I SA/Sz 4/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A.M. i P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] r., nr [...], określającą podatnikom: Gminie K., Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej II im. [...] w O., "[...]" Spółce z o.o. z siedzibą w O., A. M., P. M. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł za nieruchomość będącą współwłasnością ww. podatników, stanowiącą odrębny przedmiot opodatkowania, położoną w Gminie W. (działka nr [...] obręb O.). Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym: Burmistrz W., postanowieniem z dnia [...] r., wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. wobec ww. pięciu podatników, będących współwłaścicielami nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m2, położoną w obrębie miejscowości O., oznaczoną symbolem użytku "dr", w związku ustaleniem, że nie wszyscy podatnicy wypełnili obowiązek złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ I instancji wydał w dniu [...] r. decyzję, w której określił poszczególnym współwłaścicielom ww. nieruchomości wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w wysokości [...] zł. Do ustalenia podstawy opodatkowania przyjęto grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] m2. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że podstawę naliczenia podatku stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz informacja w sprawie podatku od nieruchomości IN-1. Wskazano, że przyjęto stawki podatków, właściwe jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z uwagi na to, że jednym z posiadaczy nieruchomości jest przedsiębiorca, a także, iż solidarność zobowiązania (wynikająca ze współwłasności gruntu) uniemożliwiła rozdzielenie go na poszczególnych podatników i zastosowanie zróżnicowanych stawek podatku. Organ powołał się na art. 3 ust. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 6 ust. 11, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), dalej: "u.o.p.o.l.", przepisy Uchwały nr XXLVIII/573/13 Rady Miejskiej w Wolinie z dnia 14 listopada 2013 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego z 2013 r. poz. 3976 ), a także art. 366 Kodeksu cywilnego oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne. Małżonkowie A. i P. M. (dalej zwani: "stronami", "podatnikami", "skarżącymi") złożyli odwołanie od ww. decyzji, wskazując, że naliczony podatek jest niesłuszny i wnosząc o jego "anulowanie". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania i uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że nie narusza ona prawa. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy powołując się na art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2, art. 3 ust. 1 i ust. 4, art. 6 ust. 11 u.o.p.o.l. oraz zasady opodatkowania nieruchomości stanowiących współwłasność kilku podatników, uznał za zasadne określenie przez organ I instancji stronom podatku według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, skoro jeden ze współwłaścicieli (i posiadaczy) gruntu był przedsiębiorcą. W ocenie organu odwoławczego, podnoszona przez podatników okoliczność korzystania z nieruchomości przez mieszkańców miejscowości nie ma wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego i nie może stanowić podstawy do zwolnienia ich z podatku od nieruchomości za 2014 r. W skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając: 1) błędne ustalenie, że nieruchomość gruntowa działki nr [...] o pow. [...] m2 położona w obrębie miejscowości O., stanowiąca drogę jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 8 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do organów władzy państwowej. W uzasadnieniu skargi, skarżący podnieśli, że ogólnodostępny charakter drogi uniemożliwia przyjęcie, że sporna nieruchomość była wykorzystywana dla celów działalności gospodarczej prowadzonej przez współwłaścicieli. W ocenie skarżących, organ podatkowy nie przeprowadził żadnych ustaleń w zakresie uzyskiwania przez współwłaścicieli jakiegokolwiek przysporzenia z tytułu korzystania z nieruchomości i błędnie zastosował stawkę podatku dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. skarżący poparł skargę i wskazał, że chciał żeby Gmina przejęła drogę, ale burmistrz nie zgodził się. Skarżący reperował drogę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), dalej powoływana jako: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy). Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy prawidłowo organy podatkowe uznały, że podatnicy zobowiązani byli do opłacania podatku od nieruchomości za posiadane na terenie gminy Wolin, w obrębie miejscowości Ostromice, będące współwłasnością z innymi podatnikami, grunty oznaczone symbolem "dr", według stawek, jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.o.p.o.l. w brzmieniu obowiązujących w stanie prawnym sprawy, tj. w 2014 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane, tj. grunty, budynki lub ich części. Zauważyć należy, że w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.o.l. przewidziano, iż przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W art. 1a ust. 1 pkt 4 u.o.p.p.l. ustawodawca wskazał, że działalność gospodarcza, to działalność, o której mowa jest w przepisach prawa działalności gospodarczej, tj. w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), który stanowi, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Na podstawie przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.o.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, a także będące użytkownikami wieczystymi gruntów. W art. 3 ust. 4 u.o.p.o.l. ustawodawca wskazał, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Podstawę opodatkowania, stosownie do przepisów art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.o.p.o.l., stanowi: dla gruntów - powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.p.o.l. postanowił, że rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,62 zł od 1 m² powierzchni. