I SA/Sz 509/25
WyrokWSA w Szczecinie2025-12-10
Skład orzekający: Alicja Polańska, Elżbieta Dziel, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy beneficjentowi świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy przysługuje dofinansowanie na pracowników zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia, którzy nie podlegają obowiązkowi ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy nie przysługują na pracowników zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia, którzy nie podlegają obowiązkowi ubezpieczeń emerytalnego i rentowego. W przypadku niezłożenia prawidłowego rozliczenia otrzymanych środków, organ był zobowiązany do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu całości pomocy wraz z odsetkami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy, która określiła kwotę podlegającą zwrotowi. Skarżąca kwestionowała zasadność zwrotu, argumentując, że prawidłowo rozliczyła przyznane środki i że dofinansowanie przysługiwało również na studentów zatrudnionych na umowę zlecenie, którzy nie podlegali obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z [...] lutego 2025 r. znak: [...] w sprawie określenia A. S. (zwanej dalej: beneficjentką, skarżącą) wysokości przypadającej do zwrotu kwoty świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzeczenia o obowiązku jej zwrotu.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – zwanej dalej: k.p.a.), art. 15gg ust. 23, ust. 23a i ust. 28 pkt 2 ustawy z dnia
2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 340 – zwanej dalej: ustawą COVID), art. 60 i art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej: u.f.p.).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ I instancji określił beneficjentce przypadającą do zwrotu kwotę w wysokości [...] zł tytułem należności głównej wraz z odsetkami, z uwagi na brak rozliczenia oraz orzekł
o obowiązku zwrotu tej kwoty.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez beneficjentkę odwołania, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Dyrektora WUP.
Kolegium wskazało, że [...] października 2020 r. beneficjentka prowadząca firmę M. w S., złożyła wniosek o przyznanie świadczeń
na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. We wniosku strona wniosła o przyznanie środków na wypłatę świadczeń począwszy od [...] października 2020 r. dla 5 pracowników, za okres 3 miesięcy, z przeznaczeniem na:
1) dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w wysokości [...] zł;
2) pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników od kwoty dofinansowania do wynagrodzenia, o których mowa w pkt 1 – [...] zł. Łącznie zawnioskowała o kwotę [...]zł.
Na rachunek bankowy beneficjentki zostały przekazane kwoty - w postaci dofinansowania do wynagrodzenia dla 5 pracowników za miesiące październik
- listopad - grudzień 2020 r. w trzech transzach:
- [...] zł [...] listopada 2020 r.;
- [...] zł [...] listopada 2020 r.;
- [...] zł [...] grudnia 2020 r.
Kolegium nie zgodziło się z zarzutem braku właściwego procedowania wniosku przez Dyrektora WUP, przejawiającego się w braku poinformowania beneficjentki o tym, że dofinansowanie nie przysługuje na pracowników będących studentami zatrudnionymi na podstawie umowy zlecenia. Organ na etapie rozpoznania wniosku nie miał takiego obowiązku. Beneficjentka ubiegała się o przyznanie świadczenia
na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników oraz składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, złożyła szereg oświadczeń, w tym pod rygorem odpowiedzialności karnej. Organ rozpoznając wniosek, nie był zobowiązany do szczegółowego jego weryfikowania, w takim przypadku bowiem zbędne byłyby dalsze obowiązki podmiotu, który uzyskał świadczenie, polegające na jego rozliczeniu.
Dalej Kolegium wyjaśniło, że w związku z tym, iż ostatnia transza pomocy wpłynęła do beneficjentki [...] grudnia 2020 r., była ona zobowiązana do rozliczenia w terminie
do [...] lutego 2021 r. Beneficjentka złożyła rozliczenie [...] stycznia 2021 r., jednak nie przedłożyła stosownych dokumentów, potwierdzających wykorzystanie środków zgodnie z przeznaczeniem. Organ wezwał beneficjentkę do ich uzupełnienia i prawidłowego rozliczenia wniosku pismami z [...] kwietnia 2021 r. (zwrot nie podjęto w terminie), [...] sierpnia 2021 r. (doręczone [...] września 2021 r.) oraz z [...] kwietnia 2022 r. (zwrot nie podjęto w terminie). Wskazana korespondencja była przekazywana na adres siedziby beneficjentki widniejący we wniosku tj. [...].
