I SA/Sz 49/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia W S A – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J W na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 oraz wniosku J W z dnia 29 września 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia z kosztów sądowych p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. J W złożył skargę na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w której zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata z urzędu. Zarządzeniem z dnia 12 lutego 2014r., sygn. akt I SA/Sz 49/14 referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez złożenie urzędowego formularza PPF wymaganego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zarządzenie uprawomocniło się w dniu 26 lutego 2014 r. W dniu 10 marca 2014 r. doręczono skarżącemu zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Wezwanie to doręczono wraz z pouczeniem, że nieopłacenie skargi w terminie 7 dni będzie skutkowało jej odrzuceniem. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza, jednocześnie zwracając się ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 3 kwietnia 2014 r., w odpowiedzi na kolejne wezwanie o formularz PPF, skarżący przedłożył wypełniony druk wniosku. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych skarżącego oraz jego stanu majątkowego, wezwaniem referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2014 r. zobowiązano go do nadesłania dodatkowych dokumentów. Skarżący w dniu 15 maja 2014 r. zwrócił się o wydłużenie terminu na wykonanie opisanego wezwania z uwagi na zły stan zdrowia, trudności z chodzeniem i planowaną hospitalizację. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 21 maja 2014 r. przedłużył termin wyznaczony wezwaniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. do dnia 1 lipca 2014 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie odebrał pisma Sądu informującego o przedłużeniu terminu. Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2014 r. referendarz sądowy uznał, że przesyłka zawierająca wskazaną informację została nieprawidłowo awizowana, wobec tego pismem z dnia 2 lipca 2014 r. ww. wezwanie o nadesłanie dokumentów zostało ponowione. Skarżący odebrał przesyłkę w dniu 4 lipca 2014 r., jednakże w zakreślonym terminie nie przedłożył żadnych dokumentów określonych ww. wezwaniem, nie ustosunkował się także w żaden sposób do zobowiązania. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Wskutek złożenia sprzeciwu, Sąd rozpoznający wniosek skarżącego postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący w dalszym ciągu uchyla się od przedstawienia pełnej informacji i dokumentacji od niego żądanej, przyjmując, iż nie wykazał on istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po uprawomocnieniu się powyższego postanowienia, pismem z dnia 17 września 2014 r. Sąd wezwał ponownie stronę do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, ponownie pouczając, że nieopłacenie skargi w terminie 7 dni spowoduje jej odrzucenie. Skarżący wezwanie to odebrał w dniu 22 września 2014 r. Z akt sprawy wynika, że wpis od skargi nie został uiszczony, zaś w dniu 29 września 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożono kolejny w sprawie wniosek o zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku tym skarżący wskazał, że jego sytuacja pogorszyła się, od sześciu miesięcy przebywa na zwolnieniach lekarskich i zasiłku na okres 162 dni. Oświadczył także, że nie mógł ustosunkować się do pisma procesowego z dnia 17 września 2014 r., gdyż nie poruszał się i nie mógł chodzić, zaś pismo to dostarczył sąsiad. Wskazał również, że firma kurierska żadnego pisma sądowego bezpośrednio mu nie doręczyła tylko pozostawiła sąsiadom i taki stan rzeczy trwa od wygrania przetargu na doręczenie pism sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ skarżący nie uiścił w terminie wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z przepisem art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej obecnie sprawie skarżący był dwukrotnie wzywany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Do uiszczenia tej opłaty wezwano skarżącego w dniu 6 marca 2014 r. (k. 20 akt sądowych). Po prawomocnym zakończeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy, ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącemu w dniu 22 września 2014 r. (k. 75 akt sądowych). Termin 7-dniowy do uiszczenia wpisu sądowego upłynął zatem z dniem 29 września 2014 r. W tym terminie wymagany wpis sądowy nie został uiszczony. Zamiast tego skarżący wystosował kolejny (czwarty w sprawie) wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Oceniając zaistniałą sytuację faktyczną przez pryzmat obowiązującego porządku prawnego należało zauważyć, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy sąd ma obowiązek, stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a., ponownie wezwać stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli strona skarżąca po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02, niepubl.). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy zatem w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane po doręczeniu ponownego wezwania do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do skarżącego po wydaniu prawomocnego postanowienia, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia dla toczącego się postępowania (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Odmienne procedowanie mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego merytorycznym lub formalnym zakończeniu. Dalej należało zauważyć, że zastosowana przez sąd w niniejszej sprawie wykładnia przepisu art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a powinna być dokonywana w sposób zapewniający realizację prawa do sądu, co oznacza, że przed zastosowaniem rygoru określonego w zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu sąd powinien rozważyć, czy wnoszący o przyznanie prawa pomocy rzeczywiście nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, albowiem jego sytuacja materialna ustalona w prawomocnym orzeczeniu uległa istotnej zmianie (zob. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1209/14, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie skarżący w aktualnie złożonym wniosku o prawo pomocy w żaden sposób nie odwołał się do przesłanki, o której mowa w art. 165 p.p.s.a., a więc istotnej zmiany jego sytuacji majątkowej, powielając w treści wniosku znane już Sądowi dane. Skarżący w dalszym ciągu nie przedstawił żadnych bardziej konkretnych informacji i dokumentów uprawdopodabniających złą kondycję finansową i niezdolność do pracy. Po raz kolejny ogólnikowo odwołał się do złego stanu zdrowia i pozostawania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, a także wskazał na kwestie związane z doręczaniem pism sądowych przez firmę kurierską, która pozostawia przesyłki polecone sąsiadom. Zdaniem skarżącego niedoręczanie osobiste pism z Sądu, w tym wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, miało usprawiedliwiać jego bierną postawę procesową w zakresie uzupełnienia wniosku o prawo pomocy jak i teraz nieuiszczenia wpisu sądowego. Sąd nie może uwzględnić tych twierdzeń skarżącego. W tym miejscu należy wskazać, że kwestia prawidłowości doręczania pism stronie w niniejszym postępowaniu, podlegała już analizie Sądu w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2014r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd nie znajduje postaw aby zmienić swoje stanowisko w tym zakresie. Argumentacja skarżącego zmierzająca tym razem do podważenia doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego nie może zatem odnieść zamierzonego skutku prawnego. Nie ulega wątpliwości, że przesyłka polecona zawierająca to wezwanie, zgodnie z prawidłowo wypełnionym przez pracownika Poczty (nie zaś kuriera) zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 75), została odebrana przez skarżącego w dniu 22 września 2014 r., zatem wpis sądowy, zgodnie z pouczeniem powinien zostać opłacony przez skarżącego do dnia 29 września 2014 r., czego bezspornie skarżący nie uczynił. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że kolejny wniosek o udzielenie prawa pomocy został przez skarżącego wykorzystany niezgodnie z przypisaną mu funkcją gwarancyjną i ma na celu jedynie przedłużanie postępowania sądowego. W toku całego postępowania skarżący nie realizował nałożonych na niego obowiązków dotyczących złożenia odpowiednich dokumentów, dlatego też złożenie ponownego wniosku o udzielenie prawa pomocy w sytuacji, gdy skarga nie została opłacona, nie mogło wywrzeć skutku w postaci dalszego przedłużania postępowania. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Za skargę oczywiście bezzasadną uważa się także skargę podlegającą odrzuceniu. W związku z tym, na podstawie ww. przepisu prawa, należało oddalić wniosek skarżącego o udzielenie pomocy prawnej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.