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że grunty i budynki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.o.l. ustawodawca wprowadził definicję gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlegających opodatkowaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości. Zgodnie z tą definicją, wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wspomniane wyjątki, to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem, obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub, w których prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna), należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W definicji tej nie wprowadzono warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sama okoliczność ich posiadania przez przedsiębiorcę. W art. 3 ust. 4 u.o.p.o.l. ustawodawca zastrzegł jednakże, że w przypadku gdy grunt lub budynek stanowi współwłasność kilku podmiotów, to stanowi on odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Wyjaśnić zatem należy, że istotą solidarnego obowiązku podatkowego jest to, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego z nich lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy wymierza zatem podatek wszystkim podatnikom w kwocie ogólnej (może w jednej decyzji), gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 Kodeksu cywilnego, nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.o.p.o.l. zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli władających nieruchomością. Decydujące znaczenie dla przyjęcia opisanych reguł opodatkowania współwłaścicieli należy przypisać istocie prawa współwłasności, która wyraża się w tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm. - dalej, w skrócie też: "K.c."), a każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli - art. 206 K.c. (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1748/06, LEX nr 307625). Wobec tego, żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje prawo do określonej części tej rzeczy, lecz każdy z nich posiada daną rzecz w całości oraz korzysta z całej rzeczy. W związku z tym, jeżeli tylko jeden ze współwłaścicieli nieruchomości prowadzi na niej działalność gospodarczą, przyjmuje się, że cała nieruchomość ma związek z tą działalnością. Zatem, status przedsiębiorcy, choćby w odniesieniu tylko do jednego ze współwłaścicieli, uzasadnia obciążenie podwyższoną stawką podatkową (na zasadach zobowiązania solidarnego) wszystkich współwłaścicieli. Osobę podatnika podatku od nieruchomości organ ustala na podstawie informacji o nieruchomości. Przy opodatkowaniu gruntów i budynków wymiar podatku odbywa się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że organ dokonał prawidłowych ustaleń, stwierdzając na podstawie danych wykazanych w ewidencji gruntów, a także aktu notarialnego z dnia 24 marca 2015 r. (podatnicy nie złożyli deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości), że podatnicy byli współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej nr działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2, położonej w obrębie miejscowości O., gmina W., sklasyfikowanej jako "dr". Podstawą ustalenia podatku w podwyższonej stawce, jak dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, było przyjęcie przez organ, że nieruchomość ta była w posiadaniu osób fizycznych oraz innych podmiotów (wskazanych na wstępie), w tym będących przedsiębiorcami. Powyższych ustaleń organ dokonał na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego. Tak, prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny, skład orzekający przyjmuje za podstawę orzeczenia. Argumentacja skarżących, wskazująca na niewykorzystywanie drogi dla celów prowadzonej przez współwłaścicieli działalności gospodarczej, na nieodpłatne korzystanie z drogi przez mieszkańców miejscowości oraz zamiar podatników i zarazem brak zgody Gminy na przejęcie nieruchomości jest nietrafiona. W ocenie Sądu, powołane okoliczności, w świetle wcześniejszych rozważań, nie mają znaczenia z punktu widzenia opodatkowania nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej podwyższoną stawką podatkową. Stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.o.l. (w brzmieniu z 2014 r.), co do zasady, każda budowla czy grunt będące w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet mu nieprzydatna z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Również w piśmiennictwie zwraca się uwagę, że w definicji z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.o.l. brak jest warunku wykorzystania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Zasadność opodatkowania działki nie została zakwestionowana przez pozostałych podatników, współposiadaczy spornej działki, w tym przez "[...]" Spółkę z o.o. z siedzibą w O. W tym miejscu przypomnieć jeszcze należy, że solidarna odpowiedzialność podatników polega na tym, że organ podatkowy może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich solidarnych podatników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zapłata przez któregokolwiek z podatników zobowiązania podatkowego w pełnej wysokości zwalnia pozostałych podatników solidarnych, z tym, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 91 Ordynacji podatkowej w związku z art. 366 § 1 - § 2 K.c.). Wbrew twierdzeniom skarżących organy orzekające w sprawie nie naruszyły zasad postępowania podatkowego. Przy czym, w sprawie nie miały zastosowania powoływane w skardze przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77), a ich odpowiedniki zamieszczone w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. ), dalej: "O.p.", tj. art. 120, art. 122, art. 187 O.p. Z powołanych przepisów wynika obowiązek organów podatkowych do działania zgodnie z przepisami prawa poprzez wszechstronne i zupełne zgromadzenie materiału dowodowego i takiej jego oceny, która pozwoli w sposób najbardziej zgodny z rzeczywistością ustalić stan faktyczny oraz stan prawny sprawy. Przyjęte w Ordynacji podatkowej standardy postępowania podatkowego gwarantują dopuszczenie wszelkich dowodów, które służą rzetelnemu ustaleniu stanu faktycznego, przy czynnym udziale podatnika. W ocenie Sądu, organy podatkowe sprostały stawianym im wymaganiom w zakresie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wskazać należy, że skarżący nie przedłożyli i nie zgłosili żadnego obiektywnego - tj. możliwego do zweryfikowania za pomocą innych dowodów - dowodu, z którego wynikałoby, że poczynione przez organy ustalenia w zakresie pozostawania spornej nieruchomości min. w posiadaniu przedsiębiorcy, są nieprawidłowe. Zarówno ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organy podatkowe jak i ich ocena pod względem zgodności z prawem podatkowym zostały przeprowadzone prawidłowo, w sposób niebudzący wątpliwości. Organy podatkowe zgromadziły i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy i dokonały jego rzetelnej oceny. W uzasadnieniu decyzji obu instancji w sposób dokonano pełnej analizy dowodów związanych z dokonanymi ustaleniami. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 210 § 4 O.p. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani też nie uchybiają przepisom postepowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej , na podstawie art. 151 p.p.s.a.