I SA/Sz 494/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-06-21
Skład orzekający: Alicja Polańska, Jolanta Kwiecińska, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i organ odwoławczy prawidłowo rozpoznały pismo strony zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne", które zawierało również żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, czy też powinny były rozpoznać je jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej błędnie potraktowały pismo strony zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne" wyłącznie jako środek zaskarżenia czynności egzekucyjnych, ignorując zawarte w nim żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd podkreślił, że o znaczeniu pisma decyduje jego treść, a nie forma czy nazwa. Organy powinny były rozpoznać wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, nawet jeśli strona nadała pismu inną nazwę, ponieważ naruszyło to zasady praworządności i interesu obywatela.Stan faktyczny
Skarżący złożył pismo zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne", w którym domagał się m.in. uchylenia tytułów wykonawczych, umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Jako podstawę wskazał m.in. przedawnienie należności i brak doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny (Dyrektor ZUS) oddalił skargę, uznając, że bada jedynie zgodność czynności z prawem. Organ odwoławczy (Dyrektor IAS) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że pozostałe kwestie nie podlegały ocenie w trybie skargi. Skarżący zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...]. nr [...].
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. ([...]) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] r. nr [...] (znak sprawy: [...]) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dotyczącą zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach od [...] i od [...] do [...] (zawiadomienia o zajęciu z dnia [...] r. znak [...]).
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. (działając jako wierzyciel i organ egzekucyjny) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec B. K. (dalej Zobowiązany, Skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach [...] obejmujących nieuregulowane składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy rozliczeniowe grudzień 2000 r., lipiec - grudzień 2002 r., styczeń - czerwiec 2003 r. Zawiadomieniami organu egzekucyjnego z dnia [...] r. znak: [...] dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego w Banku [...] S.A. Odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu doręczono zobowiązanemu w dniu [...] r.
Pismem z dnia 16.12.2016 r. zobowiązany złożył skargę na to zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wnosząc o:
• uchylenia tytułów wykonawczych w całości, umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości,
• wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, a w dalszej kolejności do czasu rozpatrzenia przez ZUS wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, zgłoszony w Sądzie Okręgowym w K. i przekazany do ZUS (sygn. akt IVU 799/16),
• umorzenie należności objętych tytułami wykonawczymi, o których mowa wyżej,
• uchylenie dokonanych czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
Skarżący w uzasadnieniu powołał się na argumentację podniesioną wcześniej w zarzutach na prowadzone postępowanie egzekucyjne w piśmie z dnia 12.12.2016 r., w szczególności na brak podstaw do dochodzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z uwagi na ich przedawnienie. Twierdził również, że czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostały dokonane bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia wymaganego przepisami art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.). Nadto zarzucił brak właściwego trybu załatwienia sprawy zobowiązanego w zakresie zaległości objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] (znak sprawy: [...]) Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. oddalił skargę zobowiązanego na to zajęcie egzekucyjne, dokonane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach od [...].
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem zobowiązany, pismem z dnia 1.02.2016 r., zaskarżył je w drodze zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w S., zarzucając mu:
• błędną ocenę faktów oraz wniosków dowodowych w zakresie wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych,
• brak rozstrzygnięcia wniosku zobowiązanego o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia przez ZUS Oddział w K. wniosku o umorzenie zaległych składek,
• brak orzeczenia w zakresie umorzenia należności objętych tytułami wykonawczymi z dnia 18.11.2016 r.,
• naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący zawnioskował o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...] r., a także o wycofanie tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Wystąpił też o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu przytoczył ponownie argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r., wydane w przedmiocie zgłoszonego zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności organu egzekucyjnego (lub egzekutora). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonane przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub egzekutora. Zdaniem Organu przeprowadzona w przedmiotowej sprawie ocena prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniami o zajęciu z dnia 18.11.2016 r. nie wykazała nieprawidłowości. Stosując ten środek, organ egzekucyjny na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a., dokonuje zajęcia rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wpłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazywał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonywaniu wpłaty, w tym również i nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego.
Z kolei przepis art. 80 § 2 u.p.e.a. stanowi, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
W myśl natomiast art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłanym zawiadomieniem o zajęciu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
W ustalonych zatem okolicznościach sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. nie dopatrzył się naruszenia przez organ egzekucyjny obowiązujących przepisów u.p.e.a., jak też nie stwierdził uchybień formalnych zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Do zajęcia wykorzystano prawidłowy druk "Zawiadomienia o zajęciu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnej (Dz. U. Z 2016 r., poz. 1339).
Jednocześnie organ wyjaśnił, iż pozostałe kwestie dotyczące zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jak też okoliczności związane z postępowaniem przed wierzycielem w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek ZUS, nie podlegały ocenie w trybie skargi, o której mowa wart. 54 § 1 u.p.e.a., stąd brak jest podstaw do ich merytorycznego rozpoznania w niniejszym postępowaniu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisane wyżej postanowienie, Zobowiązany podtrzymał w całości zarzuty podniesione w zażaleniu z dnia l.oł.2017 r. Nadto zarzucił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. i dokonane zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego miało na celu jedynie wydłużenie okresu przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Skarżonemu postanowieniu zarzucił:
• błędną ocenę wniosków dowodowych wnoszących przez skarżącego,
• bezpodstawność dokonania czynności egzekucyjnych,
• niedopuszczalność w całości egzekucji administracyjnej,
• rażące naruszenie przepisów ar. 6, 7, 8, 9, 10 K.p.a.
