I SA/Sz 459/17

Dnia 15 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z egzekucji p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt I SA/Sz 459/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "Sąd") odrzucił jako spóźnioną skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z egzekucji. Odpis tego postanowienia z uzasadnieniem i pouczeniem doręczono Skarżącej w dniu 30 czerwca 2017 r. (odbiór przesyłki pokwitowała osoba upoważniona – A.A.; vide: k. 29 akt sądowych). Pismem z dnia 20 lipca 2017 r., złożonym w tej samej dacie w Biurze Podawczym Sądu, Skarżąca zwróciła się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na opisane powyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. W piśmie tym Skarżąca, z ostrożności procesowej, zawarła także wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. W związku z tym, że powyższy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zawierał stosownego uzasadnienia, pismem z dnia 21 lipca 2017 r., wezwano Skarżącą do uzupełnienia tego wniosku, poprzez jednoznaczne wskazanie przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. skargi oraz daty ustania tej przyczyny - w terminie 7 dni, liczonej od daty doręczenia wezwania Sądu, pod rygorem rozpoznania przedmiotowego wniosku na podstawie akt sprawy. W wyznaczonym przez Sąd terminie, pismem z dnia 4 sierpnia 2017 r., Spółka udzieliła odpowiedzi na wezwanie Sądu, wskazując, że przyznaje, iż uchybiła terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu, jednakże uznać należy, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Opóźnienie w nadaniu przedmiotowej skargi wynikało z koniecznością osobistej opieki nad małoletnią córką prezesa zarządu, działającego w imieniu skarżącej Spółki. Nie miał on możliwości powierzenia opieki nad małoletnią nikomu innemu, podobnie jak zlecenia wniesienia przedmiotowego wniosku innej osobie. Stąd odpowiedzialny za sprawy Spółki prezes zarządu złożył przedmiotowy wniosek już po upływie ostatniego dnia terminu. Przyczyna uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu ustała w dniu 19 lipca 2017 r. Skarżąca nadmieniła także, że sytuację rodzinną i materialną prezesa Spółki, obrazują wnioski o przyznanie prawa pomocy (które są nadal aktualne) w postępowaniach przed tutejszym Sądem o sygn. akt I SA/Sz 1286/16 i I SA/Sz 1287/16. Wobec tego Skarżąca podtrzymuje wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi z dnia 20 kwietnia 2017 r. na opisane na wstępie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 zdanie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przy czym, w myśl art. 86 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia zaś przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Spółka uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skoro bowiem postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi zostało doręczone Spółce w dniu 30 czerwca 2017 r., to najpóźniej w tej dacie Skarżąca uzyskała jednoznaczną informację o tym, że złożenie przez nią skargi nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu. Od dnia 1 lipca 2017 r. rozpoczął zatem swój bieg siedmiodniowego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Termin ten upłynął 7 lipca 2017 r., a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony 20 lipca 2017 r. Przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (złożony wraz ze skargą i wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi) został także złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, liczonego od dnia ustania wskazanej przez Spółkę przyczyny uchybienia terminu, tj. od dnia 19 lipca 2017 r. Nie budzi też wątpliwości, że uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla Skarżącej ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uznać należało zatem za dopuszczalny. Rozpoznając ten wniosek merytorycznie, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Nie wykazano bowiem niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki wskazanej w art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jaką jest uprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu. Przy ocenie powyższej przesłanki należy brać pod uwagę, co podkreśla orzecznictwo sądowe i doktryna przedmiotu, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, co oznacza, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód tych zalicza się przykładowo pożar, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. np.: postanowienie NSA z dnia 25 września 1998 r., sygn. akt SA/Łd 575/98, LEX nr 36221; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt III SA 1436/99, LEX nr 40057; wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 2162/96, LEX nr 43285; wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415; czy J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 266). W rozpoznawanej sprawie w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca podniosła, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi była konieczność sprawowania osobistej opieki nad małoletnią córką prezesa zarządu, działającego w imieniu Spółki, który to nie miał możliwości ani powierzenia opieki nad małoletnią nikomu innemu, ani też zlecenia wniesienia przedmiotowego wniosku innej osobie. Odwołano się przy tym do wniosków o przyznanie prawa pomocy w postępowaniach przed tutejszym Sądem o sygn. akt I SA/Sz 1286/16 i I SA/Sz 1287/16, toczących się ze skarg skarżącej Spółki, a mających obrazować sytuację rodzinną i materialną prezesa Spółki. Obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu. Nie chodzi tutaj o przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, jednakże podmiot ubiegający się o przywrócenie terminu powinien dołożyć wszelkich starań i wysiłków w celu wyjaśnienia przyczyn swojego uchybienia (vide: postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 133/13 dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy, uznać należy, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, by do uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi doszło bez jej winy. Z treści jej wniosku nie wynika bowiem, aby, w terminie otwartym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nastąpiły nagłe zdarzenia, które uniemożliwiły Skarżącej dokonanie czynności w terminie. Zdaniem Sądu, główny argument wniosku o przywrócenie terminu, tj. konieczność sprawowania przez prezesa Spółki – M. M. - opieki nad dzieckiem, nawet półrocznym (ur. [...] r.), nie stanowi sam w sobie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zauważyć przy tym należy, że we wniosku nie wskazano, aby opieka ta połączona była z jakimiś nadzwyczajnymi środkami zapobiegawczymi, np. w postaci hospitalizacji dziecka, czy konieczności zapewnienia natychmiastowej nadzwyczajnej interwencji lekarskiej, związanej ze stanem zdrowia dziecka. Nie wyjaśniono również, dlaczego opieka ta nie mogła w tym okresie być sprawowana przez matkę dziecka (tj. A.A.). Nie wykazano zatem, aby w przewidzianym ustawą terminie prezes Spółki nie mógł osobiście, czy to w siedzibie Sądu, czy to za pośrednictwem urzędu pocztowego, złożyć do Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd nie znalazł również podstaw do uznania za wiarygodne twierdzenia prezesa Spółki o niemożności wyręczenia się innymi osobami w dokonaniu czynności procesowej. Niewątpliwie jest on jedynym członkiem zarządu, jednakże - jak wynika z zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym - Spółka posiada także dwóch prokurentów samoistnych w osobach M.M. i W.M., będących przy tym rodzicami M.M. (informacje dotyczące stanu rodzinnego posiadane przez Sąd z urzędu; vide: postanowienie starszego referendarza sądowego Sądu z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 1291/16, dostępne w CBOSA, którym przyznano M. M. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie). Biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, należy stwierdzić, że Skarżąca mogła usunąć przeszkodę, na którą się powołuje. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.