I SA/Sz 436/08

Dnia 15 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia [...] r., sygn. akt [...], oddalającego skargę M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres [...] r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...], oddalił skargę M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...]r., Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres [...] r. wraz z odsetkami. Odpis tego orzeczenia, wraz ze sporządzonym na wniosek skarżącego uzasadnieniem, doręczono M.P. w dniu [...] r. Następnie, w wyniku ponownego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. przyznał M.P. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...]r., Nr [...], Wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w S. wyznaczył dla skarżącego pełnomocnika z urzędu – w osobie adwokat M.K. Wyznaczona adwokat z urzędu w dniu [...] r. złożyła w Sądzie pełnomocnictwo udzielone jej przez M.P., oświadczając jednocześnie, iż dokument ten został doręczony na adres jej kancelarii w dniu [...] r. listem zwykłym. W dniu [...] r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego wniosła do Sądu skargę kasacyjną od wyroku z dnia [...] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania wskazanej czynności. Uzasadniając wniosek, pełnomocnika wskazała, iż niedochowanie tego terminu nastąpiło wskutek okoliczności, na które skarżący nie miał żadnego wpływu. W sytuacji, gdy przepis prawa wymaga sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata, nie był on w stanie, nawet przy dołożeniu maksymalnej staranności, wnieść skargi kasacyjnej w terminie, zwłaszcza jeśli zważyć, że pełnomocnik z urzędu został przyznany stronie na skutek wniesionego przez niego zażalenia. Wskazała również, że dochowane zostały pozostałe przesłanki przywrócenia terminu, a mianowicie: pismo z wnioskiem zostało wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (nawet jeśli ów okres liczyć w sposób dla strony mniej korzystny, tj. od dnia [...] r., kiedy podpisał on pełnomocnictwo, a nie od dnia przedstawienia pełnomocnictwa Sądowi); wraz ze złożeniem wniosku została dokonana czynność, dla której zakreślony był uchybiony termin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Natomiast stosownie do postanowień art. 87 P.p.s.a przywrócenie terminu uwarunkowane jest złożeniem pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w sądzie, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), uprawdopodobnieniem przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi (§ 2) oraz dokonaniem przez stronę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie (§ 4). Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Analizując wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd stwierdził, że skarżący spełnił wszystkie przesłanki, uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Wobec tego, iż rozpoznawany wniosek został złożony w dniu [...] r., zaś pełnomocnik skarżącego otrzymała umocowanie do działania w sprawie w dniu [...] r., należało uznać, że wniosek ten został wniesiony w terminie 7 dni, wynikającym z art. 87 § 1 P.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w rozpatrywanej sprawie wyroku ustała bowiem w dniu, w którym ustanowiony pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia tej skargi. Do czasu uzyskania pełnomocnictwa wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie mógł skutecznie reprezentować skarżącego i podejmować w jego imieniu jakichkolwiek działań (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1115/06, niepubl.; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1469/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można także przypisać winy skarżącemu, który nie dysponując dostatecznymi środkami w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, podjął kroki zmierzające do ustanowienia dla niego fachowego pełnomocnika z urzędu. Strona postępowania, która wystąpi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, nie ma bowiem następnie wpływu na przebieg procedury związanej z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Natomiast ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje przerwania biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na skutek wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 393/05, niepubl.). W konsekwencji, pomimo wystąpienia przez skarżącego z takim wnioskiem, termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął, zanim Sąd rozpoznał ten wniosek i ustanowił dla skarżącego adwokata. Ponadto, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dopełniono czynności, której nie dokonano w terminie, tj. wniesiono skargę kasacyjną od wyroku z dnia [...] r. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowił uwzględnić wniosek o przywrócenie terminu i orzekł jak na wstępie.