Wobec powyższego, wnioskował o:
• uchylenie czynności egzekucyjnych w całości;
• uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] ([...]) i postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] r. nr [...] (znak sprawy: [...]);
• umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości;
• przeprowadzenie dowodu z postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] ([...], którym uchylono w całości postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] r. w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o numerach od [...].
W uzasadnieniu wskazał, że do dnia wniesienia niniejszej skargi Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie umorzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na przedawnienie zobowiązań objętych ww. tytułami wykonawczymi, a nawet nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu takiego postępowania. Według skarżącego, oznacza to, że zarzuty przedawnienia roszczeń ZUS są zasadne. Natomiast o bezskuteczności jakiejkolwiek egzekucji, czy też przeprowadzonych czynności egzekucyjnych świadczy postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. K.P. z dnia [...] r., sygn. akt KP Km [...], którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku ZUS. Uważa, że błędna była ocena jego wniosków dowodowych, co spowodowało bezpodstawne dokonywanie czynności egzekucyjnych.
Organ, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że nastąpiło mające wpływ na jej wynik naruszenie prawa procesowego.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 16.12.2016 r. zatytułowanym skarga na czynności egzekucyjne Skarżący wniósł o:
• uchylenie tytułów wykonawczych w całości,
• umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości,
• wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, a w dalszej kolejności do czasu rozpatrzenia przez ZUS wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, zgłoszonego w Sądzie Okręgowym w K. i przekazanego do ZUS (sygn. akt IVU [...]),
• umorzenie należności objętych tytułami wykonawczymi, o których mowa wyżej,
• uchylenie dokonanych czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
W uzasadnieniu pisma powołał się na brak podstaw do dochodzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z uwagi na ich przedawnienie. Twierdził również, iż czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostały dokonane bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia wymaganego przepisami art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.). W zakresie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wskazał, iż nie posiada żadnych oszczędności, kosztowności, ruchomości i innych rzeczy, które mógłby spieniężyć celem uiszczenia zaległości. Obecnie choruje i znaczna część środków finansowych przeznaczona jest na lekarstwa i leczenie. Podkreślił, że wymagalne i nieuregulowane zobowiązania strony wynoszą ponad [...] zł. Zdaniem skarżącego, opisana sytuacja skutkuje brakiem zdolności kredytowej i wyłącza możliwość ponoszenia jakichkolwiek kosztów w sprawie zapłaty zaległych składek, czyniąc zasadnym jego wniosek o uchylenie tytułów wykonawczych oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nadto zarzucił brak właściwego trybu załatwienia sprawy twierdząc, że w pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek zobowiązanego w zakresie umorzenia zobowiązań wynikających z wyroku Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24.11.2016 r. sygn. akt IV U [...].
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 54 u.p.e.a., oddalił skargę zobowiązanego na zajęcia egzekucyjne, dokonane zawiadomieniami organu egzekucyjnego z dnia 18.11.2016 r.
Wskazał w nim, że w ramach skargi badana jest zgodność dokonania zajęcia z przepisami prawa, a nadto, iż skarga nie zastępuje innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. zaskarżonym postanowieniem podzielił argumentacje organu pierwszej instancji oraz wyjaśnił, iż pozostałe kwestie, nie podlegały ocenie w trybie skargi, o której mowa wart. 54 § 1 u.p.e.a., stąd brak jest podstaw do ich merytorycznego rozpoznania w niniejszym postępowaniu.
Sąd zauważa, że skarżący w piśmie z 16 grudnia 2016r. zatytułowanym skarga na czynności egzekucyjne wprost domaga się umorzenia postępowania.
W tych okolicznościach przypomnieć należy, że wniosek o umorzenie egzekucji może zostać złożony na każdym etapie postępowania egzekucyjnego, a nazwa, czy tytuł pisma strony nie ma wpływu na sposób jego rozpoznania, istotne bowiem znaczenie ma treść żądania strony.
Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Nie wszystkie przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego są faktycznie trwałymi przeszkodami w jego prowadzeniu. Jako przesłankę umorzenia kwalifikuje się istotne wady postępowania egzekucyjnego, których nie sposób sanować w tym samym postępowaniu, np. brak upomnienia zobowiązanego, mimo że taki obowiązek ciążył na wierzycielu. Trudno tu mówić o trwałości przeszkody w postępowaniu. W takim przypadku umorzenie nie stoi na przeszkodzie ponownemu wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Jednakże brak doręczenia zobowiązanej stronie upomnienia stanowi istotną wadę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego, co uzasadnia niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.
Wskazuje się ponadto podział przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymieniając przyczyny nieprzemijające, np. nie istniał obowiązek, oraz przemijające, czyli takie, które mogą ustąpić, np. brak majątku zobowiązanego. Istotny wydaje się podział na przyczyny merytoryczne i formalne, a to z uwagi na dopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po jego uprzednim umorzeniu. Do przesłanek umorzenia o charakterze merytorycznym, czyli takich, które dotyczą egzekwowanego obowiązku, zaliczyć należy, np. brak istnienia obowiązku (obowiązek nie istniał), wykonanie obowiązku czy wygaśnięcie obowiązku. Natomiast wśród przyczyn natury formalnej można wymienić, np. brak uprzedniego upomnienia.
Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą pojawić się zarówno w trakcie postępowania egzekucyjnego, jak i jeszcze przed jego wszczęciem. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek wierzyciela, z urzędu, a także na skutek inicjatywy zobowiązanego. W tym ostatnim przypadku, zobowiązany: może wskazać istnienie podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, że organ egzekucyjny wniosek o umorzenie musi rozpoznać w każdym czasie i na każdym etapie postępowania.
Zwrócić należy uwagę, że przepis art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. W tych przypadkach organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne z urzędu, o ile stwierdzi wystąpienie jednej z przesłanek umorzenia przewidzianych w art. 59 § 1 u.p.e.a.
Reasumując, wskazać zatem należy, że organ egzekucyjny jest uprawniony umorzyć postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, które w rozpoznawanej sprawie Strona wskazywała, a organ je zignorował, nie weryfikując żądania Skarżącej w kontekście przesłanek uzasadniających umorzenie egzekucji administracyjnej w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania zawsze zobowiązuje organ egzekucyjny do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
Tymczasem organ I instancji jak i organ odwoławczy oceniając pismo strony, skupiły się na podanej przez Stronę nazwie środka zaskarżenia, jak i wskazanej przez stronę podstawie prawnej złożonego środka, przyznając prymat tym elementom pisma nad jego treścią. Nadto organ odwoławczy w obszernym i wnikliwym uzasadnieniu wprost zauważył, iż skarżący w skardze na czynność egzekucyjną jak i zażaleniu formułował twierdzenia, które stanowiły materię zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jednak mimo takiego, trafnego spostrzeżenia organ odwoławczy nie uznał za zasadne rozpoznać wniosku we właściwym trybie , ani chociażby wezwać stronę do wyjaśnienia, czy jej zamiarem było złożenie skargi na czynności egzekucyjne czy też zgłoszenie wniosku o umorzenie. Sąd zauważa, że pismo zatytułowane skargą zostało wniesione w odrębnie od podniesionych zarzutów.
W tym miejscu podkreślić należy, że powszechny w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest pogląd, że o znaczeniu pisma decyduje jego treść, a nie forma. Warto w tym miejscu przywołać choćby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.02.2014 r. sygn. akt II OSK 2186/12, gdzie wskazano, iż "(...) w postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązuje ogólna zasada wypracowana w procedurze administracyjnej, zgodnie z którą o znaczeniu pisma decyduje jego treść, a nie forma czy też nazwa pisma. Jeżeli więc pismo strony, choć pośrednio odwołuje się do jednej z podstaw umorzenia wymienione w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy je uznać jako wniosek o umorzenie. Podobne stanowisko zajął np. WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 23.03.2004 r. sygn. akt IV SA 4670/02 (wszystkie orzeczenia dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), uznając iż "(...) nie ma zatem istotnego znaczenia jaką nazwę zobowiązany nadał swojemu pismu, istotna jest jego treść. Przy rozróżnieniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (...) są niewątpliwie pomocne enumeratywnie wskazane w art. 33 tej ustawy podstawy do wniesienia zarzutów. Jeżeli podane w piśmie skarżącego argumenty chociażby pośrednio odwołują się do jednej z podstaw zarzutów wymienionych we wskazanym przepisie, należy uznać że zobowiązany niezależnie od tego jak nazwał swoje pismo wniósł zarzuty (...)".
Stanowisko powyższe jest ugruntowane w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni powyższe poglądy podziela.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. Z kolei zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Należy ponownie zauważyć, że zgodnie z art. 59 u.p.e.a. jedną z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, w niniejszym przypadku, pomijając treść złożonych pism skarżącego i koncentrując się wyłącznie na ich stronie formalnej organy naruszyły wyżej wymieniony art. 7 K.p.a. w sposób, który miał wpływ na wynik postępowania, albowiem spowodował, iż zgłoszone przez stronę wnioski nie zostały w ogóle rozpoznane.
Nie bez znaczenia dla oceny sprawy był też wskazywany przez stronę fakt, iż nie jest ona specjalistą w zakresie postępowania administracyjnego, co również winien był wziąć pod rozwagę organ oceniając jego pisma.
Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, czy strona złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, czy tez skargę na czynności egzekucyjne a następnie mając na uwadze rozważania i stanowisko Sądu, zawarte w niniejszym wyroku, podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono wobec braku stosownego wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło