I SA/Sz 446/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-11-25

Skład orzekający: Marian Jaździński, Zygmunt Chorzępa, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy retrospektywne zaksięgowanie długu celnego jest dopuszczalne, gdy błąd w opisie towaru wynika z nieprawidłowego oświadczenia eksportera, a nie z samodzielnego błędu organu celnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że retrospektywne zaksięgowanie długu celnego jest dopuszczalne, gdy błąd w opisie towaru wynika z nieprawidłowego oświadczenia eksportera, a nie z samodzielnego błędu organu celnego. Organy celne prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a pismo władz chińskich stanowi dowód urzędowy potwierdzający błąd eksportera.
Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. importowała mrożone filety z morszczuka, deklarując niższą stawkę celną. W wyniku kontroli okazało się, że towar faktycznie stanowił mrożone filety z mintaja, co wiązało się z wyższą stawką celną. Organy celne, po weryfikacji świadectwa pochodzenia z Chin, stwierdziły błąd eksportera w opisie towaru i dokonały retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość tej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Anna Świątek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w Sz. decyzją z dnia [...] r., wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Sz. z dnia [...] r. adresowaną do "E. " Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Sz., w której orzeczono o zaksięgowaniu retrospektywnym z dniem 12 sierpnia 2009 r. kwoty długu celnego w wysokości [...] zł, stanowiącej różnicę między kwotą prawnie należną ([...] zł) a kwotą należności celnych przywozowych wynikających ze zgłoszenia celnego nr [...] oraz o powiadomieniu dłużnika zgodnie z art. 221 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, o zarejestrowaniu kwoty długu celnego w rejestrze długu celnego. Z dokonanych ustaleń wynika, że w dniu 26 września 2006 r. Agencja Celna [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, działająca jako przedstawiciel firmy "E. " Sp. z o.o., zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu mrożone filety z morszczuka, deklarując kod CN 03042056 z odpowiadającą mu stawką celną 7,5%. Do zgłoszenia dołączono m.in. fakturę zakupu z dnia 14 sierpnia 2006 r., świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia 15 sierpnia 2006r., Wspólnotowe Świadectwo Weterynaryjne (CVED) nr [...] z dnia 26 września 2006r. W związku z ujawnieniem w 2007r. po badaniu fizycznym towaru deklarowania przez Spółkę E. w zgłoszeniu celnym mrożonych filetów z mintaja, jako mrożonych filetów z morszczuka, Naczelnik Urzędu Celnego w Sz. uznał za konieczne zweryfikowanie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu z dnia 26 września 2006r. i wystąpił do upoważnionych władz Chin o weryfikację świadectwa pochodzenia z 15 sierpnia 2006r. w celu sprawdzenia rzetelności i autentyczności zawartych w nim danych. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że stawka cła określona dla mrożonych filetów z morszczuka zaklasyfikowanego do pozycji CN 03042056 wynosi 7,5%, natomiast dla mrożonych filetów z mintaja zaklasyfikowanych do kodu TARIC 03042085 90 wynosi 13,7%. Pismem z dnia 24 września 2008r. stanowiącym odpowiedź na powyższy wniosek weryfikacyjny, władze chińskie potwierdziły, że towary ujęte na przedmiotowym świadectwie były chińskiego pochodzenia. Dodatkowo poinformowały, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustaliły, że eksporter popełnił błąd w opisie produktów w momencie wnioskowania o wystawienie przedmiotowego świadectwa, w rzeczywistości świadectwa dotyczyły eksportu mrożonego mintaja z gatunku Theragra Chalcogramma. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 9 lutego 2009r. Naczelnik Urzędu Celnego w Sz. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie kontroli zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 26 września 2006r., zakończone opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem "E. " Sp. z o.o. pismem z dnia 21 sierpnia 2009r. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w Sz., domagając się uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania albo przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ celny pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono, iż została wydana bez podstawy prawnej i obarczona jest wadą powodującą jej nieważność z mocy art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisu art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i uchybienie zasad określonych w art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Celnej w Sz., uzasadniając swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie, wyjaśnił na czym polega klasyfikacja taryfowa towarów w Nomenklaturze Scalonej, jakimi przesłankami kierował się przesyłając świadectwo pochodzenia do władz chińskich w celu jego weryfikacji oraz w oparciu o jakie przepisy dokonano jego weryfikacji. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo ETS podkreślił, że w przypadku gdy władze kraju eksportującego przeprowadziły weryfikację pochodzenia danego towaru, władze kraju importującego mogą polegać na rezultatach takiej weryfikacji. Tym samym, gdy na skutek weryfikacji wskazana została nieścisłość w przedstawionych dowodach pochodzenia, władze kraju importującego mogą zażądać zapłaty należnego cła od importera. Nadto, mając na uwadze zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej w Sz., wystąpił do Inspekcji Weterynaryjnej w Sz. o przesłanie kopii świadectwa weterynaryjnego wydanego przez państwo trzecie oraz innych dokumentów, które stanowiły podstawę wydania Wspólnotowego świadectwa weterynaryjnego dla wwozu i przewozu (CVED) o nr [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, zasady przeprowadzania weterynaryjnej kontroli granicznej zwierząt i produktów wprowadzanych z państw trzecich na terytorium Unii Europejskiej. Z uwagi na fakt, iż wynikająca z tego świadectwa kontrola dokumentów i kontrola tożsamości dała wynik zadawalający oraz, że jak to wynikało ze świadectwa przeprowadzono zredukowana kontrolę fizyczną oraz nie przeprowadzono badań laboratoryjnych, organ celny drugiej instancji zwrócił się do Granicznego Lekarza Weterynarii o zinterpretowanie tych wpisów i wskazanie, czy ich wyniki umożliwiają, bez przeprowadzenia badań laboratoryjnych, jednoznaczne określenie gatunku ryby z którego sporządzono filety, będące przedmiotem przywozu. Graniczny Lekarz Weterynarii w odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 10 listopada 2009 r. wyjaśnił, iż wskazane zapisy dokumentu CVED odpowiadają wskazówkom wypełniania Wspólnotowego Świadectwa Weterynaryjnego dla wwozu i przewozu, opisanym w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr [...] z dnia 22 stycznia 2004r., a zakres kontroli: dokumentów, tożsamości i fizycznej odpowiada przepisom rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lutego 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania weterynaryjnej kontroli granicznej przesyłek zwierząt i przesyłek produktów. Jednocześnie poinformował, iż nie została przeprowadzona kontrola fizyczna przedmiotowych przesyłek, natomiast zakres kontroli dokumentów i tożsamości nie pozwala na stuprocentowe potwierdzenie gatunku opisanego w świadectwie zdrowia. W dalszej części zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił jakie czynności i w jakim celu, podejmowane są przez Granicznego Lekarza Weterynarii w ramach kontroli dokumentów, kontroli tożsamości i kontroli fizycznej. Organ zauważył, iż zgodnie z zapisami w części 2 świadectwa CVHD nr [...], Graniczny Lekarz Weterynarii przeprowadził kontrolę dokumentów i kontrolę tożsamości. Oznacza to, iż dokonał sprawdzenia zgodności zapisów części pierwszej świadectwa z informacjami zawartymi w świadectwie zdrowia wystawionym w kraju wywozu oraz z innymi dokumentami towarzyszącymi przedmiotowej przesyłce. Sprawdził ww. świadectwo wystawione w kraju trzecim pod względem formalnym, tzn. ustalił czy zostało przedłożone w oryginale, czy jego wzór jest właściwy, czy został całkowicie wypełnione