I SA/Sz 46/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-07-24
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie należności z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, dokonane na wniosek strony, stanowi przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji, czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za dany rok jest zasadny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, pomijając istotne okoliczności dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz proporcjonalnego zmniejszenia opłaty rocznej. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Sąd wskazał na konieczność ponownego wyjaśnienia charakteru i wysokości uiszczonej opłaty rocznej oraz rozważenia ewentualnego wzruszenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.Stan faktyczny
Podatnicy złożyli wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok, kwestionując opodatkowanie kwoty umorzonej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Organy podatkowe uznały, że umorzenie stanowi przychód z innych źródeł. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. Skarżący zarzucili nieuwzględnienie przez organy stanu faktycznego sprawy, w tym przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności i proporcjonalnego zmniejszenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. W. i Z. W. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. W. i Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. W. i Z. W. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z [...] r., znak: [...] , Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., znak: [...] , odmawiającą stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok.
W uzasadnieniu ww. zaskarżonej decyzji wskazano, że pismem z dnia [...] r. Z. W. i A. W. złożyli w Urzędzie Skarbowym wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok w kwocie [...] zł wraz z korektą zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2011 na formularzu P1T-37. W piśmie tym małżonkowie W. podnieśli, że wykazany przez nich w pierwotnym zeznaniu podatkowym za 2011 r. przychód A. W. z innych źródeł w kwocie [...] zł stanowi ulgę w opłatach zwolnioną z opodatkowania i nie powinien być zatem ujęty w zeznaniu rocznym na formularzu PIT-36, w poz. 120. Jednocześnie podatnicy wyjaśnili, że w korekcie zeznania podatkowego za 2011 r. nie ujęli kwoty [...] zł, odliczonej od dochodów małżonków w zeznaniu pierwotnym z tytułu ulgi odsetkowej, informując, że odliczenia dokonano nieprawidłowo z uwagi na brak podstaw do jej zastosowania. Różnica pomiędzy łącznym przychodem podatniczki wykazanym w zeznaniu rocznym PIT-36, a przychodem wykazanym w jego korekcie na formularzu PIT-37 wynosiła [...] zł.
Organ pierwszej instancji, w toku czynności sprawdzających pismem z dnia [...] r. wystąpił do Gminy Miasta o potwierdzenie poprawności danych ujętych w sporządzonej informacji o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych w roku 2011 na formularzu PIT-8C na nazwisko A. W., a w szczególności o wskazanie rodzaju należności, które podlegały umorzeniu. W przypadku, gdyby przychód ujęty w PIT - 8C stanowił bonifikatę udzieloną przez gminę w trybie przepisów o gospodarce nieruchomościami, organ pierwszej instancji zwrócił się również z prośbą o wskazanie, czy przedmiotowe umorzenie kosztów miało charakter indywidualny.
Z odpowiedzi udzielonej przez Urząd Miasta Wydział Gospodarki Nieruchomościami wynikało, że wniosek A. W. o uwzględnienie 50% bonifikaty od opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego został złożony po upływie ustawowego terminu do wnoszenia opłat rocznych. Natomiast wnioski złożone po tym terminie są rozpatrywane na podstawie Uchwały Rady Miasta z dnia [...] r., nr [...] w sprawie określania szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadających Gminie Miasto lub podległym jej jednostkom organizacyjnym, wskazania organu i osób do tego uprawnionych w przypadku, gdy zapłata długu bądź jego części mogłaby zagrozić egzystencji dłużnika. Z dalszej części odpowiedzi wynikało, że Prezydent Miasta oświadczeniem woli nr [...] złożonym w imieniu Gminy Miasto wyraził zgodę na umorzenie A. W. 50 % należności z tytułu opłaty rocznej za 2011 r. w kwocie [...] zł. Z powyższego tytułu sporządzona została informacja o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych w roku 2011 - PIT-8C przez Gminę Miasta.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] r., wszczął z urzędu - odrębne od wnioskowanego przez stronę - postępowanie w sprawie określenia Z. i A. W. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r.
W konsekwencji przeprowadzonego w tym zakresie postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał m.in., że brak jest podstaw do pomniejszenia przychodów A. W. o kwotę [...] zł, ponieważ stanowi ona przychód z innych źródeł, niepodlegający zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i decyzją z dnia [...] r., określił małżonkom A. i Z. W. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie [...] zł.
Następnie organ I instancji w rezultacie przeprowadzonego postępowania z wniosku podatników w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. - przy uwzględnieniu rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w tym podatku za 2011 r. - zaskarżoną ww. decyzją w dniu [...] r. odmówił Z. i A. W. stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r., powołując się na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f.". Wskazano, że ww. wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ korzyści jakie osiągnęła dłużniczka - A. W. z tytułu umorzenia zaległości wynikających z zawartych umów cywilnoprawnych stanowią dla niej realne przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Umorzenie należności cywilnoprawnej stanowi bowiem nieodpłatne świadczenie wierzyciela polegające na zwolnieniu dłużnika z ciążącego na nim długu, przy czym nieodpłatność oznacza uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu bez stosownego ekwiwalentu. W rezultacie po stronie dłużnika następuje trwały przyrost majątku (realna korzyść majątkowa) stanowiący przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu.
Dalej wskazano, że od powyższego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Z. W. w imieniu własnym i małżonki A. W., pismem z dnia [...] r. złożył odwołanie, w którym – według organu – zarzuty sprowadzają się w głównej mierze do stwierdzenia, że kwota w wysokości [...] zł nie powinna być traktowana jako umorzenie należności z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste, lecz jako kwota przyznanej 50% ulgi dla emerytów i rencistów. W związku z powyższym niezrozumiałe jest dla podatnika, na podstawie jakiej decyzji Gmina Miasta sporządziła informację o przychodach z innych źródeł oraz niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych, na formularzu PIT-8C.
Nadto wyjaśniono, że odwołująca strona wskazała, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r. na rzecz A. W. dokonano przekształcenia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej przy ul. [...] w prawo własności, przy czym Prezydent Miasta określił wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste stosownie do czasu jego trwania, tj. od [...] r. do [...] r. na kwotę [...] zł, które - zdaniem odwołującego – jest błędne.
Wskazano również, że w odwołaniu podniesiono ponadto szereg zarzutów wobec Gminy Miasta oraz Prezydenta Miasta (np. nieprawidłowe określenie wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, nieuprawnione sporządzenie informacji na formularzu PIT-8C, niekompetencja pracowników Urzędu Miasta, potwierdzanie nieprawdy itp.)
Dyrektor Izby w Szczecinie po rozpatrzeniu sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w kontekście podniesionych w odwołaniu zarzutów, wskazując na obowiązujące przepisy prawa, uznał za zasadne utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie wszczętej z wniosku podatników o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. (podobnie zresztą jak w przeprowadzonym wcześniej postępowaniu mającym za przedmiot sprawę określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2011 r.) sprowadza się do wiążącego rozstrzygnięcia, czy korzyści osiągnięte przez A. W. z tytułu umorzenia przez Gminę Miasta należności za użytkowanie wieczyste w wysokości [...] zł stanowią przychód z innych źródeł, niepodlegający zwolnieniu podatkowemu. Kwestia ta bowiem, przy uwzględnieniu podjętego rozstrzygnięcia w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, skutkuje, bądź nie, powstaniem nadpłaty w tym podatku.
W konsekwencji tak zarysowanej istoty sporu, odwołując się do mających zastosowanie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy przepisów prawa podatkowego, organ odwoławczy przywołał przepisy Ordynacji podatkowej, tj. art. 75 § 1, art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) § 3 i § 4, art. 81 oraz art. 21 § 3, wskazując, że postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego ma charakter procedury pierwotnej w stosunku do postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Dlatego też w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa i wnioskodawca składając wniosek doprowadza do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty (tak jak ma to miejsce
w niniejszej sprawie) - ten rodzaj postępowania ma charakter wtórny, czyli powinien być poprzedzony przeprowadzeniem postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego. Powoduje to, że dopiero po uwzględnieniu treści wydanej wcześniej decyzji określającej zobowiązanie, organ podatkowy powinien przystąpić do rozstrzygnięcia w przedmiocie zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Stosownie zatem do wskazanych wyżej regulacji, Naczelnik Urzędu Skarbowego kwestionując wysokość - wykazanego przez podatników w korekcie zeznania podatkowego - zobowiązania podatkowego za 2011 rok, dopiero po uprzednim wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok i po określeniu
w formie decyzji prawidłowej jego wysokości w kwocie [...] - dokonał rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku podatników o stwierdzenie nadpłaty za ten rok przez wydanie w dniu [...] r. decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty
z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że z uwagi na istotę sporu niniejszej sprawy, zasadne jest wskazanie treści przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2011 r., tj. art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1, art. 11 ust. 1
Wskazano także na przyjęte orzecznictwo i doktrynę co do istniejących przychodów, których nie da się jednoznacznie zakwalifikować do źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8.
Przenosząc powołane regulacje na grunt niniejszej sprawy, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że otrzymany przez A. W. przychód (dochód) w łącznej kwocie [...] zł tytułem umorzenia 50% należności za użytkowanie wieczyste gruntu, położonego przy ulicy [...] , powinien zostać wykazany w zeznaniu rocznym za 2011 r., gdyż podlega on opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Przywołano § 4 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie określania szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadających Gminie Miasto lub podległym jej jednostkom organizacyjnym, zgodnie z którym umorzenie należności pieniężnych następuje na wniosek dłużnika. Wskazano przy tym, że ze świadczeniem mamy do czynienia w sytuacji, gdy świadczeniodawca wyrazi pozytywną wolę przekazania świadczenia. Jak wynika zaś z udzielonej pismem z dnia [...] r. przez Urząd Miasta, znak:[...] , odpowiedzi na zapytanie Naczelnika Urzędu Skarbowego , znak:[...] , Prezydent Miasta odpowiadając na wniosek A. W., oświadczeniem woli z dnia [...] r., nr [...] złożonym w imieniu Gminy Miasto wyraził zgodę na umorzenie 50 % należności za użytkowanie wieczyste nieruchomości z tytułu opłaty rocznej za 2011 rok w kwocie [...] zł.
Powołano ponownie § 4 powołanej uchwały, na mocy którego należności pieniężne mogą być umarzane na wniosek dłużnika w przypadkach uzasadnionych jego ważnym interesem, podkreślając przy tym, że umorzenie należności na podstawie powołanej uchwały Rady Miasta nie jest obligatoryjne w wyniku złożenia jedynie samego wniosku. Wskazano także na zapisy § 8 tej uchwały, które stanowią, że wniosek o umorzenie należności musi zawierać m.in. opis aktualnej sytuacji finansowej oraz wszelkie inne okoliczności uzasadniające składany wniosek.
Następnie organ odwoławczy przywołał art. 74 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o gospodarce nieruchomościami", przewidujący obligatoryjną bonifikatę w wysokości 50% opłat rocznych udzielaną na wniosek osobom fizycznym, których dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, za który opłata ma być wnoszona, ogłaszanego przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim, na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), ale tylko jeżeli nieruchomość jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele mieszkaniowe.
Wskazano również, że należy rozróżnić udzielenie bonifikaty na podstawie wskazanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami od umorzenia należności na podstawie ww. uchwały Rady Miasta, które według organu stanowią zupełnie inne (odrębne) instytucje zwalniające zobowiązanego od części ciążących na nim zobowiązań. Nie sposób zatem przyjąć za poprawne wnioskowanie strony, że w tym konkretnym przypadku mamy właśnie do czynienia z udzieleniem 50 % bonifikaty w opłatach za użytkowanie wieczyste. Jak wskazano wcześniej, z odpowiedzi udzielonej przez Urząd Miasta wynika jednoznacznie, że w tym konkretnym przypadku mamy do czynienia z umorzeniem należności przypadających Gminie Miasto z tytułu ustalonej A. W. opłaty rocznej za 2011 rok za użytkowanie wieczyste nieruchomości. Umorzenie nastąpiło przez rozpatrzenie indywidualnego wniosku strony, przy czym sposób jego rozpatrzenia w przeciwieństwie do udzielanej 50 % bonifikaty z mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami - miał charakter uznaniowy.
Dalej wskazano na skutki podatkowe umorzenia należności cywilnoprawnej jako nieodpłatnego świadczenia wierzyciela polegające na zwolnieniu dłużnika w części lub całości z ciążącego na nim długu, które w efekcie zwolnienia dłużnika w całości lub w części z długu powoduje u niego trwały przyrost majątku.
Sumując, organ odwoławczy wskazał, że umorzenie należności, między innymi osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowi przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu, bowiem w myśl art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podlegają wszelkie dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z analizy przytoczonych przepisów nie wynika, by umorzenie zobowiązania było objęte zwolnieniem podatkowym albo zaniechaniem poboru podatku i w ślad za Naczelnikiem Urzędu Skarbowego stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że podatnicy w korekcie zeznania za 2011 r. złożonej w dniu [...] r. w sposób zgodny z prawem dokonali pomniejszenia przychodu A. W. o kwotę [...] zł, a tym samym nie znalazł podstaw do stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok.
Odnosząc się do dalszych wywodów strony zawartych w odwołaniu dotyczących błędnego wyliczenia przez Urząd Miasta należności za użytkowanie wieczyste nieruchomości w 2011 r. organ wskazał, że użytkowanie wieczyste jest instytucją uregulowaną w przepisach Kodeksu cywilnego. Stwierdzić zatem należy, że opłaty roczne mają charakter cywilnoprawnego świadczenia okresowego, którego wysokość jest określana w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste po uwzględnieniu zapisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że spór powstały na gruncie wielkości opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości nie może być weryfikowany przez tutejszy organ podatkowy, bowiem nie ma on w tym zakresie upoważnienia ustawowego. Podkreślić ponadto należy, że zgodnie z przepisem art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza - wbrew stanowisku odwołujących się - że za 2011 rok A. W. umorzono w 50% opłatę roczną z tytułu wieczystego użytkowania nieruchomości, przy czym załączone do odwołania dokumenty potwierdzające, że dokonanie odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz wskazujące wartość pozostałego do uregulowania zobowiązania z ww. tytułu - pozostają bez wpływu na podjętą w tej mierze ocenę przez organ odwoławczy.
Nadto, organ zauważył, że strona nie kwestionowała wysokości umorzonej należności ani we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, ani w toku czynności sprawdzających, zarzut ten nie został również podniesiony w toku prowadzonego postępowania podatkowego.
Ponadto, okoliczność wykazania przez strony w zeznaniu rocznym złożonym w urzędzie skarbowym w dniu [...] r. przychodów A. W. z innych źródeł w kwocie [...] zł, zdaniem organu odwoławczego wskazuje, że podatnicy byli przekonani o poprawności dokonanego rozliczenia podatkowego. Również w złożonym w urzędzie skarbowym w dniu [...] r. wniosku o stwierdzenie nadpłaty strona nie kwestionowała poprawności tego wyliczenia, a jedynie zasadność jego opodatkowania. Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony dotyczących działania Prezydenta Miasta i Gminy Miasta, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma legitymacji do dokonywania merytorycznej oceny pracy pracowników innego organu.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący A. i Z. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, załączając do skargi dokumenty w niej wskazane, w tym pismo Urzędu Miasta z dnia [...] r., znak: [...] - nawiązujące do wniosku z dnia [...]o uwzględnienie uprawnień do 50 % ulgi w opłatach rocznych za 2011 r. z tytułu wieczystego użytkowania gruntu położonego przy ulicy [...] , - informujące A. i Z. W. o wyrażeniu zgody na powyższe, i wskazujące przy tym, że płatności obliczone po uwzględnieniu 50 % ulgi w opłatach rocznych oraz naliczone stosownie do czasu trwania użytkowania wieczystego wynoszą [...] zł.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie zgadza się ze stanem faktycznym sprawy. Ponownie przedstawił przebieg sprawy jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wskazując, że istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy pomniejszenie opłaty rocznej udzielone skarżącym przez Gminę miało charakter bonifikaty czy też ulgi. Zdaniem skarżących, z przedstawionych dokumentów i stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnionego w obu decyzjach, Gmina udzieliła im ulgi na żądanie skarżących.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, znajduje ona bowiem oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy oraz w przepisach obowiązującego prawa.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę chociaż stwierdzi, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Według zaś przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, i może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest ww. decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok.
Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem, stwierdził, że wydano ją z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Według organu odwoławczego istota sporu w niniejszej sprawie wszczętej z wniosku podatników o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. (podobnie zresztą jak w przeprowadzonym wcześniej postępowaniu mającym za przedmiot sprawę określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2011 r.) sprowadza się do wiążącego rozstrzygnięcia, czy korzyści osiągnięte przez A. W. z tytułu umorzenia przez Gminę Miasta należności za użytkowanie wieczyste w wysokości [...] zł stanowią przychód z innych źródeł, niepodlegający zwolnieniu podatkowemu, podczas gdy już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wprost wyartykuował, że sama odwołująca strona wskazała, że "decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r. na rzecz A. W. dokonano przekształcenia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej przy ulicy [...] w prawo własności, przy czym Prezydent Miasta jednocześnie określił wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste stosownie do czasu jego trwania, tj. od [...] r. do [...] r. na kwotę [...] zł", której wyliczenie - zdaniem odwołującego – jest błędne. Kwestię tę organ odwoławczy