I SA/Sz 450/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-12-04

Skład orzekający: Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. W przypadku gdy faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, nie mogą one stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. odliczyła podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez Z. Z. K. za prace remontowo-budowlane. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, uznając, że usługi te nie zostały faktycznie wykonane przez Z. K., a podmiot, od którego Z. K. rzekomo nabył usługi, okazał się nieistniejący. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 13 marca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 grudnia 2012 r. nr [...] określającą P. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. w wysokości [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wykonywania pozostałych robót budowlanych wykończeniowych ([...]). W grudniu 2006 r. spółka była czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, również w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych. W złożonej w dniu 13 marca 2007 r. korekcie deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za grudzień 2006 r. spółka wykazała: razem podatek należny - [...] zł, razem podatek naliczony do odliczenia - [...] zł, podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego - [...] zł. Na skutek przeprowadzonej kontroli podatkowej i postępowania podatkowego ustalono, że spółka w ww. korekcie deklaracji VAT-7 za grudzień 2006 r. w kwocie podatku naliczonego do odliczenia od dokonanych nabyć towarów i usług uwzględniła podatek naliczony wynikający m.in. z faktur VAT wystawionych przez Z. Z. K., tytułem prac remontowo-budowlanych, tj. z: * faktury VAT nr [...] z dnia 22 grudnia 2006 r. wystawionej na kwotę netto [...] zł i podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł, wartość brutto [...] zł; * faktury VAT nr [...] z dnia 27 grudnia 2006 r. wystawionej na kwotę netto [...] zł i podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł, wartość brutto [...] zł; * faktury VAT nr [...] z dnia 30 grudnia 2006 r. wystawionej na kwotę netto [...] zł i podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł, wartość brutto [...] zł. Jak ustalił organ, zakup usług dokonany został w ramach realizacji przez spółkę inwestycji polegającej na budowie łącznika dla tranzytu N. terminalu pasażerskiego P. na podstawie umowy nr [...] z dnia 9 czerwca 2006 r. zawartej z P. Spółka z o.o. z siedzibą w [...]. Do faktur VAT załączono następujące dokumenty, tj.: * umowę nr [...] na "budowę łącznika dla tranzytu N. terminalu pasażerskiego P." zawartą w dniu 1 października 2006 r. pomiędzy P. Spółka z o.o. a Z. Z. K.; * protokoły zaawansowania rzeczowo - finansowego wykonanych robót na dzień 22 grudnia 2006 r., 27 grudnia 2006 r. oraz 30 grudnia 2006 r., sporządzone pomiędzy generalnym wykonawcą - P. Spółka z o.o., a wykonawcą - Z. Z. K. (powyższe dokumenty nie zawierały żadnych podpisów); * zestawienia wartości wykonanych robót, podpisane wyłącznie przez kierownika budowy z ramienia Spółki M. - Ł. K. oraz Z. K. (brak podpisu w miejscu przeznaczonym dla inspektora nadzoru ze strony inwestora); - potwierdzenia zapłaty należności wynikających z faktur w łącznej kwocie [...] zł, tj. dowody KW wraz z raportami kasowymi oraz polecenie przelewu wraz z wyciągiem bankowym. W celu ustalenia faktycznego przebiegu transakcji udokumentowanych fakturami VAT, w toku kontroli podatkowej organ podatkowy przesłuchał w charakterze strony Z. H. - prezesa spółki. W zastrzeżeniach i wyjaśnieniach spółki do protokołu kontroli podatkowej spółka złożyła wnioski o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków. W celu pełnego zobrazowania przebiegu transakcji udokumentowanych spornymi fakturami, włączono w poczet dowodów w sprawie dokumenty zgromadzone w toku prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania podatkowego wobec Z. K.. W toku ww. postępowania prowadzonego wobec Z. K. przeprowadzono w dniu 24 lutego 2010 r. dowód z zeznania świadka Ł. K., który pełnił z ramienia spółki funkcję kierownika budowy prac wykonywanych na lotnisku w [...]