i prawidłowo wypełnione oraz czy zostało wystawione w kraju, z którego dopuszcza się wywóz produktów do Wspólnoty. Kontrola tożsamości natomiast miała na celu wykazanie, że produkty które zostały przedstawione granicznemu lekarzowi weterynarii są tymi samymi produktami, które zostały wyeksportowane z kraju trzeciego. Kontrola fizyczna w niniejszej sprawie miała natomiast formę kontroli zredukowanej. Zgodnie bowiem z decyzją Komisji (WE) z dnia 20 maja 1994r. w sprawie zmniejszonej częstotliwości bezpośrednich kontroli przesyłek niektórych produktów sprowadzanych z państw trzecich oraz dyrektywą Rady 90/675/EWG - Państwa członkowskie zmniejszają częstotliwość bezpośrednich kontroli produktów z państw trzecich. Częstotliwość kontroli bezpośrednich ryb świeżych i mrożonych i solonych została ustalona na poziomie 20%. Zatem w niniejszej sprawie, Graniczny Lekarz Weterynarii, nie mając obowiązku 100% kontroli fizycznej, nie przeprowadził takowej. Wobec powyższego, przeprowadzony zakres kontroli dokumentów i tożsamości nie pozwala na potwierdzenie gatunku ryby opisanego w świadectwie. W dalszej części uzasadnienia, Dyrektor Izby Celnej w Sz. zwrócił uwagę na fakt, że świadectwo zdrowia zostało sporządzone przez ten sam organ, który wystawił świadectwo pochodzenia dotyczące przedmiotowej przesyłki towaru tj: YANTAI ENTRY-EXIT INSPECTION AND QUARANTINE BURE AU z Chin. Mając na uwadze wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia, zasadne jest w ocenie organu twierdzenie, że dane podane przez eksportera w obu dokumentach były nieprawidłowe. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, świadectwo zdrowia sporządzone przez chiński organ nie może stanowić dowodu na okoliczność, iż przedmiotem importu były bezsprzecznie mrożone filety z morszczuka. W świetle tak ustalonych okoliczności, organ odwoławczy przyjął, że pismo nr [...] z dnia 27 września 2008r., sporządzone przez Biuro [...] Inspekcji Wwozu-Wywozu i Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej, stanowi dowód tego co zostało w nim wskazane. Ustosunkowując się do zarzutu, iż dokumentom sporządzonym przez organy państwa obcego nie można przypisać mocy dokumentów urzędowych, przyznanej polskim dokumentom z mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, organ celny wyjaśnił, co jest dokumentem urzędowym w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Nadto wskazał, iż dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez jednostki innego państwa i honorowany przez władze RP na podstawie odrębnych przepisów i wiążących Polskę umów międzynarodowych. Umowami międzynarodowymi którymi Polska jest związana są m.in. postanowienia Międzynarodowej Konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kyoto dnia 18 maja 1973r. oraz Umowy między Wspólnotą Europejską a Rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, która została zatwierdzona decyzją Rady z dnia 16 listopada 2004r. Odpowiadając na zarzut skarżącej Spółki dotyczący naruszenia art.29 ust.1 WKC organ wyjaśnił, iż organ celny uznał, że cena zakupu towaru zawarta w fakturze z dnia 14 sierpnia 2006 r., załączonej do zgłoszenia celnego jest faktycznie ceną dotyczącą importowanego towaru. Zakwestionowaniu, w oparciu o przeprowadzone postępowanie weryfikacyjne, podlegają jedynie dane dotyczące opisu (rodzaju) towaru. Z ustaleń poczynionych przez władze chińskie jednoznacznie wynika, że eksporter popełnił błąd w opisie towaru w dokumentach dotyczących przedmiotowej przesyłki. Organ odwoławczy wskazał dalej, że dokonał na podstawie zgłoszeń celnych do procedury dopuszczenia do obrotu, z okresu od dnia 26 czerwca 2009r. do dnia 26 grudnia 2009r., analizy cen mrożonych filetów z mintaja. Dla celów porównawczych wziął pod uwagę towar zaklasyfikowany do kodu TARIC 03042085 90, wysłany i pochodzący z Chin, transportowany na warunkach CFR Sz., tak jak towar będący przedmiotem niniejszego postępowania. W wyniku analizy ustalono, iż ceny mrożonych filetów z mintaja, sprzedanych na rynku chińskim w celu wywozu do Wspólnoty na warunkach CFR Szczecin, kształtują się od 1,41 do 2,49 USD/kg. Zatem cena wskazana na fakturze z dnia 14 sierpnia 2006r. w wysokości 1,58 USD/kg nie odbiega od cen towarów tego typu na rynku eksportera. W dalszej części uzasadnienia swojej decyzji organ, wyjaśnił kiedy zgodnie z treścią art. 220 ust.2 lit. b WKC, nie dokonuje się zaksięgowania retrospektywnego kwoty długu celnego oraz co należy rozumieć przez pojęcie "samodzielnego" błędu organu celnego zgodnie z analizą przeprowadzoną przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Jak wskazał Dyrektor Izby Celnej w Sz., ze względu na fakt, że świadectwo pochodzenia wystawiane było przez organ kraju trzeciego, bezpośredni zobowiązany którym jest firma "E. " Sp. z o.o. nie miał wpływu na jego wystawienie, jednakże stosując przez analogię tryb postępowania jak do preferencyjnych świadectw pochodzenia, należy zbadać wpływ eksportera na prawidłowość wystawionego świadectwa. W niniejszej sprawie chińskie władze jednoznacznie wskazały, iż błędne wystawienie świadectwa było wynikiem nieprawidłowego oświadczenia jakie złożył eksporter, co do opisu produktów znajdujących się na weryfikowanym świadectwie. Zatem wystawienie świadectwa pochodzenia nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006r. nie było samodzielnym błędem organu celnego i błąd jako taki nie może stanowić przesłanki do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego. Odnośnieporuszanej przez skarżącą Spółkę kwestii przeprowadzonej w firmie kontroli, której wyniki nie wskazują na nieprawidłowości organ wyjaśnił, iż w wyniku kontroli ustalono, iż we wszystkich dokumentach dotyczących importu towaru na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 26 września 2006r. idotyczących późniejszych operacji związanych z tym towarem, widniała nazwa towaru "morszczuk". W ocenie organu odwoławczego, z przeprowadzonej analizy wynika, iż dla przedmiotowych przesyłek kontrola fizyczna nie została przeprowadzona, a zakres kontroli dokumentów i tożsamości nie pozwolił na potwierdzenie gatunku opisanego w świadectwie zdrowia. Nie zgadzając się powyższą decyzją, "E. " Sp. z o.o., reprezentowana prze pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się jej uchylenia w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Sz. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie podatkowym z mocy art. 122, 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, które to naruszenie w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie i niezastosowanie w sprawie art. 220 ust. 2 lit. Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka wskazała, że okoliczność, iż przedmiotem importu były mrożone filety z morszczuka potwierdzają wszystkie dokumenty zarówno prywatne jaki i urzędowe, na podstawie których towar sprowadzono do Polski i wprowadzono do obrotu handlowego. Przeciwko tym wszystkim dowodom, Izba przeciwstawia wyłącznie jeden dowód -nadesłane z Chin pismo odnoszące się wyłącznie do kontroli świadectwa pochodzenia. W ocenie skarżącego, dowodowi temu organ zdaje się nadawać moc nadrzędną, pomijając pozostałe środki dowodowe i nie przeprowadzając żadnego postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości. Nadto w ocenie "E " Sp. z o.o. w Szczecinie, treść nadesłanego z Chin pisma jest w oczywisty sposób sprzeczna ze stanem faktycznym w sprawie, co podważa wartość dowodową zawartej tam informacji, albowiem towarem opisanym w świadectwie pochodzenia nie może być "mrożona ryba" odpowiedniego gatunku, tylko "mrożone filety" z ryb odpowiedniego gatunku, w blokach. Zdaniem skarżącej Spółki, Izba dokonała również błędnej wykładni przepisu art.220 ust.2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w konsekwencji której przepis ten nie został zastosowany w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Sz., wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że decyzja ta nie narusza prawa. Problemem spornym w niniejszej sprawie jest klasyfikacja towarowa importowanych ryb od dostawcy chińskiego. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm., w skrócie P.c.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (w skrócie O.p.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Ta regulacja prawna stanowi zatem wprost, że w postępowaniu administracyjnym w sprawach celnych mają odpowiednie zastosowanie przepisy regulujące postępowanie podatkowe, w tym przepisy stanowiące zasady ogólne oraz pozostałe przepisy definiujące poszczególne instytucje tego postępowania. Należy tutaj przypomnieć, że szeroko rozumiane postępowanie w sprawach celnych, co do zasady nie jest postępowaniem administracyjnym, ponieważ obowiązuje tutaj zasada samoobliczania należności celnych, które w przywozie są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jak wynika z art. 58 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej Wspólnotowym Kodeksem Celnym lub WKC),jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, towary, niezależnie od ich rodzaju, ilości, pochodzenia, miejsca wysyłki lub miejsca przeznaczenia, mogą w każdym czasie na określonych warunkach otrzymać przeznaczenie celne, w tym m.in. zostać objęte procedurą celną (art. 4 pkt 15), z których jedną jest dopuszczenie do obrotu (art. 4 pkt 16). Z kolei z przepisu art. 69 WKC wynika, że dla objęcia towaru określoną procedurą celną niezbędnym jest zgłoszenie towaru do tej procedury, rozumiane jako czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą (art. 4 pkt 17). Dokonanie zgłoszenia celnego spełniającego warunki określone w art. 62 nakłada na organy celne, pod warunkiem przedstawienia towarów, obowiązek przyjęcia tego zgłoszenia (art.63 WKC). Wynika z tego przepisu, iż przyjmując zgłoszenie celne organ celny sprawdza jedynie zgodność i kompletność informacji przedstawionych w zgłoszeniu oraz załączonych do niego dokumentów z formalnego punktu widzenia. Stwierdzenie przez organ celny, że złożone zgłoszenie celne oraz załączniki są kompletne, powoduje przyjęcie tego zgłoszenia przez ten organ i objęcie z mocy prawa zgłaszanego towaru wnioskowaną procedurą celną. Złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów. Stosownie do przepisu art. 78 ust. 2 WKC, po zwolnieniu towarów, organy celne mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozowych towarów objętych zgłoszeniem celnym. Dodatkowo, zgodnie z ust. 3 ww. artykułu, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że zawsze w razie ustalenia naruszenia przepisów procedury celnej czyli stwierdzenia, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne mają prawny obowiązek podjąć niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Innymi słowy organy celne obowiązane są podjąć niezbędne działania. W rozpatrywanej sprawie, przedstawiciel firmy " E. " Sp. z o.o. w Szczecinie, zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie dokumentu SAD nr OGL/421030/014859 towar określony jako mrożone filety z morszczuka deklarując kod TARIC 03042056 00 dla których stawka cła wynosi 7,5 % Po zwolnieniu towaru organ celny realizując uprawnienie przewidziane w art. 78 ust.2 WKC przeprowadził kontrolę zgłoszenia celnego. Ponieważ kontrola zgłoszenia celnego odbywała się już po zwolnieniu towaru organ uznał, że należy dokonać kontroli załączonych do przesyłek świadectw pochodzenia, poprzez przesłanie ich do weryfikacji do odpowiednich władz kraju eksportu. Nieprawidłowa klasyfikacja towarowa importowanych ryb skutkowała bowiem zaniżeniem należności celnych albowiem stawka cła określona dla mrożonych filetów z morszczuka argentyńskiego, zaklasyfikowanego do pozycji CN 03042056 wynosi 7,5 % , zaś dla mrożonych filetów z mintaja zaklasyfikowanych do kodu TARIC 03042085 90 wynosi 13,7% . W ocenie Sądu, organy administracji celnej prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego oraz zgodnie z prawem procesowym zgromadziły materiał dowodowy . W stanowiącym odpowiedź na powyższy wniosek weryfikacyjny, piśmie z dnia 24 września 2008 r., władze chińskie potwierdziły, że towary ujęte na przedmiotowym świadectwie były chińskiego pochodzenia oraz poinformowały, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustaliły, że eksporter popełnił błąd w opisie produktów w momencie wnioskowania o wystawienie przedmiotowego świadectwa, w rzeczywistości bowiem świadectwa dotyczyły eksportu mrożonego mintaja z gatunku Theragra Chalcogramma. Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż w świetle zgromadzonych dowodów należy przyjąć, że pismo władz chińskich z dnia 27 września 2008 r. stanowi dowód tego co zostało w nim wskazane. Za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego, iż pismu temu nie można przypisać mocy dokumentu urzędowego. Z treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie owe trzy przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za urzędowy i wówczas stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Przepis art. 194 Ordynacji podatkowej nie ogranicza przy tym pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Na ogół przyjmuje się, że uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Umowami międzynarodowymi którymi Polska jest związana są m.in. postanowienia Międzynarodowej Konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kyoto dnia 18 maja 1973r. oraz Umowy między Wspólnotą Europejską a Rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, która została zatwierdzona decyzją Rady z dnia 16 listopada 2004r. (Dz. Urz. L 375 z dnia 23.12.2004r.). Należy stwierdzić, że pismo władz chińskich z dnia 27 września 2008 r. uznane za dowód w niniejszej sprawie, zostało sporządzone w oparciu o przepisy wyżej powołanych umów. Stosownie zatem do treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, jest ono zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Dokument został bowiem sporządzony w formie określonej przepisami prawa, przez powołane do tego organy władzy publicznej do których wpłynął wniosek polskich organów o udzielenie pomocy, uprawniony na podstawie odrębnych przepisów do jego wydania. Podkreślenia wymaga, to że organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania prawdziwości (tego, co zostało w nim stwierdzone), wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji (tak m.in. P. Pietrasz, Komentarz do art. 194 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II, teza 2). Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia zasady zupełności postępowania dowodowego tj. art. 187 i art. 122 Ordynacji podatkowej, należy stwierdzić, że organy celne w ocenie Sądu, dołożyły wszelkich starań do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w prowadzonym postępowaniu, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Organ celny w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy zwrócił się do Inspekcji Weterynaryjnej w Szczecinie o przesłanie kopii świadectwa weterynaryjnego wydanego przez państwo trzecie oraz innych dokumentów, które stanowiły podstawę wydania Wspólnotowego świadectwa weterynaryjnego dla wwozu i przewozu ( CVED) nr [...] z dnia 26 września 2006 r. Wystąpił do Granicznego Lekarza Weterynarii o zinterpretowanie wpisów zawartych w tym świadectwie, wyjaśnienie w jakim zakresie przeprowadzona była kontrola dokumentów, kontrola tożsamości oraz kontrola fizyczna, wskazanie czy wyniki tych kontroli umożliwiają bez przeprowadzenia badań laboratoryjnych, jednoznaczne określenia gatunku z którego sporządzono filety. W ocenie Sądu, organy celne dokonały prawidłowej oceny dowodów. To, że Spółka odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organy celne z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów. Wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej, zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób obszerny i wszechstronny przedstawił przesłanki faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia, uzasadnił fakty, które uznał za udowodnione, wskazał na dowody, którym nadano wiarę oraz omówił przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności, szczegółowo odniósł się również do twierdzeń i argumentów wskazywanych przez skarżącą Spółkę w toku całego postępowania, tym samym nie naruszył wskazanych zasad postępowania. Zarzut błędnej wykładni art. 220 ust.2 