I SA/Sz 498/15

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-09-16

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, oparty jedynie na wysokości zobowiązania podatkowego i ogólnym stwierdzeniu o trudnościach finansowych, spełnia przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżący nie wykazali istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Samo powołanie się na wysokość zobowiązania podatkowego nie jest równoznaczne z groźbą wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedstawili konkretnych okoliczności i dowodów potwierdzających tezę o niebezpieczeństwie wystąpienia takich skutków.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości, jednocześnie domagając się wstrzymania wykonania tej decyzji. Jako uzasadnienie wniosku wskazali wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego, twierdząc, że jego zapłata miałaby dla nich poważne skutki materialne, trudne do odwrócenia, oraz pogorszyłaby ich sytuację życiową. Sąd rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.S. – [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2015 r. [....] w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...] rok p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 2 marca 2015 r., Skarżący reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] , z dnia 29 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...] rok. Jednocześnie w treści skargi zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku Skarżący wskazali, że jest on uzasadniony przede wszystkim wysokością ustalonego zobowiązania podatkowego. Konieczność zapłaty kwoty [...] zł miałaby dla Skarżących poważne skutki materialne, które byłyby co najmniej trudne do odwrócenia. Bezspornym jest bowiem, że z uwagi na solidarną odpowiedzialność podatników za przedmiotowe zobowiązanie, całość kwoty mogłaby być dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym wyłącznie od "Skarżącej". Jak wskazano w złożonym wniosku uwzględniając sytuację materialną "Skarżącej" niepozwalającą na zapłatę całości zobowiązania, uznać należy, że wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę, poprzez znaczne pogorszenie ich sytuacji, skutkujące istotnymi trudnościami w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życia codziennego. Ponadto, Skarżący zauważyli, że nie został do udziału w postępowaniu dopuszczony pełnomocnik A.I., dla której postanowieniem Sądu Rejonowego w K. ustanowiono kuratora na podstawie art. 138 § 1 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "P.p.s.a."), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Zwroty: "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki", jako zwroty niedookreślone, wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast, trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., mogą być zarówno skutkami prawnymi, jak i faktycznymi, a także równolegle, prawnymi i faktycznymi. Skutki te, raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (Jagielska, Wiktorowska, Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 378 i nast.). Warunkiem rozpatrzenia przez sąd merytorycznie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jego właściwe uzasadnienie, tj. wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji występowały w sprawie, sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09). Przenosząc powyższe uwagi na grunt analizowanej sprawy Sąd stwierdza, że Skarżący nie wykazali istnienia żadnej z przesłanek zawartych w powołanym powyżej przepisie. Skarżący nie uprawdopodobnili bowiem jakiejkolwiek konkretnej okoliczności, która wskazywałaby na fakt, że niewstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia konkretnej - znacznej szkody lub spowodowania konkretnych - trudnych do odwrócenia skutków. W sformułowanym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Skarżący powołali się przede wszystkim na wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego. Jak wskazali, konieczność zapłaty kwoty [...] zł miałaby dla nich poważne skutki materialne, które byłyby co najmniej trudne do odwrócenia. Żadnych jednak konkretnych argumentów, które miałyby potwierdzić niebezpieczeństwo wystąpienia w związku z tym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Skarżący nie przedstawili. Wskazali jedynie, że z uwagi na solidarną odpowiedzialność podatników za przedmiotowe zobowiązanie, całość kwoty mogłaby być dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym wyłącznie od Skarżącej. Dodali przy tym, że uwzględniając sytuację materialną Skarżącej niepozwalającą na zapłatę całości zobowiązania, wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić im znaczną szkodę, poprzez znaczne pogorszenie ich sytuacji, skutkujące istotnymi trudnościami w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życia codziennego. Skarżący nie przedstawili jednak żadnych przekonujących argumentów i dokumentów odnoszących się do stanu faktycznego sprawy, które można byłoby ocenić, jako okoliczności będące ustawowymi przesłankami, skutkującymi uwzględnienie wniosku. Tymczasem, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do szczególnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia Sądowi dokonanie bezsprzecznej oceny, czy wykonanie decyzji spowoduje, jak twierdzą wnioskodawcy w uzasadnieniu wniosku, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo powoływanie się na wysokość zobowiązania podatkowego, nie może być uznane za równoważne z powołaniem się na przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest oczywiste, że zapłata zaległości podatkowej ze swej istoty powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego". Jednakże "uszczerbek finansowy" ponoszony przez stronę przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znaczny - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też tym bardziej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu, również z akt sądowych nie wynika, aby zaistniała przesłanka wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W świetle przedstawionej - w związku z ubieganiem się o prawo pomocy niepełnej dokumentacji finansowej – za nieprzekonującą Sąd uznał argumentację wnioskodawców, iż wykonanie decyzji może skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych, w postanowieniach z dnia 31 lipca 2015 r. Referendarz sądowy podniósł, że Skarżący wybiórczo wykonali jego wezwanie, ograniczając się w głównej mierze do przedłożenia dokumentów potwierdzających prowadzone postępowania egzekucyjne oraz wysokość ciążących na Skarżącej zobowiązań związanych z posiadanymi nieruchomościami. Referendarz sądowy zaakcentował, że Skarżąca, nie wykazała jakimi środkami finansowymi aktualnie dysponuje, jakie otrzymuje obecnie dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami oraz z innych ewentualnych źródeł w związku z posiadaniem tak dużego majątku. Wprawdzie P i M.I są osobami małoletnimi pozostającymi na utrzymaniu matki, to jednak D.S. (matka) posiada znaczny majątek i prowadzi działalność gospodarczą. Jak ustalono, Skarżąca D.S. - osiąga dochód z dzierżawy ośrodka wypoczynkowego w [...] oraz dochód z dzierżawy prawa do nieruchomości [...] przy ul. [...] , w której prowadzone jest [...] "T". Z treści wyciągów bankowych Skarżącej D.S. wynika, że otrzymuje za dzierżawę kwotę 36.900,00 zł miesięcznie. Nie bez znaczenia przy tym jest, że z akta sprawy wynika, że Skarżąca D.S. - jest w stanie ponosić znaczne wydatki - w czerwcu 2015 r., były to wydatki w kwocie przekraczającej [...] zł. Referendarz sądowy odmówił Skarżącym przyznania prawa pomocy, ponieważ złożone dokumenty źródłowe nie były wyczerpujące, a tym samym nie zawierały dostatecznych oraz pełnych danych, koniecznych do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych Skarżących. Nie wypełniono bowiem w całości skierowanego do Skarżących wezwania, nie przedkładając dokumentów potwierdzających wysokość dochodów z okresu ostatnich trzech miesięcy w związku z posiadaniem przedstawionych w uzasadnieniu wniosków PPF nieruchomości. Z akt sprawy wynika również, że wnioskodawcy od ww. postanowień Referendarza sądowego wnieśli sprzeciwy, które nie zostały uwzględnione, gdyż postanowieniami Sądu z dnia 30 września 2015 r., ponownie odmówiono Skarżącym przyznania prawa pomocy z uwagi na nie wykazanie, że Skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący uiścili należne wpisy. Skarżący w swoim wniosku jako okoliczność przemawiającą za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji powołują także zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji i wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji i jego kwalifikacja prawna, nie mogą mieć znaczenia dla rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na tym etapie Sąd nie dokonuje bowiem merytorycznej oceny sprawy. Reasumując, w ocenie Sądu, brak jest zatem odniesienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. do rzeczywistej sytuacji finansowej Skarżących, a świadczącej o tym, że w stosunku do wnioskodawców wstrzymanie wykonania danego aktu jest uzasadnione. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło