I SA/Sz 460/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-11-06

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatkowanie kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości na zakup innej nieruchomości, w sytuacji gdy umowa przenosząca własność zostanie podpisana po upływie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe w terminie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, jest wystarczające do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten nie wymaga, aby nabycie prawa własności nieruchomości nastąpiło w tym samym terminie. Kluczowa jest celowość działania podatnika i poniesienie wydatku na cele mieszkaniowe.
Stan faktyczny
Skarżąca E. J. uzyskała przychód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w 2011 r. i miała obowiązek przeznaczyć go na cele mieszkaniowe do końca 2013 r. We wrześniu 2013 r. zawarła umowę przedwstępną zakupu innej nieruchomości, a następnie wpłaciła środki przekraczające uzyskany przychód. Termin zakończenia prac budowlanych przez dewelopera i przeniesienia własności został przesunięty na początek 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że brak definitywnego nabycia własności w ustawowym terminie uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, stwierdzenie, że interpretacja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi E. J. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B., działającego z upoważnienia Ministra Finansów, na rzecz skarżącej E. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W złożonym w dniu 3 października 2013 r. wniosku o interpretację indywidualną oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny: 31 grudnia 2013 r. upływa termin przeznaczenia na cele mieszkaniowe kwoty uzyskanej ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, otrzymanego przez E.J. w drodze darowizny od ojca, który nabył je jako spadkobierca zmarłej siostry. We wrześniu 2013 r. wnioskodawczyni zdecydowała się zakupić nieruchomość mieszkalną, aktualnie adaptowaną przez dewelopera. Termin zakończenia prac budowlanych wyznaczony został na koniec grudnia 2013 r. W chwili obecnej deweloper nie gwarantuje dotrzymania tego terminu, a przewidywany termin ukończenia prac budowlanych został wyznaczony na koniec lutego lub początek marca 2014 r. Wiąże się to z przesunięciem terminu przeniesienia własności nieruchomości. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: "czy wydatkowanie na wymieniony cel kwoty uzyskanej ze sprzedaży w 2011 r. lokalu mieszkalnego nabytego w drodze darowizny w 2011 r. uprawnia E.J. do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli posiada umowę przedwstępną, a umowa przenosząca własność będzie podpisana na początku 2014 r.? Zdaniem wnioskodawczyni, ma ona możliwość skorzystania z wymienionego zwolnienia przedmiotowego, gdyż cały uzyskany przychód wydatkowała na cele mieszkaniowe. W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną nr [...], w której zajął stanowisko, że wydatkowanie środków ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na nabycie nieruchomości mieszkalnej - bez zaistnienia faktu nabycia nieruchomości na własność w ustawowym terminie - nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia podatkowego, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie wypełnia dyspozycji tego przepisu. Pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. podatniczka wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W wyniku ponownej analizy sprawy, przy uwzględnieniu zarzutów przytoczonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej w B. działając w imieniu Ministra Finansów nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany dokonanej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, co przedstawił w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 25 lutego 2014 r. W dniu 13 marca 2014 r. podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zarzuciła błędne rozpoznanie sprawy poprzez uznanie, że nie spełnia wymogów określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co stanowi naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie, w skardze wniesiono o: - uchylenie skarżonej interpretacji indywidualnej, - zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej interpretacji, gdyż z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika m.in. okoliczność wydatkowania przychodu ze zbycia nieruchomości lub praw majątkowych na własne cele mieszkaniowe. W sytuacji, gdy zawarła ona, w dniu 24 października 2013 r. przedwstępną umowę zakupu lokalu mieszkalnego, a następnie w dniu 28 października 2013 r. oraz 30 grudnia 2013 r. przekazała na poczet zakupu mieszkania kwotę przekraczającą uzyskany przychód, zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W sprawie nie ma znaczenia, że z przyczyn niezależnych od strony na dzień dzisiejszy nie zawarto aktu notarialnego przenoszącego własność lokalu mieszkalnego na stronę, gdyż formalne nabycie lokalu jest w drodze. Dyrektor Izby Skarbowej w B., działający z upoważnienia Ministra finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w wydanej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna. We wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego skarżąca przedstawiła zdarzenie przyszłe, w którym wskazała, że wrześniu 2013 r. wnioskodawczyni zdecydowała się zakupić nieruchomość mieszkalną, aktualnie adaptowaną przez dewelopera. Termin zakończenia prac budowlanych wyznaczony został na koniec grudnia 2013 r. W chwili obecnej deweloper nie gwarantuje dotrzymania tego terminu, a przewidywany termin ukończenia prac budowlanych został wyznaczony na koniec lutego lub początek marca 2014 r. Wiąże się to z przesunięciem terminu przeniesienia własności nieruchomości. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: czy wydatkowanie na wymieniony cel kwoty uzyskanej ze sprzedaży w 2011 r. lokalu mieszkalnego nabytego w drodze darowizny w 2011 r. uprawnia wnioskodawczynię do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. – Dz. U. z 2010, Nr 51, poz. 307 ze zm., jeżeli posiada umowę przedwstępną, a umowa przenosząca własność będzie podpisana na początku 2014 r.? Zdaniem podatniczki, z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika m.in. okoliczność wydatkowania przychodu ze zbycia nieruchomości lub praw majątkowych na własne cele mieszkaniowe. W sytuacji , gdy zawarła ona, w dniu 24 października 2013 r. przedwstępną umowę zakupu lokalu mieszkalnego, a następnie w dniu 28 października 2013 r. oraz 30 grudnia 2013 r. przekazała na poczet zakupu mieszkania kwotę przekraczającą uzyskany przychód, zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W sprawie nie ma znaczenia, że z przyczyn niezależnych od strony na dzień dzisiejszy nie zawarto aktu notarialnego przenoszącego własność lokalu mieszkalnego na stronę, gdyż formalne nabycie lokalu jest w drodze. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji argumentując, że nabycie własności nieruchomości nastąpi dopiero w 2014 r., a więc po upływie dwóch lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie nieruchomości. Natomiast sam fakt wydatkowania środków ze sprzedaży tego udziału na nabycie lokalu oraz zawarcie umowy deweloperskiej w 2013 r. - bez zaistnienia faktu nabycia tego lokalu na własność w ustawowym terminie (2 lat) - nie przesądza jeszcze o prawie do zwolnienia podatkowego. Przedstawione powyżej stanowisko organu podatkowego nie zasługuje na aprobatę. Wbrew twierdzeniom organu warunkiem uzasadniającym zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest definitywne nabycie własności lokalu. Należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uważa się wydatki określone w art. 12 ust. 25 tej ustawy. Biorąc pod uwagę treść przytoczonego powyżej art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w pełni uzasadnione jest stanowisko skarżącej, że wbrew stanowisku organu wydającego zaskarżoną interpretację, przepis ten w żaden sposób nie uzależnia prawa do skorzystania ze zwolnienia podatkowego od dokonania definitywnego zakupu. Trafnie wskazano w skardze, że do skorzystania ze zwolnienia wystarczy, by wydatek został poniesiony nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a jego celem winny być sytuacje określone w art. 21 ust. 25 tej ustawy. W zaskarżonej interpretacji organ podatkowy, dokonując wadliwej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, błędnie utożsamia cel wydatku z jego skutkiem. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 wydatek powinien zostać poniesiony na własne cele mieszkaniowe nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych. Z przepisu tego nie można jednak wywieść, że dla zastosowania zwolnienia konieczne jest, by w terminie tym nastąpiło również nabycie prawa własności rzeczy lub prawa, o którym mowa w art. 21 ust. 25. Ustawodawca wymaga wyłącznie celowości działania podatnika dla spełniania przesłanek warunkujących zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie wymaga natomiast, by podatnik nabył określone prawo we wskazanym w tym przepisie terminie. W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że przedstawiona we wniosku okoliczność zawarcia umowy deweloperskiej i fakt uiszczenia określonej w niej kwoty jest działaniem podatnika równoznacznym z poniesieniem wydatków na własne cele mieszkaniowe. Jeżeli zatem, jak wynika z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, skarżąca w okresie 2 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości wydatkuje na rzecz dewelopera tytułem umowy deweloperskiej środki otrzymane ze sprzedaży otrzymanej w drodze darowizny nieruchomości oraz po wybudowaniu przez dewelopera tego lokalu mieszkalnego wnioskodawczyni na podstawie tejże umowy deweloperskiej ustanowi odrębną własność lokalu mieszkalnego a prawo własności zostanie przeniesione na skarżącą, zostaną spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Fakt, że przeniesienie prawa własności do lokalu na rzecz skarżącej nastąpi po upływie terminu, wynikającego z tego przepisu, nie pozbawia skarżącej prawa do tego zwolnienia. Warunkiem jest jednak to, aby przeniesienie własności nastąpiło przed przedawnieniem zobowiązania podatkowego za rok, w którym podatnik uzyskał dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e ustawy, by organ podatkowy miał możliwość zweryfikowania zasadność skorzystania przez podatnika ze zwolnienia podatkowego. Konkludując, należy stwierdzić, że do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych niezbędne jest wydatkowanie przychodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, o których mowa w art. 30e, na własne cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Przepis ten nie wymaga jednak, by nabycie prawa własności lokalu nastąpiło we wskazanym powyżej terminie. W ponownie wydanej interpretacji organ winien zatem dokonać wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25, z uwzględnieniem sformułowanych powyżej uwag. Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 146 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło