I SA/Sz 461/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wycofanie egzekucji oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. nr [...] [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 21 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku zgłoszonego do protokołu z dnia 8 lutego 2018 r. o wycofanie z egzekucji sądowej sprawy o sygn. akt KM [...] i KM [...]. Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec B. K. (zobowiązany) oraz B. K. ([...] zobowiązanego) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 kwietnia 2014 r. nr [...], obejmującego zaległość w podatku dochodowym od papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2005 r. oraz na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezydenta Miasta K. z dnia 29 lipca 2014 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] na podatek od środków transportowych za lata 2003-2011. Łączna kwota egzekwowanych należności wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi wynosiła [...] zł (według stanu na dzień 21 marca 2018 r.). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w związku z zajęciem nieruchomości małżonków, położonej w [...] doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Postanowieniami z dnia 1 czerwca 2016 r. o sygn. akt I Co [...] i I Co [...], Sąd Rejonowy w K. orzekł o dalszym prowadzeniu egzekucji z ww. nieruchomości przez [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. K. P. w trybie egzekucji sądowej, natomiast w pozostałym zakresie właściwy pozostał Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.. W dniu 8 lutego 2018 r. zobowiązany stawił się w siedzibie Urzędu Skarbowego w K., wnosząc o zaprotokołowanie jego wniosku o wycofanie z egzekucji sądowej spraw o sygn. KM [...] i KM [...]. Według zobowiązanego, skierowanie egzekucji administracyjnej do [...] Sądowego było przedwczesne, bowiem w dacie przekazania akt, organ egzekucyjny nie posiadał wymaganego prawnie postanowienia o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 r. nr: [...], wydanym w oparciu o art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zw. dalej: "K.p.a.") w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., zw. dalej: "u.p.e.a."), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonego wniosku dotyczącego wycofania z egzekucji sądowej spraw o sygn. KM [...] i KM [...]. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu wskazał, że brak jest podstawy materialnoprawnej do rozstrzygania zgłoszonego żądania w trybie administracyjnym. Nadto, wyjaśnił, że kwestia zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do nieruchomości dłużników została rozstrzygnięta prawomocnymi orzeczeniami Sądu Rejonowego w K. z 25 maja 2017 r., sygn. akt I Co [...], oraz Sądu Okręgowego w K. z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VII Cz [...], którymi oddalono wniesione przez zobowiązanego środki zaskarżenia. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 21 lutego 2018 r. Nakreślając ramy prawne sprawy organ odwoławczy wskazał, że zwrot "nie może być wszczęte" z art. 61a 1 K.p.a. należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie ma zastosowanie konstrukcja odmowy wszczęcia postępowania przewidziana w art. 61 a § 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Możliwość taką legislator dopuścił m.in. w sytuacji, gdy postępowanie nie może być wszczęte z każdej uzasadnionej przyczyny. Takiej właśnie uzasadnionej przyczyny, zdaniem organu, należy upatrywać w fakcie braku podstawy prawnej do orzekania w formie aktu administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym o rozpoznaniu żądania dotyczącego wycofania z egzekucji sądowej tytułów wykonawczych przekazanych do [...] Sądowego na skutek rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do nieruchomości objętej majątkiem wspólnym dłużników. Organ odwoławczy wskazał, że orzeczenia zapadłe przed sądami powszechnymi w przedmiocie zbiegu egzekucji w sprawach o sygnaturach akt o sygn. akt I Co [...] i I Co [...] są prawomocne, co potwierdził zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Oznacza to, że egzekucję z nieruchomości zobowiązanych w oparciu o administracyjne, tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] oraz nr [...], nadal prowadzi [...] Sądowy w trybie właściwym dla egzekucji sądowej. Zatem, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie jest władny rozstrzygać w trybie administracyjnym w przedmiocie zbiegu egzekucji, która to kwestia została przesadzona prawomocnymi orzeczeniami Sądu. Z tego też względu, w rozpoznawanej sprawie zaistniała przeszkoda natury przedmiotowej, jako jedna z przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a K.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że w dniu 8 marca 2018 r. [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. przesłał do wiadomości Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., postanowienie z dnia 28 lutego 2018 r. o oddaleniu wniosku dłużników o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Za bezzasadne organ odwoławczy uznał również zarzuty naruszenia przepisów procesowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wniósł o: 1. uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 13 kwietnia 2018 r. w całości, 2. wycofanie z egzekucji sądowej i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku B. K. i B. K. na podstawie tytułów wykonawczych numer [...],[...] ,[...], [...], [...] z dnia 29 lipca 2014 r. 3. wycofanie z egzekucji sądowej i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku B. K. i B. K. na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] r. z dnia 15 kwietnia 2014 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. błędną ocenę wniosków dowodowych w zakresie wniesionych zarzutów do protokołu z dnia 8 lutego 2018 r., 2. błędną ocenę przez Dyrektora Administracji Skarbowej w S. zarzutów i wniosków wniesionych do organu w zażaleniu z dnia 15 marca 2018 r. w całości, 3. naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 10 K.p.a., 4. naruszenie przepisów art. 110 c u.p.e.a., Skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zarzutach w zarzutach do protokołu z dnia 8 lutego 2018 r. i jednocześnie zawnioskował o: 1. uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 21 lutego 2018 r. wydanego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku B. K. i B. K. na podstawie ww. tytułów wykonawczych, 2. uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 21 lutego 2018 r., wydanego w przedmiocie oddalenia pozostałych zarzutów w sprawie złożonych przez B. K. do protokołu z dnia 8 lutego 2018 r., 3. zawieszenie czynności egzekucyjnych w całości do czasu rozpoznania niniejszych zarzutów, 4. zawieszenie czynności egzekucyjnych w całości do czasu rozpoznania wniosku zobowiązanych dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego, 5. wycofanie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...] z dnia 29.07.2014 r. oraz tytułu wykonawczego numer [...] r., 6. umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, 7. stwierdzenie niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie oraz unieważnienie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, 8. uchylenie i unieważnienie wszystkich czynności egzekucyjnych prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec B. K. i B. K. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], 9. przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny z dnia 25 maja 2017 r., sygnatura akt I Co [...], 10. Przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Okręgowego w K. VII Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 5 czerwca 2017 r. sygnatura akt VII Cz [...], 11. Przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w K. V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 30 maja 2016 r., sygnatura akt KO [...] Dz. KW [...] - znajduje się w aktach sprawy, 12. Przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w K. V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 30 maja 2016 r., sygnatura akt KO [...] Dz. KW [...] - znajduje się w aktach sprawy, 13. Przeprowadzenie dowodu z akt Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny , sygnatura akt I Co [...]; I Co [...]. W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął argumentację podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., którym odmówiono skarżącemu, wszczęcia postępowania w sprawie jego wniosku z 8 lutego 2018 r., o wycofanie z egzekucji sądowej sprawy o sygnaturze [...] i [...] od [...] Sądowego. Zdaniem skarżącego, skierowanie egzekucji administracyjnej do [...] Sądowego w dacie złożenia było przedwczesne. W dacie skierowania egzekucji Urząd Skarbowy w K., jako wierzyciel w sprawie Km [...] oraz jako prowadzący egzekucję administracyjną w sprawie KM [...], nie posiadał wymaganego prawnie postanowienia. W ocenie organu, brak jest podstawy prawnej do orzekania w formie aktu administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym o rozpoznaniu żądania dotyczącego wycofania z egzekucji sądowej tytułów wykonawczych przekazanych do [...] Sądowego, na skutek rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do nieruchomości objętej majątkiem wspólnym skarżącego i jego żony. Sąd w zaistniałym sporze rację przyznaje organowi egzekucyjnemu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 61 a § 1 K.p.a. z którego wynika, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą - zaistnienie innych, uzasadnionych przyczyn, uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie Sądu, należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Sytuacja taka zachodzi - przykładowo - wówczas, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Podkreślenia wymaga, że zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem procesowym, co oznacza, że w tej sprawie ocenie podlega jedynie prawidłowość czynności procesowej, jaką była odmowa wszczęcia postępowania. Poza zakresem tej sprawy pozostawało natomiast odniesienie się do zarzutów merytorycznych dotyczących meritum sprawy będącej przedmiotem wniosku strony skarżącego (por. wyrok WSA w K. z 22 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr [...], dostępnie na stronie internetowej: [...]). Skarżący w dniu 8 lutego 2018 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w K. wniosek o wycofanie z egzekucji sądowej sprawy o sygnaturze [...] i [...] od [...] Sądowego. Organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku z uwagi na brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wskazanego żądania w trybie administracyjnym. Mając na uwadze powyższe, wyjaśnić należy, że organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do konkretnego zobowiązanego na podstawie wystawionego wobec niego tytułu wykonawczego, stosując prawem przewidziane środki egzekucyjne. U.p.e.a. nie dopuszcza możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do tego samego zobowiązanego i na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, w tym samym czasie przez różne organy egzekucyjne. Przewiduje natomiast m.in. sytuację, w której dochodzi do zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej co do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego. Należy podkreślić, że zbieg egzekucji nie oznacza zbiegu prowadzonych postępowań egzekucyjnych (administracyjnego czy sądowego). Zbieg egzekucji to sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym. Aby uniknąć negatywnych skutków tego stanu rzeczy ustawodawca poddał go kontroli, ocenie i rozstrzygnięciu sądowi powszechnemu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1048/09, LEX nr 579689; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 260/08, LEX nr 513191). Zbieg egzekucji to zatem sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym. Aby uniknąć negatywnych skutków tego stanu rzeczy ustawodawca poddał go kontroli, ocenie i rozstrzygnięciu sądowi powszechnemu Zgodnie z art. 62 u.p.e.a., w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo majątkowego lub niemajątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 7 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w K. zwrócił po wykorzystaniu do Urzędu Skarbowego w K. akta egzekucyjne skarżącego i jego żony, wraz z postanowieniami z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt I Co [...] i sygn. akt I Co [...], wyznaczającymi [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. K. Przybyłowicza do prowadzenia egzekucji sądowej i administracyjnej do nieruchomości dłużników w trybie egzekucji sądowej. W dniach 15 czerwca 2016 r. i 15 lipca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. przekazał akta egzekucyjne dłużników Komornikowi Sądowemu, gdzie zostały zarejestrowane pod sygnaturą KP KM [...] i KP KM [...] Postanowieniem z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt I Co [...], Sąd Rejonowy w K. Wydział I Cywilny utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 czerwca 2016 r. o rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VII Cz [...], Sąd Okręgowy w K. VII Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił zażalenie skarżącego i jego żony, na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 stycznia 2017 r. w sprawie I Co [...] o rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji jako niezasadne. Sąd podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie był władny rozstrzygać w trybie administracyjnym w przedmiocie zbiegu egzekucji, która to kwestia została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Sądu. Nie ulega zatem w ocenie Sądu wątpliwości, że była to uzasadniona przyczyna, dla której kolejne postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte. W sprawie nie doszło również do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa procesowego. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do jego ustalenia. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., Sąd zauważa, że uchybienie to może stanowić podstawę uchylenia orzeczenia jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Pozostałe zarzuty skarżącego dotyczące prowadzenia egzekucji, uchylenia czynności egzekucyjnych oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie podlegają rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu, albowiem były one objęte przedmiotem odrębnych postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które następnie skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając zarzuty skargi za niezasadne i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.