I SA/Sz 499/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. Sz., A. S. M. Spółki jawnej z siedzibą w Sz. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku zobowiązania w podatku od towarów i usług za III, IV, V, VI, VII, IX i X 2007 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. P. J. Sz., A. S. M. Spółka jawna z siedzibą w Sz., reprezentowana przez radcę prawnego, pismem z dnia 4 czerwca 2010 r., za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Sz., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję wskazanego organu podatkowego z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie zabezpieczenia na majątku zobowiązania w podatku od towarów i usług za III, IV, V, VI, VII, IX i X 2007 r. wraz z odsetkami, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Spółki wskazał, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] r., Nr [...], dowiedział się w dniu 31 maja 2010 r. W tym bowiem dniu, w toku rozmowy telefonicznej z pracownikiem Trzeciego Urzędu Skarbowego w Sz,, uzyskał on informację, że Izba Skarbowa w Szczecinie uznała, iż wskazana decyzja została doręczona pełnomocnikowi w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 10 marca 2010 r. Tego samego dnia pełnomocnik zapoznał się zatem z aktami zastępczymi w siedzibie Trzeciego Urzędu Skarbowego oraz następnie z aktami sprawy w siedzibie Izby Skarbowej w Sz, i na jego prośbę sporządzono fotokopię koperty, zawierającej skarżoną decyzję oraz koperty, w której przesłano do niego postanowienie o oddaleniu wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Pełnomocnik strony wskazał również, że strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Jakkolwiek bowiem treść zapisów na kopercie, w której znajdowała się ww. decyzja wskazuje, że przesyłka skierowana do pełnomocnika strony była awizowana dwukrotnie, tj. 24 lutego 2010 r. oraz 4 marca 2010 r., i listonosz pozostawił wówczas awiza, to jednak zapisy te pozostają w sprzeczności z faktami. Pełnomocnik wyjaśnił, że w lutym 2010 r. on oraz jego współpracownicy rozpoczęli proces przenoszenia swoich kancelarii z biura przy ul. [...] w Sz, do nowo wynajętego biura przy ul. [...] w Sz. W okresie przejściowym, tj. do dnia 31 marca 2010 r. (do końca trwania umowy najmu lokalu przy ul. [...]), dla wygody i obsługi klientów funkcjonowały dwa biura, przy czym w lokalu przy ul. [...] pracownicy pełnili dyżury według ustalonego grafiku. Pełnomocnik potwierdził, że w dniu 24 lutego 2010 r. w biurze przy ul. [...] nikogo nie było, gdyż osoba, która miała pełnić dyżur tego dnia, przebywała w Sądzie na całodniowej rozprawie, co oznacza, że listonosz, chcąc doręczyć przedmiotową przesyłkę po raz pierwszy, faktycznie nie mógł tego uczynić i powinien pozostawić pierwsze awizo. Co jednak istotniejsze, w dniu 4 marca 2010 r. we wskazanym biurze dyżur pełniła cały dzień aplikantka radcowska, która, jako osoba upoważniona, odebrała korespondencję przychodzącą na ten adres do radcy prawnego P. G. W szczególności w tym dniu odebrała ona dwa pisma Sądu Rejonowego Sz,-Prawobrzeże i Zachód w Sz, I Wydział Cywilny oraz jedno – drugie awizo dotyczące przesyłki sądowej w innej sprawie aniżeli niniejsza. Innego awiza dla radcy prawnego P, G, listonosz w tym dniu nie zostawił. Wszystkie otrzymane od listonosza dokumenty, tj. odebrane pisma i awizo, zostały przez aplikantkę przekazane radcy prawnemu, który następnego dnia (5 marca 2010 r.), na podstawie tego awiza, odebrał w Urzędzie Pocztowym Sz, 2 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2010 r. Pełnomocnik zaznaczył przy tym, że analizując adnotacje na kopercie pisma z Sądu Najwyższego stwierdzić można, że także ta przesyłka była pierwszy raz awizowana w dniu 24 lutego 2010 r. i posiada stempel "Adresat nieobecny" oraz pieczęć i podpis listonosza oraz adnotację "awizowano powtórnie" z 4 marca 2010 r. Jednakże aplikantka w dniu 4 marca 2010 r. nie otrzymała od listonosza drugiego awiza dotyczącego przedmiotowej sprawy, a potwierdzeniem tego faktu jest okoliczność, że skrupulatnie przekazała radcy prawnemu wszystko, co otrzymała od listonosz w danym dniu. Pełnomocnik wskazał przy tym, że drugie awizo dotyczące skarżonej decyzji nie jest jedynym drugim awizem z 4 marca 2010 r., które nie zostało przekazane pełnomocnikowi skarżącej. Kolejnym jest drugie awizo dotyczące postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 lutego 2010 r. o oddaleniu wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, a zapisy na kopercie, w której usiłowano doręczyć to postanowienia pełnomocnikowi skarżącej, są zbieżne z zapisami na kopercie dotyczącej zaskarżonej decyzji. Powyższe, w ocenie pełnomocnika, uzasadnia wniosek, że działanie poczty było w tym wypadku nieprawidłowe. Wskazał on także, że złożył w powyższej sprawie reklamację w Urzędzie Pocztowym Sz. 2. Do wniosku pełnomocnik skarżącej dołączył m.in. kopie: kopert ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru zaskarżonej decyzji oraz ww. postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu, zwrotek z akt Sądu Rejonowego Sz.-Prawobrzeże i Zachód w Sz. I Wydział Cywilny z pokwitowaniem odbioru w dniu 4 marca 2010 r., reklamacji z dnia 2 czerwca 2010 r. wraz z dowodem nadania. Pismem z dnia 8 lipca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania odpowiedzi Poczty Polskiej na reklamację z dnia 2 czerwca 2010 r., pod rygorem uznania, że nie uprawdopodobniono okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Pismo to doręczono pełnomocnikowi w dniu 19 lipca 2010 r. W dniu 26 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącej złożył w Sądzie pismo, w którym oświadczył, że cofa skargę oraz wnosi o umorzenie niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.), i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. W konsekwencji, przywrócenie terminu następuje jedynie wówczas, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności bez własnej winy W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, LEX nr 302279 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260). Podkreślenia wymaga również to, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 214; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Strona postępowania ponosi zatem wszelkie konsekwencje procesowe, za błędy i zaniechania osób trzecich, które umocowała do reprezentowania jej przed Sądem. Ponadto, w orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl., dostępny w Internecie). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Okolicznością, na którą powoływał się pełnomocnik skarżącej były zaniedbania operatora pocztowego, tj. brak awizo informującego o możliwości odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym. W ocenie Sądu, pełnomocnik nie uprawdopodobnił jednak wystąpienia zaniedbań i naruszenia przepisów o doręczeniach przy doręczeniu przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Takiej mocy dowodowej nie można bowiem przydać wyjaśnieniom pełnomocnika odnośnie sposobu organizacji pracy w kancelarii położonej przy ul. [...] w Sz. w tzw. okresie przejściowym, ani też przedłożony wraz z wnioskiem kopiom pism, które pełnomocnik skarżącej otrzymał w dniu 4 marca 2010 r. Na tym etapie postępowania jest to nadal wyłącznie twierdzenie pełnomocnika, że decyzja organu odwoławczego nie została mu prawidłowo doręczona. Okolicznością uprawdopodabniającą to twierdzenie byłoby uwzględnienie złożonej reklamacji. Tymczasem, wezwany do złożenia takiego dokumentu, pełnomocnik strony nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie, składając w to miejsce oświadczenie o cofnięciu skargi w sprawie. Jednocześnie wskazać należy, że z akt sprawy nie wynika, aby wystąpiły nieprawidłowości przy doręczeniu przedmiotowej przesyłki. Na podstawie zapisów na kopercie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji stwierdzić bowiem można, że decyzja ta została nadana do pełnomocnika strony w dniu 22 lutego 2010 r. na prawidłowy adres, tj. ul. [...]. Przesyłkę, zawierającą decyzję, awizowano w dniu 24 lutego 2010 r., na skutek nieobecności pełnomocnika skarżącego pod wskazanym adresem ("Adresat nieobecny" - adnotację tę opatrzył swym podpisem i pieczęcią listonosz B. L.; przesyłka została złożona w Urzędzie Pocztowym Sz. 2), a w dniu 4 marca 2010 r. dokonano powtórnego awizowania. Następnie, w dniu 11 marca 2010 r., wobec niepodjęcia przesyłki w terminie, Urząd Pocztowy Sz. 2 opatrzył ją na stronie adresowej adnotacją "Zwrot. Nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i odesłał wraz z formularzem potwierdzenia odbioru organowi wysyłającemu, tj. Dyrektorowi Izby Skarbowej w Sz. W tym stanie sprawy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowił jak na wstępie.