do wniosku, że trzyletni termin do wydania decyzji weryfikującej zgłoszenie celne odnosi się wyłącznie do decyzji orga-nu celnego pierwszej instancji. Zważywszy, że wydanie takiej decyzji nastąpić może nie tylko w wyniku postępowania wszczętego z urzędu, ale również na wniosek strony, przyjęcie tezy, iż trzyletni okres przedawnienia prawa do wydania decyzji odnosi się również do decyzji organu odwoławczego, prowadziłoby do sytuacji, w której strona na skutek dalszego upływu czasu (np. wobec przewlekłości postę-powania odwoławczego) pozbawiona zostałaby możliwości skutecznej kontroli odwo-ławczej niekorzystnej dla siebie decyzji organu celnego pierwszej instancji podjętej przez upływem tego okresu. Jakkolwiek zakreślenie trzyletniego terminu do wydania decyzji weryfikującej przyjęte zgłoszenie celne ma niewątpliwie na celu usunięcię stanu niepewności, wynikającego z samej możliwości skorygowania takiego zgłosze-nia, to jednakże cel ten osiągnięty już zostaje przez wydanie decyzji organu celnego pierwszej instancji, zaś pozostawanie w tym stanie nadal w wyniku złożenia odwołania jest konsekwencją swobodnego wyboru podmiotu nie godzącego się z tym rozstrzygnięciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w składzie orzeka-jący w rozpatrywanej sprawie, nie podziela w tym zakresie odmiennego zapatrywania leżącego u podstaw wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7.05.2004 r., 3 I SA/Wr 4181/02, na które to zapatrywanie powołuje się strona skarżąca zarzucając przedawnienie prawa do wydania decyzji w tejże sprawie.
Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postę-powaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 151, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło