I SA/Sz 483/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia [...] r. [...], reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł do Sądu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] o zwieszeniu wznowionego w dniu [...] r. postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w kwocie [...] zł od dochodu w wysokości [...] zł nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Podstawą zawieszenia postępowania było wystąpienie pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. Marszałek Sejmu RP Ewy Kopacz do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści pkt I.2 w związku z pkt I.3 i pkt II wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013 r., poz. 985). W skardze zarzucił naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., zwanej dalej: "O.p."), art. 121 § 1 O.p. oraz art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący wnioskował o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. jak i postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] oraz wskazanie organowi dalszego trybu postępowania w sprawie. Złożył w skardze wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na wydanie postanowienia z dnia [...] podejmującego zawieszone postępowanie. W załączeniu nadesłał wydane na podstawie art. 216 § 1 w związku z art. 205 § 1 O.p. postanowienie z dnia [...] o podjęciu ww. postępowania. Skarżący uiścił w dniu [...] r. wpis od skargi w kwocie [...] zł. Kwotę [...]zł Sąd zwrócił skarżącemu w dniu [...] r. tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył oświadczenie o podtrzymaniu skargi i wszystkich zawartych w niej zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego. W dniu [...] r. organ podatkowy podjął postępowanie podatkowe. W ocenie Sądu, wobec podjęcia postępowania, sprawa oceny legalności jego zawieszenia stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dokonując powyższej oceny Sąd miał na uwadze konsekwencje uwzględnienia skargi na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. W takim przypadku Sąd, co do zasady uchyla takie orzeczenie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W ściśle określonych przypadkach może również stwierdzić jego nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Rezultatem tych działań jest więc kontynuowanie uprzednio zawieszonego postępowania. Taki sam efekt wywołuje wydanie przez organ podatkowy postanowienia o podjęciu postępowania. Podkreślić należy, że kontrola sądowoadministracyjna ma prowadzić do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, co w przypadku niezasadnego zawieszenia postępowania administracyjnego oznacza kontynuowanie tego postępowania. Jeżeli więc organ podatkowy sam doprowadzi do tego stanu rzeczy (poprzez podjęcie postępowania) to przestaje istnieć przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej. Postanowienie podejmujące postępowanie niweczy bowiem (podobnie jak orzeczenie sądowe) skutki postanowienia o jego zawieszeniu (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 1014/08 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.nsa.gov.pl). Ocena legalności postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania podatkowego jest uzasadniona tak długo jak długo postępowanie to podlega zawieszeniu. W sytuacji, gdy zostało ono podjęte, kwestia legalności jego zawieszenia staje się bezprzedmiotowa. Oddalając strony skarżącej wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego Sąd miał na uwadze, że ze względu na obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasadę ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, uwzględnienie tego żądania jest możliwe tylko w ściśle określonych w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przypadkach. Pierwszym takim przypadkiem jest uwzględnienie skargi – art. 200 p.p.s.a, drugim zaś umorzenie postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a, czyli w przypadku uwzględnienia skargi przez organ podatkowy w trybie samokontroli – art. 201 p.p.s.a. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, organ podatkowy bowiem rozstrzygał w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a, odnośnie zaskarżonego postanowienia, a wydał inne orzeczenie, którego treść implikuje bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Sąd podziela wyrażany przez komentatorów pogląd, że poza sytuacjami wskazanymi w art. 201 p.p.s.a brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod redakcją Tadeusza Wosia, LexisNexis, wydanie 5). Dodatkowo jedynie wskazać należy, że stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma cofniętego, jednak skarżący pomimo zobowiązania go do ustosunkowania się do wniosku organu zwartego w odpowiedzi na skargę o umorzenie postępowania, skargi nie cofnął, zatem Sąd nie miał możliwości zastosowania tej regulacji. Mając powyższe na uwadze Sąd postanowił jak w sentencji.