. Jak wynikało z materiału włączonego w poczet dowodów przedmiotowej sprawy, spółka na potwierdzenie współpracy ze Z. K., której wynikiem było wystawienie faktur VAT w łącznej kwocie brutto [...] zł, przedłożyła podpisaną z nim umowę nr [...] z dnia 1 października 2006 r. na budowę łącznika dla tranzytu N. terminalu pasażerskiego P.. W treści tej umowy wskazano wysokość wynagrodzenia w kwocie brutto [...] zł oraz termin realizacji prac od dnia 1 października 2006 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. W toku dalszych czynności podjętych w ramach postępowania ustalono, ze w grudniu 2006 r. firma Z. K. nie wykonała prac na terenie P., na co wskazano następujące dowody: pismo P. z dnia 7 września 2009 r., z którego wynika, iż prace związane z budową terminala pasażerskiego wykonywały: jako generalny wykonawca - P.. spółka z o.o., * jako podwykonawcy - Z. S.A. oraz E. M. M.. Ustalono także, że Z. K. w 2006 r. nie zatrudniał pracowników, a podwykonawca, który prace te miał wykonywać okazała się podmiotem nieistniejącym. Przedłożone przez Z. K. dokumenty rejestracyjne tego podmiotu, mające potwierdzić współpracę z nią, nie były prawdziwe. W ewidencjach organu podatkowego, który rzekomo wygenerował numer NIP temu podmiotowi oraz organu podatkowego właściwego ze względu na jego siedzibę, podmiot ten nie figurował. Również zaświadczenie urzędu statystycznego nadające temu podmiotowi numer REGON nie było autentyczne, a sam numer nie istniał. W KRS pod nazwą tego podmiotu zarejestrowane są inne podmioty, które - jak ustalono - nie zawierały ze Z. K. żadnych transakcji, nie jest im znana także osoba reprezentująca ten podmiot. Pod wskazanym adresem podmiot ten nie posiadał i nie użytkował pomieszczeń, nie prowadził też działalności gospodarczej. Ponadto - jak ustalono - żaden ze zleceniodawców Z. K., w tym osoby koordynujące prace ze strony spółki - L. M. i Ł. K., nie znali ani tego podmiotu, ani jego reprezentantki. Brak było również jakichkolwiek dowodów potwierdzających dokonanie przez Z. K. zapłat na rzecz tego podmiotu. Według organu, skoro Z. K. nie nabył usług remontowo-budowlanych od tego podmiotu, to nie wykonał ich również we własnym zakresie i nie mógł ich odsprzedać spółce. Wskazano także, że spółka, wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień wskazała zupełnie inny zakres prac wykonanych przez Z. K.. Nie wyjaśniła przy tym, dlaczego wcześniej przedłożyła dowody dotyczące prac remontowo-budowlanych. Z pisma tego wynikało, że spółka początkowo zamierzała przekazać Z. K. do realizacji prace wynikające z zawartej z nim umowy, ale ze względu na rozbieżności w przedmiocie wyceny tych prac i w kwestii robót dodatkowych, Z. K. ostatecznie wykonał usługi w zakresie malowania konstrukcji stalowych w obiekcie hali poza terenem głównym lotniska, który nie był objęty szczególnymi procedurami wejścia i wyjścia, wobec tego nie obowiązywały tam przepustki. Prace te - jak dodatkowo poinformowano w piśmie z dnia 22 marca 2010 r. - z uwagi na spadek temperatury na przełomie listopada i grudnia 2006 r. zostały przeniesione na teren warsztatów Z. S.A. (wykonawcy konstrukcji). Jak wynikało z ww. pism, a także z zeznań Z. H. złożonych w charakterze strony, po podpisaniu w dniu 1 października 2006 r. ze Z. K. umowy inwestor przekazywał informacje o braku środków na realizację robót, w związku z czym, wstrzymano roboty i przesunięto termin ich zakończenia. Skutkiem tego nie doszło do wykonania przez Z. K. prac wynikających z umowy. Z obawy przed roszczeniem odszkodowawczym, na które powoływał się Z. K., spółka zleciła mu prace zastępcze, polegające na wykonaniu prac malarskich konstrukcji stalowych. Prace te miały być wykonane na terenie P., w hangarach oddalonych kilka kilometrów od łącznika N.. Powyższe potwierdził również Z. K. przesłuchany w charakterze strony w toczącym się wobec niego postępowaniu podatkowym. Natomiast, w piśmie z dnia 22 marca 2010 r. Z. S.A. potwierdziły wykonanie w jej halach prac w zakresie malowania konstrukcji stalowych przez 4 pracowników spółki, a przesłuchiwany w dniu 24 lutego 2010 r. w charakterze świadka Ł. K., pełniący z ramienia spółki funkcję kierownika budowy w związku z pracami wykonywanymi na lotnisku w [...], zeznał, iż w części hangarowej pracowali ludzie skierowani przez prezesa spółki od Z. K.. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ stwierdził, że bezsprzecznie z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Z. K. nie wykonał prac związanych z budową łącznika dla tranzytu N. terminalu pasażerskiego P., zgodnie z zawartą ze spółką umową nr [...] z dnia 1 października 2006 r. Wskazywały na to dowody, takie jak: pismo P. z dnia 7 września 2009 r. dotyczące realizowanych prac na terenie lotniska, zasady wstępu oraz załączone do ww. pisma książki wydanych przepustek, pisma spółki z dnia 19 lutego 2010 r. i 22 marca 2010 r., a także zeznania Z. H. i Z. K., dotyczące zakresu realizowanych prac w zakresie malowania konstrukcji stalowych. Z uwagi m.in. na powyższe dowody nie można było uznać, że wystawione przez Z. K. na rzecz spółki faktury VAT nr [...], nr [...] i nr [...] oraz dowody wypłaty gotówki na jego rzecz stanowią dowód wykonania prac związanych z budową łącznika. O niewykonaniu usług związanych z realizacją budowy łącznika dla tranzytu N. przez Z. Z. K. świadczyły też zeznania M. P., pełniącego nad realizacją tych prac nadzór z ramienia inwestora - P.. W trakcie przesłuchania w charakterze świadka potwierdził on, że spółka było generalnym wykonawcą inwestycji realizowanej w P.. Jednak nie było mu znane nazwisko Z. K.. Ponadto, z udowodnionych okoliczności wynikało, że Z. K. nie wykonał również usług malowania konstrukcji stalowych. Spółka nie posiadała żadnych dokumentów dotyczących transakcji zawartej między nią a Z. K. na wykonanie prac malarskich na wartość ponad [...] zł netto, z których wynikałby zakres zleconych do wykonania mu prac malowania konstrukcji stalowych oraz ich wartość, termin i warunki wykonywania. Przede wszystkim, spółka nie przedłożyła faktur dokumentujących zakup usług malarskich, ani dokumentów potwierdzających dokonanie zapłaty za takie usługi, a przedłożone przez spółkę faktury VAT dokumentujące zakup prac remontowo-budowlanych oraz dowody zapłat, zostały zakwestionowane. W konsekwencji, Naczelnik Urzędu Skarbowego zakwestionował spółce prawo obniżenia podatku należnego o kwoty podatku od towarów i usług wynikające z ww. faktur VAT twierdząc, iż wykazane w nich usługi remontowo-budowlane nie zostały wykonane przez Z. K., co oznaczało, iż faktury te nie dokumentują rzeczywiście przeprowadzanych transakcji gospodarczych. Wobec tego, wskazaną na wstępie decyzją, określił spółce zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. w wysokości [...] zł, co wynikało z wyliczenia: * podatek należny - [...] zł, * podatek naliczony ([...] zł - [...] zł) - [...] zł, * kwota podatku podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego - [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie i dokonanie zmiany co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: * art. 187 § 1 i art. 188 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, dalej zwanej: "O.p.", przez błędne przyjęcie, że usługi udokumentowane wystawionymi przez Z. K. fakturami VAT nie zostały wykonane w przypadku, gdy zarówno inwestor - P. oraz wykonawca - spółka potwierdzają wykonanie prac malarskich konstrukcji stalowych oraz otrzymanie zapłaty przez Z. Z. K.; * art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej zwanej: "u.p.t.u.", przez błędne stwierdzenie, iż spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych w grudniu 2006 r. przez Z. Z. K. w łącznej kwocie [...] zł. Według skarżącej spółki, przebieg operacji gospodarczej został udokumentowany przez zeznania świadków, między innymi prezesa spółki - Z. H., oraz podwykonawcę Z. K., jak i osoby z ramienia inwestora – M. P.. Ponadto, przebieg działalności gospodarczej został udowodniony pismem P., w którym stwierdzono, że nie można uzyskać rejestrów przepustek z 2005 r. ze względu na upływ okresu 5 lat od momentu którego zakończono wykonywanie przez Z. K. prac. Uzasadniając dalej swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przywołał przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 1 i 12, art. 103 ust. 1, art. 109 ust. 3 u.p.t.u. oraz przepisy rozdziału 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798) wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej m.in. w art. 106 ust. 8 pkt 1 u.p.t.u., uznając, iż dokonane w sprawie ustalenia bezsprzecznie wskazują, że wystawione przez Z. K. na rzecz spółki faktury VAT nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu bowiem Z. K. nie wykonał w badanym okresie rozliczeniowym żadnych usług na rzecz spółki w związku z realizowaną inwestycją na terenie P.. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny oraz mające w nim zastosowanie przepisy prawa podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż wystawione przez Z. K. na rzecz spółki faktury VAT nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych i - na podstawie art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a u.p.t.u. - nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich wykazany. Według organu, spółka świadomie posłużyła się fakturami VAT niedokumentującymi rzeczywiście przeprowadzonych transakcji w celu zwiększenia swoich kosztów w związku z realizacją inwestycji na rzecz P. Uprawnione było zatem podważenie mocy dowodowej faktur VAT, gdyż dokumentowały one czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca. Spółce nie przysługiwało zatem prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z ww. faktur VAT w łącznej kwocie [....] zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. Końcowo, organ odwoławczy wskazał, że wyrokiem z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 613/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 maja 2011 r. nr [...] wydaną wobec niego w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. W wyroku tym stwierdzono, że faktury wystawione przez nieistniejący podmiot na rzecz Z. K., które to następnie były podstawą wystawienia przez niego faktur na rzecz spółki, nie dokumentowały rzeczywiście przeprowadzonych transakcji, a zatem faktury te nie mogły stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego w nich zawartego przez Z. K.. Stanowisko WSA podzielone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IFSK 154/12, którym oddalono skargę kasacyjną Z. K.. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca spółka podtrzymała zarzuty i stanowisko zawarte w odwołaniu, zarzucając decyzji naruszenie przepisów: art. 187 § 1 i art. 188 w związku z art. 191 O.p., art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a u.p.t.u. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia, czy skarżącej spółce przysługiwało w grudniu 2006 r. prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez Z. Z. K. z tytułu wykonania prac remontowo-budowlanych. Na wstępie należy jeszcze raz wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I FSK 154/12, oddalił skargę kasacyjną Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 613/11 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. W wyroku tym NSA uznał za prawidłowe ustalenia przyjęte przez WSA w Szczecinie odnośnie do kwestii, czy Z. K. wykonał prace remontowo-budowlane na terenie P., wynikające z faktur wystawionych na rzecz skarżącej spółki. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podniósł, że P. wskazał, że prace związane z budową terminala pasażerskiego wykonywały P. Sp. z o.o. w [...] jako generalny wykonawca, Z. S.A w [...] i PHU "E." M. M. jako podwykonawcy, przy czym roboty te były wykonywane w okresie od 3 lipca 2006 r. do 30 listopada 2006 r. Pracownicy wchodzili na teren lotniska wyłącznie na podstawie przepustek. W przedłożonych przez Port Lotniczy książkach przepustek za okres od lipca do grudnia 2006 r. brak było nazwiska skarżącego lub osób reprezentujących jego firmę bądź firmę "I.". Organ słusznie wskazywał, że Spółka "M." wyjaśniała, iz tylko początkowo zamierzała przekazać skarżącemu do realizacji prace wynikające z kosztorysu ofertowego. Ostatecznie jednak wykonał on usługi w zakresie malowania konstrukcji stalowych w obiekcie hali poza terenem głównym lotniska (nieobjętym szczególnymi procedurami wejścia i wyjścia). Zmiana ta spowodowana była aneksem z 20 października 2006 r. podpisanym z inwestorem, wstrzymującym zakres prac przewidzianych do realizacji przez Z. K.. Sąd wskazał, że wprawdzie okoliczność wykonywania przez skarżącego prac malarskich potwierdziły zeznania świadka Ł. K., jednak sad zgodził się z organem, że są one niewiarygodne. Sąd podkreślił, że nie przedłożono żadnych dokumentów dotyczących transakcji, zawartych pomiędzy P. a Z. K. w zakresie malowania konstrukcji stalowych na wartość ponad [...] zł. Spółka "M." nie przedłożyła faktur dokumentujących zakup usług malarskich ani dokumentów potwierdzających dokonanie zapłaty za takie usługi. Przedłożone dowody zapłaty dotyczą faktur, które zostały zakwestionowane. Firma Z. S.A. potwierdziła wykonywanie w jej halach prac w zakresie malowania konstrukcji stalowych przez 4 pracowników, chociaż nie potrafiła wskazać ani danych identyfikujących te osoby, ani też zasad użytkowania udostępnianych obiektów. Firma ta - jak wynika z zebranego materiału - wykonała na rzecz P. konstrukcje stalowe, jednakże brak jest końcowego odbioru robót, zatem nie można stwierdzić, czy konstrukcje wykonano w terminie i czy dokonano ich pomalowania do końca grudnia 2006 r. Jednakże w piśmie z dnia 11 maja 2010 r. inwestor wskazał, że prace w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego konstrukcji stalowej zlecone P. trwały do kwietnia 2007 r. W związku z tym, sąd przyjął, że organy podatkowe trafnie uznały, że okoliczności faktyczne sprawy uzasadniały zastosowanie w sprawie przepisów art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Natomiast, w ocenie NSA, okoliczności dotyczące prac remontowo-budowlanych na terenie P., które miały być wykonane przez skarżącego na rzecz M. Spółka z o.o., zostały w tej sprawie dokładnie przeanalizowane przez sąd I instancji, który jednoznacznie uznał ocenę materiału dowodowego w tej sprawie dokonaną przez organy podatkowe za wyczerpującą i prawidłową. Sąd ten stwierdził, że zebrany materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że skarżący nie wykonał prac wyszczególnionych na spornych fakturach wystawionych na rzecz spółki. Zgodnie z przepisem art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stosownie zaś do przepisu art. 171 p.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, LEX nr 48643). Wynikający z art. 170 p.p.s.a. stan związania ograniczony jest jednak co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt II CKN 655/98, LEX nr 51062). Nie oznacza to jednak, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie można się kierować treścią uzasadnienia. W niektórych sytuacjach będzie to nawet konieczne (por. B. Dauter, Komentarz do art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX). Ponadto moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem, w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Mając na uwadze powyższe wyroki oraz treść wskazanego przepisu art. 170 p.p.s.a. w rozpoznawanej obecnie sprawie ze skargi skarżącej spółki należy uznać, iż prawidłowo organy podatkowe określiły spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. w kwocie [...] zł. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły, m.in. przepisy zawarte w art. 86 ust. 1 i ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej zwanej: "u.p.t.u.". Z przepisu art. 86 ust. 1 u.p.t.u. wynika, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 u.p.t.u., przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114 u.p.t.u., art. 119 ust. 4 u.p.t.u., art. 120 ust. 17 i 19 u.p.t.u. oraz art. 124 u.p.t.u.; kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u.). Powołane przepisy u.p.t.u. stanowią odzwierciedlenie zasad wynikających z art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE z dnia 11 grudnia 2006 r. L 347, s. 1 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty podatku od towarów i usług (VAT), którą jest zobowiązany zapłacić, VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika. W celu skorzystania z prawa do odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE podatnik powinien posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z przepisami art. 220-236 i art. 238-240 (art. 178 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE). Powołane przepisy statuują naczelną zasadę VAT, tj. zasadę neutralności, przy czym, zasada ta podlega ograniczeniom; jednym z takich ograniczeń, wynikającym z treści powyższych regulacji, jak i istoty podatku od wartości dodanej, jest brak możliwości odliczenia podatku z faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Z brzmienia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. wynika zaś, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika tylko w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. Rozpatrując prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, organ podatkowy zobowiązany jest badać zarówno walory formalne faktury, jak również okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów i usług. Oznacza to kontrolę, czy faktura istotnie stwierdza fakt nabycia towarów i usług, a więc czy doszło między stronami wskazanymi na fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej. Prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego nie wynika bowiem z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia określonego towaru lub usługi od podatnika wskazanego na fakturze jako sprzedawca. Na gruncie rozpatrywanej sprawy podstawę rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie, że sporne usługi nie zostały dokonane między stronami transakcji określonymi w fakturach VAT. Biorąc zatem pod uwagę ustalenia zawarte w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I FSK 154/12 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 613/11 podnieść należy, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały w przedmiotowej sprawie przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., odmawiając skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Z. K. w kwocie [...] zł i określając jej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. w wysokości [...] zł. W tym zakresie zarzuty skargi nie zasługują zatem na uwzględnienie. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 187 §, art. 188 w zw. z art. 191 oraz art. 122 O.p. bowiem organy orzekające w tej sprawie podjęły niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. W związku z tym nie było konieczności przeprowadzania kolejnych dowodów z przesłuchania podwykonawcy skarżącej. Organy podatkowe zapewniły przy tym też stronie postępowania możliwość składania uwag i wniosków, co do zebranego materiału dowodowego. Sąd nie stwierdził naruszenia innych przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Uwzględniając powyższe okoliczności, sąd - na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. - orzekł o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło