I SA/Sz 427/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Alicja Polańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2008 r. wniosku pełnomocnika - adwokata P.P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi A.B. i B.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2001 r., luty - maj 2002 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 11 lipca 2008 r. adwokat [...], pełnomocnik S. B. M. B., złożył w biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [..] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2001 r., luty - maj 2002 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Do wniosku pełnomocnik dołączył dowód uiszczenia w dniu 7 lipca 2008 r. kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi na powyższą decyzję organu. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, iż wnosząc za pośrednictwem organu skargę na tę decyzję przeświadczony był o tym, iż w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest ostateczna decyzja organu w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich, należny jest wpis stosunkowy. Powołując się na przepis art. 231 ustawy z dnia 30sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) pełnomocnik uznał, iż istotą sprawy i przedmiotem postępowania w zakresie spraw dotyczących orzeczenia odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółek, jest ustalenie obowiązku zapłaty konkretnej kwoty, co z kolei uzasadnia ustalenie przez sąd wpisu stosunkowego. Powołując się na rozbieżne poglądy wyrażone w tym zakresie w doktrynie (komentarz do art. 231 powołanej ustawy autorstwa B. Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka -Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zamykacze, 2006 r.) oraz niepublikowane orzeczenia sądów administracyjnych, pełnomocnik przyjął zatem, iż uzasadnia to jego brak winy w niedopełnieniu czynności, jaką było uiszczenie wpisu sądowego wraz z wniesieniem skargi. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, iż o przyczynie uchybienia terminu dowiedział się dopiero w dniu 7 lipca 2008 r., kiedy to od pełnomocnika innego członka zarządu [...], w którego sprawie toczyło się analogiczne postępowanie sądowe, uzyskał informację, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, że w sprawach z zakresu odpowiedzialności osób trzecich należny jest wpis stały. Według pełnomocnika za pozytywnym rozpatrzeniem jego wniosku przemawia również to, iż złożenie wniosku jak i uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł nastąpiło jeszcze przed wpływem skargi do Sądu i przed rozpoczęciem formalnej kontroli złożonej skargi, i z tej przyczyny ratio legis przepisów nakładających obowiązek opłacenia pisma przez profesjonalnego pełnomocnika wraz z wniesieniem ich do Sądu, nie zostało naruszone. W dniu 28 lipca 2008 r. do Sądu wpłynęła skarga wniesiona przez adwokata [...]o na wskazaną wcześniej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 kwietnia 2008 r. Skarga została wniesiona w ostatnim dniu ustawowego, 30 - dniowego terminu do jej wniesienia, tj. w dniu 25 czerwca 2008 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 i nast. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 i § 2 ustawy). Przywrócenie terminu może zatem nastąpić, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżących składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego wskazał, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 7 lipca 2008 r. (w tej też dacie pełnomocnik dokonał wpłaty), zaś jego brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego wynika z rozbieżności orzecznictwa i doktryny w zakresie pobierania wpisu od skargi, których przedmiotem zaskarżenia jest ostateczne rozstrzygnięcie organu w zakresie odpowiedzialności osób trzecich. Oceniając zatem winę w uchybieniu przez pełnomocnika terminu do dokonania czynności jaką było uiszczenie należnego wpisu sądowego od skargi, Sąd nie uznał przedstawionych we wniosków argumentów za uzasadnione. W pierwszej kolejności wskazać należy, że twierdzenie jakoby ustalenie wpisu od skargi na decyzję orzekającą o odpowiedzialności osób trzecich stanowiło kwestią sporną w praktyce sądowej jest niesłuszne. Sytuacja taka miała miejsce jeszcze przed zmianą przepisów wprowadzających reformę sądownictwa administracyjnego (przed 2004 r.), jednakże w chwili obecnej, praktyka w tym zakresie jest już utrwalona. Dostępność w tym zakresie informacji (patrz strona internetowa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie www.nsa.gov.pl, na której publikowane jest bogate orzecznictwo sądów administracyjnych), w ocenie Sądu, wyklucza istnienie przesłanki jaką jest rozbieżność sądów w sposobie ustalania wpisu sądowego w tych sprawach. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (postanowienie z dnia 24 września 2007 r. sygn. akt I FSK 1331/07; opublikowane jak powyżej), iż w sprawach z zakresu odpowiedzialności osób trzecich meritum sprawy stanowi to, czy skarżący spełnia przesłanki odpowiedzialności za zobowiązania spółki akcyjnej określone w rozdziale 15 działu III Ordynacji podatkowej. Spór nie dotyczy więc ustalenia kwoty samej zaległości podatkowej. Mówiąc w sposób uproszczony, to nie należność pieniężna objęta jest postępowaniem administracyjnym, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej, ale kwestia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu. Na dalszy plan schodzi w takim przypadku sama wysokość należności, gdyż strony postępowania sądowoadministracyjnego nie dążą tu do jej weryfikacji. W przedmiotowej sprawie Sąd bada więc legalność przeniesienia odpowiedzialności na skarżącego, a nie poprawność ustalenia wysokości należnej kwoty podatku. Dlatego też w takich sprawach wpis sądowy ustala się w oparciu o przepis § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. na kwotę 500 zł. Tym samym pełnomocnik będący adwokatem, wnosząc do sądu w imieniu skarżących skargę powinien uiścić należny wpis stały bez wezwania. Sąd oceniając wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Powoływanie się przez pełnomocnika na osobiste przeświadczenie o tym, że w sprawach takich należny jest wpis stosunkowy oraz na brak możliwości weryfikacji tej wiedzy z praktyką sądowa, ze względu brak publikacji orzeczeń sądowych, stoi w sprzeczności z przedstawionymi powyżej argumentami, a także zasadą dochowania należytej staranności w prowadzeniu sprawy przez osobę wykonującą ten zawód. Zdaniem Sądu w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia i ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Osoby takie nie mogą skutecznie zasłaniać się argumentem, jakim jest rozbieżność praktyki sądowej w tym zakresie. Nic nie stało zresztą na przeszkodzie, by z ostrożności procesowej pełnomocnik wnosząc skargę, uiścił wpis stały w kwocie 500 zł, a następnie gdyby Sąd uznał, iż należny jest wpis stosunkowy, na wezwanie Sądu uiścił wpis uzupełniający. Dlatego, z uwagi na niezaistnienie przesłanek z art. 86 § 1 i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.