całkowicie pominął podczas rozstrzygania niniejszej sprawy, a która w ocenie Sądu ma istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odniósł się jedynie do błędnego wyliczenia przez Urząd Miasta opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, wskazując, że nie posiada upoważnienia ustawowego do weryfikowania wielkości opłat z tytułu wieczystego użytkowania. Nie zauważył zaś organ, że opłata roczna w kwocie [...] zł z tytułu użytkowania wieczystego działki Nr [...], obręb [...] , położonej przy ulicy [...] , została ustalona pismem z dnia [...] r., natomiast pismem z dnia [...] r. ponownie naliczono tę opłatę z tego samego tytułu, po uwzględnieniu 50 % ulgi w opłatach rocznych oraz stosownie do czasu trwania użytkowania wieczystego wobec decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. dotyczącej przekształcenia prawa wieczystego użytkowania do ww. działki w prawo własności, co znajduje oparcie w art. 71 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010, Nr, poz. 651 ze zm.), zgodnie z którym w razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego za rok, w którym prawo wygasło, podlega zmniejszeniu proporcjonalnie do czasu trwania użytkowania wieczystego w tym roku.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności wyżej powołanego pisma Urzędu Miasta z dnia [...] r., znak: [...] - nawiązującego do wniosku z dnia [...] r. o uwzględnienie uprawnień do 50 % ulgi w opłatach rocznych za 2011 r. z tytułu wieczystego użytkowania gruntu położonego przy ulicy [...] , - informujące A. i Z. W. o wyrażeniu zgody na powyższe, i wskazujące przy tym, że płatności te obliczone po uwzględnieniu 50 % ulgi w opłatach rocznych oraz naliczone stosownie do czasu trwania użytkowania wieczystego wynoszą [...] zł. Z treści tegoż pisma (załączonego do skargi) wynika także, że pismo to przekazano do wiadomości Wydziału Księgowości Urzędu Miasta oraz, że do tego pisma załączono PIT-8C. Pismo to zawiera również odręczną adnotację, że należność płatna do [...] r. Oświadczenie woli Prezydenta Miasta nr [...] złożone w dniu [...] r. w imieniu Gminy Miasta. Nadto, z załączonego do skargi pisma z dnia [...] r. (odręcznie sporządzonego przez stronę skarżącą) wynika, że na dzień [...] r. ww. opłata została zapłacona w całości, gdyż – jak wynika z treści tego pisma, strona skarżąca nie miała już wówczas zaległości z tytułu opłaty za wieczyste użytkowanie działki położonej przy ulicy [...] , co świadczy, że umorzenie wierzytelności Gminy Miasto z tytułu opłat rocznych wraz z odsetkami za użytkowanie wieczyste ww. nieruchomości w drodze oświadczenia woli Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] , było w tej dacie bezprzedmiotowe, skoro było uregulowane w całości. Rację ma zatem skarżąca strona, że stan faktyczny sprawy zmienił się w toku roku podatkowego 2011 wobec wygaśnięcia w dniu [...] r. prawa użytkowania wieczystego do ww. działki, a którego organy nie uwzględniły w swoich decyzjach, a tym samym, że istota sporu sprowadza się do ustalenia, jaki ma charakter pomniejszona w roku 2011 proporcjonalnie do czasu trwania użytkowania wieczystego opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego ww. działki do kwoty [...] zł, a mianowicie, ulgi czy bonifikaty.
Sumując powyższe rozważania Sąd uznał, że uzasadnione wątpliwości budzi przyjęty przez organ podatkowy stan faktyczny niniejszej sprawy, który miał wpływ na wynik postępowania w sprawie o stwierdzenia nadpłaty jak i określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od osób fizycznych za 2011 r. W związku z tym niezbędnym jest ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a także rozważenie ewentualnego wzruszenia ostatecznej decyzji określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 2011 r. Dotychczasowe postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzono wbrew zasadzie dochodzenia do prawdy obiektywnej przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej, jak również narusza, z wyżej wskazanych przyczyn, zasadę swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien konsekwentnie doprowadzić do wyjaśnienia wszystkich istniejących w sprawie wątpliwości co do charakteru jak i wysokości uiszczonej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego działki Nr [...] , obręb [...] , położonej przy ulicy [...] , które nie zostały wyjaśnione w toku postępowania organów obu instancji, a mogą mieć istotny wpływ wynik sprawy. Należy zatem doprowadzić do wyjaśnienia kwestii w przedmiocie uregulowanej opłaty rocznej według stanu na dzień [...] r., a jej umorzenia w dacie [...] r., a następnie ponownie zbadać jej charakter. W przypadku potwierdzenia tezy strony skarżącej co do wysokości i charakteru uiszczonej ww. opłaty rocznej, organ zobowiązany jest podjąć także działania zmierzające do wzruszenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję jak i ją poprzedzającą decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty wobec stwierdzenia naruszenia innych przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., przy czym koszty postępowania, obejmowały wpis od skargi oraz udokumentowane wydatki.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło