I SA/Sz 497/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu i Miasta K. z dnia [...] Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 7 ust. 2, art. 19 ust 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217), art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44 poz. 262), art. 110v ust.2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenie (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2201/1996, art. 51 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. WE Nr L141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania K. P. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 21 kwietnia 2008 r. K. P. złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008, o łącznej powierzchni 6,27 ha, z czego 4,10 ha zostało zadeklarowane do przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich. Dnia 9 czerwca 2008 r. do organu I instancji wpłynęła wieloletnia umowa kontraktacji nr [...] zawarta pomiędzy kontraktującym - Firmą E, a producentem – K. P., w której producent określił areał uprawy kontraktowanej truskawki jako areał plonujący o powierzchni 2,0 ha i areał nowo nasadzony o powierzchni 2,0 ha (ilość zakontraktowanych truskawek producent określił na 24 tony, po czym w umowie z 20 czerwca 2008 r. o tym samym numerze – która wpłynęła do organu I instancji w dniu 10 lipca 2008 r. – ilość tę producent określił na 8 ton). Decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaną w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 r. przyznał K. P. jednolitą płatność obszarową oraz odmówił przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym w którym stwierdzono niezgodności. W odwołaniu do Dyrektora Oddziału ARiMR K. P. nie zgodziła się z decyzją wydaną przez organ I instancji i wskazała, że w 2008 r. owoce były zbierane zarówno z "plantacji owocującej", jak i nowo nasadzonej. Uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte w sprawie organ II instancji stwierdził, że wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych został złożony w terminie, a organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na treść przepisu art. 110v ust. 2 ww. rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 organ wyjaśnił, że pomoc udzielana jest jedynie w odniesieniu do obszarów, których produkcja objęta jest umową dotyczącą przetwarzania na jeden z produktów określonych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2201/1996. Wobec tego, gdy w wieloletniej umowie kontraktacji powierzchnia uprawy truskawki została rozbita na powierzchnię "nowo nasadzoną" i "plonującą", to przy rozpatrywaniu sprawy o przyznanie przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich brana jest pod uwagę powierzchnia "plonująca", jako ta z której owoce miękkie będą przeznaczone na przetworzenie. Ponadto, zgodnie z art. 51 ust. 2 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 %, rolnikowi odmawia się przyznania płatności i nakłada się sankcję, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym w którym stwierdzono niezgodności w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Organ odwoławczy wskazując na cytowany przepis przedstawił sposób wyliczenia sankcji do przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich. Organ stwierdził dalej, że nie neguje faktu uprawy truskawek przez K. P. na powierzchni 4,10 ha, jak również nie neguje faktu istnienia zarówno plantacji "owocującej", jak i "nowo założonej". Zdaniem organu odwoławczego, zadaniem organu administracji publicznej jest wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa, które w tym przypadku jednoznacznie wskazują, że płatność może zostać przyznana jedynie do powierzchni "plonującej", określonej w wieloletniej umowie kontraktacji. Ponadto organ II instancji zauważył, że jeśli producent w złożonym odwołaniu twierdzi, iż obie jego plantacje są plantacjami owocującymi, należało podczas zawierania wieloletniej umowy kontraktacji określić w niej powierzchnię obu plantacji o powierzchni 4,10 ha jako areał plonujący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. P. podniosła, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego o odmowie przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich jest dla niej wysoce krzywdzące i dlatego "liczy na pozytywne dla niej rozpatrzenie skargi". Uzasadniając skargę K. P. wskazała, że od kilkunastu lat uprawia truskawki do przetwórstwa, a w roku 2008 uprawiała je na powierzchni 4,1 ha, z tego 2 ha stanowiło nasadzenie wiosenne z 2007 r. Owoce zbierała z całej plantacji i wszystkie dostarczała do Firmy E z siedzibą w D. - punkt skupu w K. Zgodnie z wieloletnią umową kontraktacyjną nr [...] z 20 czerwca 2008 r. (w której przedmiotem kontraktacji są owoce wyprodukowane w całym gospodarstwie) areał kontraktowanej truskawki określono na areał plonujący 2 ha i areał nowo nasadzony 2 ha. Skarżąca wyjaśniła, że powierzchnia uprawy truskawek nowo nasadzonych to była również plantacja owocująca, ale na nieco niższym poziomie. Na 2 hektarach nowo nasadzonych truskawek jest co najmniej 80 tys. sadzonek, a każda sadzonka posadzona w czerwcu 2007 r. dała po kilka dużych owoców. Wobec tego skarżąca uważa, że twierdzenie, iż tylko plantacja "plonująca" jest tą z której owoce miękkie będą przetworzone jest nieprawdziwe, gdyż owoce z plantacji "nowych nasadzeń" także zostały zebrane i odstawione celem przetworzenia. Skarżąca stwierdziła też, że nie znalazła przepisów które dyskwalifikują plantacje nowo nasadzone. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR powołując argumenty z uzasadnienia decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Skarga jest zasadna. Wskazany w decyzji i przywołany w jej uzasadnieniu jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 110v ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 stanowi, że pomoc udzielana jest jedynie w odniesieniu do obszarów, których produkcja objęta jest umową dotyczącą przetwarzania na jeden z produktów wymienionych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2201/1996. Przepis art. 7 ust. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051) stanowi natomiast, że wnioskującemu o płatność do owoców miękkich przysługuje pomoc, o której mowa w art. 110c ust. 1-3 rozporządzenia nr 1782/2003 (zwana "pomocą wspólnotową do owoców") oraz pomoc krajowa, o której mowa w art. 110v ust. 4 tego rozporządzenia, na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tymi płatnościami zgodnie z art. 110c ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003 r. Dalej przepis ten określa warunki jaki muszą być spełnione przez wnioskodawcę w zakresie powierzchni działek rolnych, stanu ich utrzymania zgodnie z normami i wymogami przez cały rok kalendarzowy, a także posiadania numeru identyfikacyjnego, uzyskanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Nadto (art. 7 ust. 3b i 3c), umowa o przetwórstwo oprócz określonych danych winna także zawierać numer identyfikacji wskazanej wyżej oraz winna być przedłożona Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek. Organy Agencji nie zanegowały spełnienia tych wymogów formalnych przez skarżącą. Uznały jednak, że skoro w wieloletniej umowie kontraktacyjnej powierzchnia uprawy truskawki została rozbita na powierzchnię "plonującą" i "nowo nasadzoną", to przy rozpatrywaniu sprawy o przyznanie przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich brana jest pod uwagę powierzchnia "plonująca" jako ta, z której owoce będą przetworzone. Cytowany wyżej przepis art. 110v ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003 przewiduje udzielanie pomocy dla obszarów, których produkcja objęta jest umową dotyczącą przetwarzania owoców. Innych kryteriów poza zgodnością obszaru wskazanego przez rolnika we wniosku o przyznanie pomocy, z wielkością obszaru (plantacji), z którego owoce będą dostarczane kontraktującemu do przerobu (obszar objęty umową dotyczącą przetwarzania) przepis ten nie określa. Omawiany przepis stanowiąc o obszarze, którego produkcja objęta jest umową dotyczącą przetwarzania, nie rozróżnia obszarów bardziej lub słabiej plonujących, w szczególności przepis ten nie rozróżnia obszaru plantacji "plonującej" i obszaru plantacji "nowo nasadzonej". W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując przepis art. 110v ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003 nie wyjaśnił, dlaczego tylko obszar plantacji "plonującej" jest objęty płatnością, a obszar planacji "nowo nasadzonej" nie, a przecież owoce z obszaru plantacji plonującej i nowo nasadzonej są objęte przedmiotową umową dotyczącą ich przetwarzania. Organ odwoławczy nie kwestionował takiego faktu i nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń, które wykazałyby, że z obszaru plantacji "nowo nasadzonej" owoce nie zostały objęte umową kontraktacyjną przedłożoną przez skarżącą, jak również nie wykazał, by na tym obszarze produkcji owoców nie było albo, by owoce z plantacji skarżącej nie zostały dostarczone podmiotowi kontraktującemu. Uznać więc należy, że organy Agencji wprowadziły pozaustawowe kryterium przyznawania płatności, przyjmując, że określony w umowie kontraktacyjnej obszar nowo nasadzonych truskawek (i nie wyjaśniając bliżej, co oznacza to określenie użyte w umowie i w jakim celu je wprowadzono do umowy, a także w jakim okresie dokonano tych nasadzeń – by np. wykazać, że obszar ten w 2008 r. nie był obszarem, z którego produkcja objęta była umową kontraktacyjną. Zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że "jeżeli – jak twierdzi strona w odwołaniu – obie jej plantacje są plantacjami owocującymi, należało podczas zawierania wieloletniej umowy kontraktacji określić powierzchnię obu plantacji o powierzchni 4,10 ha jako areał plonujący", sugerować może, iż decydujące znaczenie przy rozstrzyganiu wniosku o płatności miał nie tyle fakt z jakiej powierzchni zbierane były truskawki (odbywała się produkcja) lecz sposób zapisania tych kwestii w umowie kontraktacyjnej. Stwierdzić przy tym należy, że w związku z tymi wątpliwościami dotyczącymi zapisów umowy należało – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego – "badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu", a więc zbadać, czy obszar określony jako "nowe nasadzenia" został przez strony umowy wyłączony z obszaru na którym odbywa się produkcja, a wobec tego jaki był cel zapisania tego obszaru w umowie kontraktacyjnej. Należy przy tym zauważyć, że wskazany przepis art. 110v ust.2 rozporządzenia nr 1782/2003 przewiduje płatności dla rolników, którzy prowadzą produkcję owoców z przeznaczeniem ich do przerobu. Co prawda warunkiem przyznania płatności jest zawarcie przez rolnika stosownej umowy z uprawnionym podmiotem, jednak wielkość tej płatności odnoszona jest do obszaru wskazanego we wniosku i umowie kontraktacyjnej, z którego pochodzą owoce do przerobu, zatem płatności do owoców miękkich nie są przyznawane od ilości owoców zebranych, ale od wielkości obszaru, z którego owoce są zbierane. Zdaniem Sądu, organy Agencji nie dokonały należytych ustaleń co do wielkości obszaru objętego umową kontraktacyjną, wyłączając bezpodstawnie uprawę nowo nasadzoną, słabiej plonującą i nie wyjaśniły podstawy prawnej decyzji, ograniczając się jedynie do przytoczenia przepisów. Wobec tego, iż organy Agencji niewłaściwie zastosowały przepis art. 110v rozporządzenia Rady nr 1782/2003 oraz zastosowały przepis art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 orzekając sankcję, w sytuacji gdy nie nastąpiło dostateczne wyjaśnienie przesłanki określenia obszaru z którego zbierane były truskawki (i odstawiane do punktu skupu zgodnie z umową kontraktacyjną) – co powinno nastąpić w ponownym rozpoznaniu sprawy - Sąd uznając że stanowi to naruszenie prawa, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 wymienionej ustawy orzekł, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tejże ustawy.