I SA/Sz 507/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. i odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. i Miasta Ś. z siedzibą w G. z dnia [...] nr [...] w zakresie odmawiającym przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W dniu 8 maja 2007r. do Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. wpłynął wniosek J.O. o przyznanie m.in. płatności do gruntów rolnych, w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce). Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. i Miasta Ś. z siedzibą w G. decyzją z dnia (...( na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U Nr 44, poz. 262) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) przyznał J.O. płatność do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości (...(, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości (...( i uzupełniającą płatność do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości (...( oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu decyzji Organ podał, że kwoty jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych zostały stronie przyznane zgodnie z jej żądaniem. Odnośnie uzupełniającej płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, Organ stwierdził, że stawka tej płatności do 1ha uprawy w 2007r. wynosiła (...( zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 października 2007r. w sprawie stawek płatności uzupełniających w 2007r. (Dz. U. Nr 204, poz. 1479). Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007r. do tej płatności wynosiła 11,17ha. Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.), płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych, do której została przyznana płatność w 2006r. Zdaniem Organu, producent składający po raz kolejny wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w 2007r., mógł ubiegać się o przyznanie płatności zwierzęcej, jeżeli w okresie od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła, owiec lub kóz, koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Organ stwierdził, że w 2006r. nie przyznano stronie płatności uzupełniającej płatności do powierzchni trwałych użytków zielonych. Rolnik składał w 2006r. i 2007r. wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich, jednak w okresie referencyjnym, tj. od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r. nie był posiadaczem bydła, owiec lub kóz, koni które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru koniowatych. W dniu 2 sierpnia 2006r. strona złożyła wniosek o zarejestrowanie siedziby stada. Przekazanie gospodarstwa w ramach renty strukturalnej nastąpiło w dniu 16 sierpnia 2006r., tym samym, zdaniem Organu, strona nie spełniła warunków do przyznania jej płatności zwierzęcej. J.O. złożył odwołanie od powyższej decyzji i podał, że 1 sierpnia 2006r. przejął gospodarstwo rolne po rodzicach, a wcześniej przez 5 lat był domownikiem. Według niego, został on niesłusznie pozbawiony płatności zwierzęcej, mimo iż przejął gospodarstwo wraz ze stadem bydła, co jest udokumentowane w w/w Biurze Powiatowym. Zdaniem strony, w decyzji organ powołał się na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.), zamiast na prawidłowe rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265). Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia (...( na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 7 ust.2, art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007r., Nr 35, poz. 217 ze zm.), w zw. z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008r., Nr 44, poz. 262), § 5 rozporządzenia Ministra rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265) po rozpoznaniu odwołania J.O., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o § 4 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.). Podał, że § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265), rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 15 marca 2008r. i na mocy § 16 tegoż rozporządzenia traci moc rozporządzenie z 13 marca 2007r., wobec czego zasadny jest zarzut strony, iż organ I instancji orzekał o nieistniejące przepisy. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, nie wpłynęło to na zmianę sytuacji strony. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r., płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie (powtórzono treść § 4 rozporządzenia z 13 marca 2007r.). Organ stwierdził na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych oraz zgodnie z oświadczeniem Producenta zawartym w odwołaniu z dnia 25 kwietnia 2008r. nie posiadał on zwierząt, które w okresie referencyjnym były przez niego wpisane lub zgłoszone do właściwego rejestru. Tym samym nie spełnił podstawowego warunku do przyznania płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę. J.O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na powyższą decyzję oraz wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu należnej płatności zwierzęcej. Podał, że jest młodym rolnikiem, przejął gospodarstwo po swoich rodzicach i zajmuje się produkcją mleka. Rodzice posiadali w okresie referencyjnym stado bydła, które on później przejął. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w art. 1, tj. ustawie z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast na mocy art. 9 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej, dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 16 ust. 3, art. 23, art. 25 ust. 6 oraz art. 45 ust. 3 ustawy wymienionej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 216 ust.3, art. 24c, art. 25 ust.6 oraz art. 45 ust. 3 i art. 45a ust. 3 ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od dnia jej wejścia w życie. Ustawa z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej weszła w życie z dniem 15 marca 2008r. (art. 13). W niniejszej sprawie w związku z powyższym do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w tym do płatności zwierzęcej za 2007r. należy stosować ustawę z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej /Dz. U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666/ oraz wydane na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit.a i art. 24c ustawy - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265), które weszło w życie z dniem 15 marca 2008r. (§ 17) Zaznaczyć należy, iż organ I instancji orzekał w dniu (...( kwietnia 2008r., zaś organ II instancji w dniu (...( lipca 2008r. Wymienione rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. przewiduje w § 6 i § 7 możliwość otrzymania płatności zwierzęcej przez rolnika niezależnie od warunków wymienionych w § 5 ust. 1, tj.: - posiadania przez rolnika w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarczych oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. - na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Z wyjaśnień rolnika wynika, że w dniu 1 sierpnia 2006 r. przejął gospodarstwo po rodzicach wraz ze stadem bydła, lecz organ powyższej okoliczności nie wyjaśnił, a jest to istotne w świetle § 6 bądź § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. Powyższe przepisy umożliwiają otrzymanie płatności zwierzęcej niezależnie od kwestii posiadania zwierząt w okresie referencyjnym wymienionym w § 5, lecz związane są z nabyciem całości gospodarstwa rolnego przez rolnika oraz wprowadzają sposób wyliczenia tej płatności. Z uregulowań zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i produkcji rolnej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2008r., sygn. akt I SA/Ol 274/08). Zauważyć należy również, że już w § 5 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności przewidziano przyznanie powyższej płatności rolnikowi, któremu przekazano gospodarstwo rolne na podstawie, m.in. art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, które nie było związane z okresem referencyjnym wymienionym w § 4 tego rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 1 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r., uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2007r. oceniane być powinny na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, a przynależnych przekazanemu gospodarstwu. Organy obu instancji dokonując błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia nie poczyniły żadnych ustaleń w powyższym zakresie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić, kiedy i na jakich warunkach skarżący nabył gospodarstwo rolne oraz czy i w jakim czasie był posiadaczem zwierząt wpisanych do rejestru, a także czy osoba przekazująca mu gospodarstwo była w posiadaniu zwierząt wpisanych do rejestru i czy w związku z tym otrzymała płatność zwierzęcą w latach ubiegłych, a następnie rozważyć wniosek skarżącego w oparciu o § 6 bądź § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W związku z zawartym w skardze wnioskiem strony o orzeczenie naliczenie przedmiotowych dopłat, wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. Dlatego też nie było podstaw do wydania przez Sąd wyroku potwierdzającego, czy też negującego uprawnienia skarżącego zgodnie z jego żądaniem. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a , art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, orzekł jak w sentencji.