lit.b WKC w konsekwencji której przepis ten nie został zastosowany w sprawie również jest bezzasadny. Z wskazanego przepisu wynika, że zaksięgowania retrospektywnego kwoty należności wynikających z długu celnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Tym samym przesłanki wyłączające możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego to: 1/ pierwotne określenie kwoty długu celnego wskutek błędu organów celnych, 2/ brak racjonalnej możliwości wykrycia błędu przez dłużnika (przy uwzględnieniu jego staranności, profesjonalnego doświadczenia, charakteru błędu), 3/ działanie dłużnika w dobrej wierze, 4/ przestrzeganie przez dłużnika wszystkich przepisów w zakresie zgłoszenia celnego. W związku z tym w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy organy celne przyjmując przedmiotowe zgłoszenie celne rzeczywiście popełniły błąd w rozumieniu tego przepisu, czyli czy wystąpiła w sprawie pierwsza przesłanka do zastosowania tej instytucji. Zgłoszenie celne zasadniczo stanowi deklarację wiedzy zgłaszającego odnośnie zgłaszanego towaru. Obejmuje ono rodzaj zgłaszanego towaru, jego ilość, wartość, pochodzenie oraz klasyfikację taryfową. Na tej podstawie zgłaszający wylicza kwotę należności celnych i podatkowych. Zgłoszenie celne, złożone na wymaganym formularzu, które zawiera wszystkie niezbędne dane oraz do którego dołączono wszystkie wymagane dokumenty jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, pod warunkiem, że towary zostały przedstawione organom celnym (art. 62 i art. 63 WKC). Organy celne nie są zasadniczo zobowiązane do weryfikacji zgłoszenia celnego. Mogą one skorzystać ze swojego uprawnienia zarówno po przyjęciu zgłoszenia celnego, lecz przed zwolnieniem towaru (art. 68 WKC), jak i po zwolnieniu towaru (art. 78 WKC). Jeśli chodzi o pojęcie błędu organów celnych, to nie zostało ono zdefiniowane w przepisach prawa celnego. Wspomniana problematyka była przedmiotem rozważań ETS, który przyjmował szerokie rozumienie tego pojęcia i uznawał, że nie chodzi tylko o proste błędy rachunkowe czy pisarskie, ale także o wszelkiego rodzaju błędy polegające na błędnej wykładni lub zastosowaniu prawa. Przy takim rozumieniu omawianego pojęcia w orzecznictwie krajowym wskazuje się, że przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego weryfikacji przed zwolnieniem towaru, nie stanowi błędu organu celnego, który wyłącza możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2009 r., I GSK 875/08; z dnia 27 maja 2009 r., I GSK 449/08 pub. na stronie internetowej wyżej wskazanej). Okoliczność, że zadeklarowany przez stronę w zgłoszeniu celnym kod nie został zakwestionowany przez organ przyjmujący to zgłoszenie, nie daje podstaw do przerzucenia na organ odpowiedzialności za wskazanie w nim wadliwego kodu (zob. wyrok NSA z dnia 22 maja 2007 r., I GSK 1608/06, pub. jak wyżej). Zwraca się przy tym uwagę, że przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towaru nie jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe. Wymienione czynności organu celnego nie wyłączają możliwości kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, na podstawie art. 78 WKC. W swoich orzeczeniach ETS dość konsekwentnie wskazuje, że błąd organu celnego musi być "samodzielny", tzn. taki na który nie miał wpływu zobowiązany. Sąd podziela stanowisko organów celnych, iż w niniejszej sprawie chińskie władze jednoznacznie wskazały, iż błędne wystawienie świadectwa było wynikiem nieprawidłowego oświadczenia jakie złożył eksporter co do opisu produktów znajdujących się na weryfikowanym świadectwie. Zatem wystawienie świadectwa pochodzenia nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006r. nie było samodzielnym błędem organu celnego i błąd jako taki nie może stanowić przesłanki do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego. Reasumując, w ocenie składu orzekającego, organy celne prawidłowo ustaliły stan faktyczny przedmiotowej sprawy, dokonały jego właściwej oceny i z oceny tej wyciągnęły poprawne wnioski. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło