I SA/Sz 430/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. Ż. i Z. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] za zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do maja 2008 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. Ż. i Z. Ż. wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniach wniosków skarżący oświadczyli, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych – wpisu sądowego w kwocie [...] zł bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, źródłem utrzymania małżonków są wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę w wysokości po [...] zł brutto ([...] zł netto), skarżący podali, że z uwagi na zajęcia komornicze "utrudnione jest osiąganie dochodów wyższych niż wskazane (...)" powyżej. Odnośnie do majątku, skarżący podali, że posiadają mieszkanie komunalne o powierzchni [...] m2 (bez łazienki i WC, a ogrzewanie i ciepła woda "we własnym zakresie"), prawo wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2 położonej w P., przeznaczonej pod budowę warsztatu przemysłowego, która to nieruchomość jest zajęta przez komornika. Dodatkowo skarżący wskazali na posiadane udziały w spółkach z o.o. (skarżąca: [...]% udziałów w [...] spółka z o.o. w S., [...]% udziałów w [...] spółka z o.o. w S.; skarżący: [...] % udziałów w [...] spółka z o.o. w S.) i oświadczyli dodatkowo, że nie osiągają dochodów z ww. spółek; spółki od kilku lat nie przynoszą dochodów, a udziały skarżących w spółkach są zajęte przez komornika. Oboje oświadczyli, że nie posiadają oszczędności i wartościowych rzeczy ruchomych. Uznając złożone oświadczenia skarżących za niewystarczające do oceny ich możliwości płatniczych, wezwaniem referendarza sądowego z dnia 17 czerwca 2014r. Z. Ż. i M. Ż. zostali zobowiązani do nadesłania dodatkowych dokumentów. Powyższe zobowiązania obejmowały: 1) zeznanie podatkowe skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2013 roku, 2) zeznanie podatkowe skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2013 roku, 3) wyciągi z wszystkich rachunków bankowych skarżącej za okres od 15 kwietnia do 15 czerwca 2014 r. 4) wyciągi z wszystkich rachunków bankowych skarżącego za okres od 15 kwietnia do 15 czerwca 2014 r. 5) zaświadczenie pracodawcy skarżącej o wysokości wynagrodzenia za okres ostatnich trzech miesięcy, 6) zaświadczenie pracodawcy skarżącego o wysokości wynagrodzenia za okres ostatnich trzech miesięcy 7) dokumenty potwierdzające prowadzone wobec skarżącego i skarżącej postępowanie egzekucyjne, 8) dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych przez skarżącego i skarżącą wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, 9) decyzję właściwego organu podatkowego/organów podatkowych ustalającej skarżącemu oraz skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2014 rok. W ww. wezwaniach wyznaczono czternastodniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwania te zostały doręczone skarżącym na wskazany adres do korespondencji w dniu 7 lipca 2014 r. Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie 21 lipca 2014 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżący nie nadesłali żadnej korespondencji i nie przedłożyli wymaganych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W formularzu skarżący podali, że utrzymują się jedynie z wynagrodzeń za pracę w łącznej kwocie netto [...] zł. Wskazali przy tym na posiadane udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, jednak oświadczyli, że nie otrzymują z tego tytułu żadnych dochodów. Skarżący powoływali się w uzasadnieniu wniosku na liczne zajęcia komornicze zarówno w odniesieniu do posiadanej nieruchomości, jak i wskazanych wyżej udziałów w spółkach. Dokonując wstępnej analizy złożonych wniosków, referendarz sądowy uznał, że udokumentowanie przedstawionej sytuacji finansowej małżonków jest konieczne do oceny ich możliwości płatniczych. Dlatego M. Ż. i Z. Ż. zostali wezwani w pismach z dnia 17 czerwca 2014 r. do nadesłania dokumentów, które miały uzupełnić i potwierdzić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wnioski skarżących, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie potwierdzili oni wymaganych informacji, istotnych dla oceny możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Skarżący nie przedłożyli dokumentów potwierdzających aktualną wysokość wynagrodzenia, wielkość dochodów zadeklarowanych w 2013 roku, wysokość posiadanych środków pieniężnych oraz możliwość korzystania z posiadanego majątku, to jest czy, i w jakim zakresie, jest prowadzone wobec skarżących postepowanie egzekucyjne. Skarżący nie przedstawili również dokumentów wskazujących na wysokość ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem, a wskazać należy, że w świetle wskazanych wyżej przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., taka informacja ma również istotne znaczenie przy ocenie zasadności wniosku. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.