I SA/Sz 424/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przesłania kserokopii akt w sprawie przyznania płatności bezpośrednich za 2013 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe. Skarżący S.F., wraz ze skargą na opisane wyżej postanowienie, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe, sprowadzające się do wpisu od skargi w kwocie [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4 kwietnia 2014 r.) W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że nie ma dochodów pozwalających na zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny. Poinformował, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają ze skarżącym dzieci w wieku [...] i [...] lat. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z działalności gospodarczej Skarżącego w wysokości [...] zł. Odnośnie do majątku Skarżący powołał się ogólnikowo na dane "wg załącznika", przy czym do wniosku nie dołączył żadnych dokumentów. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, ani wartościowych rzeczy ruchomych. Uznając ww. oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych Skarżącego, wezwaniem referendarza sądowego z dnia 25 kwietnia 2014 r. zobowiązano go do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało: zeznanie podatkowe Skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2012 roku oraz w 2013 r. w przypadku dokonanego rozliczenia podatkowego za 2013 rok, dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym Skarżącego, zaświadczenie właściwego oddziału [...] o wypłaconych Skarżącemu dopłatach w roku 2012, dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych przez Skarżącego wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumenty potwierdzające wysokość otrzymanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej w okresie ostatnich trzech miesięcy, wyciąg z rachunków bankowych Skarżącego (w tym lokat) za okres od 25 marca b.r. do 25 kwietnia marca b.r. W ww. wezwaniu wyznaczono 10-dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to zostało doręczone Skarżącemu pod wskazany adres w dniu 30 kwietnia 2014 r. do rąk osoby upoważnionej do odbioru przesyłki (adwokat [...]), 10-dniowy termin upłynął 12 maja 2014 r. We wskazanym terminie ani dotychczas, Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń. Nie wyjaśnił również przyczyny niewykonania wezwania. W dniu 12 maja 2014 r. uiścił należny w sprawie wpis od skargi. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożone oświadczenie na urzędowym formularzu oświadczenie o sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej było niewystarczające do oceny możliwości płatniczych Skarżącego, dlatego został on wezwany do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek Skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie przedstawił on wymaganych dokumentów i oświadczeń, istotnych dla oceny jego możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Skarżący nie przedstawił bowiem dokumentów i oświadczeń potwierdzających sytuację finansową. Skarżący nie potwierdził okoliczności braku oszczędności, czy wysokości posiadanych aktualnie środków na utrzymanie. Skarżący nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych, nie przedstawił także dokumentów potwierdzających wysokość dochodów z działalności gospodarczej. Nie podał jakie posiada nieruchomości. W dniu 12 maja 214 r. wpłacił tytułem wpisu od skargi kwotę [...] zł. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.