Beneficjentka [...] kwietnia 2022 r. złożyła wykaz pracowników, formularz rozliczeniowy, potwierdzenia wykonania przelewów PIT-4 do US oraz składek do ZUW, listy płac i rachunki za umowy zlecenia. W dniu [...] kwietnia 2022 r. uzupełniono dokumentację o oświadczenie RODO, ponownie potwierdzenia przelewów, imienne raporty miesięczne o należnych składkach dla ZUW za okres dofinansowania
za T. S. i M. F., a także błędnie wypełniony kalkulator rozliczeniowy z kwotą do zwrotu w wysokości [...] zł. Beneficjentka [...] kwietnia
2022 r. zwróciła kwotę [...]zł, z której [...] zł rozliczono na należność główną oraz [...] na odsetki. Kolejnym wezwaniem z [...] listopada 2022 r. wezwano beneficjentkę
do złożenia wyjaśnień oraz zwrotu niewykorzystanych środków. Pismo zostało przesłane stronie
na adres: [...], a doręczone [...] grudnia 2022 r.
Na potwierdzeniu odbioru widniało nazwisko S. Stąd według Kolegium nie był uzasadniony zarzut o rzekomym doręczeniu pisma. Beneficjentka nie zareagowała
na wezwanie, mimo że we wezwaniu wskazany był termin do wykonania zobowiązania,
a także wynikające z jego niedotrzymania oraz niewykonania zobowiązania pouczenie
o skutkach. Organ otrzymał również informację z ZUS, że trzech pracowników, na których otrzymano dofinansowanie, nie było zgłoszonych do ubezpieczeń - A. W., P. S. oraz N. K.. Kolegium oceniło, że osoby te nie były pracownikami w rozumieniu art. 15g ust. 4 ustawy COVID, a w konsekwencji przedsiębiorczyni nie była uprawniona do ubiegania się o przyznanie świadczeń
na podstawie art. 15gg ust. 1 tej ustawy. Powodowało to na etapie rozliczenia wniosku konieczność sporządzenia rozliczenia wraz z kalkulatorem z uwzględnieniem tej okoliczności, a następnie zwrotu środków. W związku z tym, że beneficjenta nie złożyła prawidłowego rozliczenia w wyznaczonym terminie, organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu całości środków.
Kolegium wskazało, że z uwagi na brak reakcji strony na wystosowane przez organ wezwania, postanowieniem z [...] kwietnia 2024 r. Dyrektor WUP wszczął postępowanie w sprawie zwrotu środków - pismo to także zostało wysłane na adres - ul. [...] - pod tym adresem bowiem strona odebrała wezwanie z [...] listopada 2022 r. Adres ten widnieje w CEiDG jako adres miejsca dodatkowego, pod którym przedsiębiorczyni prowadzi działalność gospodarczą. Nie sposób więc czynić zarzutu organowi, że podejmował próby doręczenia pism pod innym adresem, skoro pod adresem [...] korespondencja nie była odbierana.
Beneficjentka zaskarżyła decyzję Kolegium w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
- art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 15gg ust. 23d i ust. 28 pkt 2 ustawy COVID poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ I instancji w przedmiotowej sprawie na ich podstawie zasadnie wydał decyzję określającą wysokość kwoty przypadającej do zwrotu oraz orzekł o obowiązku jej zwrotu;
- art. 15gg ust. 19 i ust. 20 ustawy COVID poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie w ślad za organem I instancji, że skarżąca nie wypełniła obowiązku, polegającego na rozliczeniu przyznanych środków, polegającego na złożeniu
do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zgodnie z przeznaczeniem oraz dokumentów potwierdzających zatrudnienie pracowników, na których otrzymała świadczenie, przez okres wskazany we wniosku, podczas gdy skarżąca wbrew
twierdzeniom Kolegium oraz organu I instancji w pełni rozliczyła przyznane środki, bowiem w tym celu złożyła formularz rozliczeniowy zamieszczony
na portalu praca.gov.pl zaś do przedmiotowego formularza załączyła
wymagane dokumenty, które zostały enumeratywnie opublikowane na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, tj. https://psz.praca.gov.pl/dla-pracodawcow-i-przedsiebiorcow/tarcza/15gg-swiadczenia-rozliczenie (w tym poprzez uzupełnienie braków formalnych zgodnie z instrukcją organu), a tym samym, co winno dostrzec Kolegium, organ bezpodstawnie wezwał skarżącą,
po złożeniu ww. dokumentów, do udzielenia pisemnej informacji, czy na osoby objęte wnioskiem w WUP Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzje o zwolnieniu/umorzeniu składek i kolejno brak było podstaw do wyznaczania skarżącej dodatkowego terminu 30 dni na złożenie tego pisma pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy, a kolejno brak było podstaw
do obciążania skarżącej konsekwencjami za nieudzielnie ww. informacji;
- art. 15gg ust. 19 i ust. 20 w zw. z art. 15g ust. 4 ustawy COVID w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 66 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2023 poz. 1545), poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ I instancji zastosował je i zinterpretował w sposób właściwy, a w konsekwencji również bezrefleksyjne i błędne przyjęcie w ślad za organem I instancji, że skarżąca niesłusznie otrzymała dofinansowanie na trzech pracowników, co do których powinna zwrócić dofinansowanie i prawidłowo rozliczyć wniosek, podczas gdy z przepisów w sposób jednoznaczny nie wynika, aby skarżąca nie mogła złożyć wniosku w zakresie trzech studentów, poniżej 26 roku życia zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia, których nie zgłasza się do ZUS gdyż nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnym, a pracodawca nie musi odprowadzać składek do ZUS, a tym samym brak było podstaw do stwierdzenia, że skarżąca błędnie rozliczyła wniosek, a w konsekwencji iż jest obowiązana do zwrotu dofinansowania;
- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, w wyniku interpretowania niejasnych przepisów, w oparciu o które organ wydał zaskarżoną decyzję na niekorzyść skarżącej, podczas gdy niejasne przepisy winny być interpretowane na korzyść obywateli wobec obowiązku tworzenia jasnych i precyzyjnych regulacji.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo wystąpienia istotnych uchybień w prowadzonym postępowaniu, które powinny stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji;
- art. 8 § 1 k.p.a. w zw. art. 7 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a konsekwencji:
a) utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, która została wydana
po ponad 4 latach od daty przyznania świadczenia wobec bezpodstawnego, nie znajdującego odzwierciedlenia w przepisach prawa przyjęcia, że skarżąca nie mogła uzyskać dofinansowania
dla studentów zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia, którzy
nie podlegają zgłoszeniu do ZUS, podczas gdy organ I instancji przyjął wniosek i wypłacił świadczenie, tym samym skoro wniosek został zatwierdzony samodzielnie przez organ, to oznacza to tyle,
że przedsiębiorca miał prawo zaufać organowi i uznać wniosek
za złożony zasadnie, wobec czego skarżąca działała w zaufaniu
do organu i nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji błędnej oceny organu, zwłaszcza że rozliczając wniosek, nie była wzywana
w tym zakresie do uzupełnienia wniosku;
b) bezpodstawne przyjęcie, że organ I instancji uznając wniosek
za prawidłowy i na jego podstawie wypłacając dofinansowanie, nie miał obowiązku sprawdzenia, czy w przypadku zatrudniania studentów
na umowę zlecenie spełnione zostaną kryteria do wypłaty świadczenia;
c) pominięcie kwestii, iż to organ dopuścił się ewentualnego błędu, interpretując przepisy w taki sposób, że świadczenie zostało po kilku latach uznane za nienależne, a zatem niezasadne jest nakładanie negatywnych konsekwencji na skarżącą jako przedsiębiorczynię, która działała w dobrej wierze, zakładając, że skoro wniosek został zaakceptowany, to znaczy, że spełnione zostały kryteria warunkujące wypłatę dofinansowania;
- art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego, że Kolegium
jako organ administracji publicznej wyższego stopnia, winien był stwierdzić,
iż zaskarżona decyzja została wydana bezzasadnie, a wnioski organu
I instancji nie znajdują odzwierciedlenia w przepisach prawa,
a w konsekwencji uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie;
- art. 121 ust. 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie
i nieuznanie, że organ I instancji winien był prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów państwa i jednocześnie pominięcie, iż organ I instancji nie informował skarżącej na etapie składania wniosku o tym, że nie może skorzystać z dofinansowania kiedy zatrudnia studentów na umowie zlecenia, a nadto na etapie rozliczania wniosku ani razu nie wezwał skarżącej do wyjaśnienia kwestii związanych z zatrudnieniem trzech pracowników, o czym miał wiedzę.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Skarżąca wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także umorzenie postępowania administracyjnego; ewentualnie: uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem z 11 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 271/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę. Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 271/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił swoje postanowienie z 11 czerwca 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei
art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jak wynika
z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c p.p.s.a na skutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (ostatni przepis dotyczy skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą oraz na odmowę wydania opinii). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi
w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W rozpoznawanej sprawie spór zasadniczo sprowadza się do kwestii
czy beneficjentce przysługiwało dofinansowanie na pracowników będących studentami, zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi, że nie poinformował jej już na etapie składania wniosku o tym,
że dofinansowanie nie przysługuje na ww. pracowników.
Mając na uwadze problematykę sporu w niniejszej sprawie, wskazać należy, że zgodnie z art. 15gg ust. 1 ustawy COVID podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g
ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem
do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych:
1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub
2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub
3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5.
W art. 15g ust. 1 ww. ustawa stanowi, że przedsiębiorca w rozumieniu
art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia
2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1491, 1761 i 1940) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia
24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, państwowa lub prowadzona wspólnie z ministrem właściwym do spraw kultury
i ochrony dziedzictwa narodowego instytucja kultury, w rozumieniu ustawy z dnia
25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 87), u której wystąpił spadek przychodów w następstwie wystąpienia COVID-19, a także kościelna osoba prawna działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz
o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, oraz jej jednostka organizacyjna, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy,
o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, na zasadach określonych w ust. 7 i 10.
Zgodnie zaś z art. 15g ust. 4 ustawy COVID pracownikiem, o którym mowa
w ust. 1 i 1a, jest osoba fizyczna, która zgodnie z przepisami polskiego prawa pozostaje z pracodawcą w stosunku pracy. Przepisy ust. 1 i 1a stosuje się odpowiednio do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą
z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 i 1237) stosuje się przepisy dotyczące zlecania, albo która wykonuje pracę zarobkową
na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli
z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu,
z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę fizyczną.
Stosownie do art. 15gg ust. 2 tej ustawy podmiotom, o którym mowa w ust. 1, przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych
od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1.
Na podstawie art. 15gg ust. 19 ww. ustawy, podmiot, o którym mowa w art. 15gg ust. 1, jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków
z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń
na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń.
Stosownie zaś do art. 15gg ust. 20 tej ustawy podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy w szczególności:
1) dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zgodnie
z przeznaczeniem;
2) dokumenty, potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie, przez okres wskazany we wniosku.
Z mocy art. 15gg ust. 23a ustawy COVID dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz
z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi
od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku
w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję
o zwrocie.
Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że skarżąca jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod firmą M. i zatrudniająca pracowników, wystąpiła w dniu [...] października
2020 r. o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych
w następstwie wystąpienia COVID-19. We wniosku strona wniosła o przyznanie środków na wypłatę świadczeń za okres 3 miesięcy, począwszy od [...] października 2020 r. dla 5 pracowników, z przeznaczeniem na:
1) dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w wysokości [...] zł;
2) pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników od kwoty dofinansowania do wynagrodzenia, o których mowa w pkt 1 – w kwocie
[...] zł.
Dyrektor WUP przyznał dofinansowanie w żądanej wysokości. Środki zostały wypłacone skarżącej w trzech transzach tj. w dniu [...] listopada 2020 r., [...] listopada
i [...] grudnia 2020 r. – każda po [...] zł (łącznie [...] zł).
Z brzmienia przytoczonych przepisów prawa wynika, że przedsiębiorca mógł ubiegać się o przyznanie mu świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników oraz świadczeń na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy. Jednakże z pewnym zastrzeżeniem,
a mianowicie świadczenia te dotyczyły m.in. osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia, jeżeli z tego tytułu podlegały obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu. A zatem świadczenia te nie przysługiwały na rzecz osób, które wprawdzie były zatrudnione na podstawie umowy zlecenia, ale nie podlegały
z tego tytułu obowiązkowi ww. ubezpieczeń. Powyższe wynika wprost z brzmienia przytoczonego art. 15g ust. 4 ustawy COVID, w którym zawarto definicję pracownika na potrzeby tejże ustawy.
W tym miejscu zauważyć trzeba, że skarżąca z mocy ww. ustawy zobowiązana była do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków w terminie
do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. Skoro ostatnią transzę pomocy skarżąca uzyskała [...] grudnia 2020 r., to była ona zobowiązana
do rozliczenia otrzymanych świadczeń w terminie do [...] lutego 2021 r. Beneficjentka złożyła rozliczenie w dniu [...] stycznia 2021 r., jednakże nie przedstawiła kompletnej dokumentacji, potwierdzającej wykorzystanie środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zgodnie z przeznaczeniem.
W takiej sytuacji, stosownie do art. 15gg ust. 23a ustawy COVID, dyrektor urzędu pracy był zobowiązany wezwać beneficjentkę do uzupełnienia dokumentów
i prawidłowego rozliczenia wniosku. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji skierował do strony wezwania pismami z dnia: [...] kwietnia 2021 r. (przesyłkę zwrócono, ponieważ nie podjęto jej w terminie), [...] sierpnia 2021 r. (korespondencję doręczono [...] września 2021 r.) oraz [...] kwietnia 2022 r. (kopertę zwrócono z powodu niepodjęcia w terminie). Odpowiadając na wezwanie dopiero po kilku miesiącach
od jego odebrania ([...] kwietnia 2022 r.), skarżąca złożyła wykaz pracowników, formularz rozliczeniowy, potwierdzenia wykonania przelewów PIT-4 do urzędu skarbowego oraz składek do ZUW, listy płac i rachunki za umowy zlecenia. W dniu
[...] kwietnia 2022 r. uzupełniła dokumentację o oświadczenie RODO, ponowne potwierdzenia przelewów, imienne raporty miesięczne o należnych składkach
dla ZUW za okres dofinansowania za T. S. i M. F., a także błędnie wypełniony kalkulator rozliczeniowy z kwotą do zwrotu w wysokości
[...] zł. Następnie skarżąca [...] kwietnia 2022 r. zwróciła [...] zł z której
[...] zł rozliczono na należność główną a [...] zł na odsetki. Na ostatnie wezwanie organu skarżąca nie odpowiedziała.
W ocenie sądu po uzyskaniu z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji, że trzech pracowników (będących studentami), na których skarżąca otrzymała dofinansowanie, nie było zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych – zasadnie organ stwierdził, że te trzy osoby nie były pracownikami w rozumieniu art. 15g ust. 4 ustawy COVID. W konsekwencji skarżąca nie była uprawniona do ubiegania się
o przyznanie na nich świadczeń na podstawie art. 15gg ust. 1 ww. ustawy. Wobec powyższego, prawidłowo organ uznał, że na etapie rozliczenia wniosku, powinna sporządzić rozliczenia wraz z kalkulatorem z uwzględnieniem tej okoliczności,
a następnie zwrócić środki. Wobec niezłożenia przez beneficjentkę prawidłowego rozliczenia w wyznaczonym terminie, organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu całości środków stosownie do art. 15gg ust. 23a zdanie pierwsze ustawy Covid. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika zobowiązanie do zwrotu (na wezwanie organu) całości otrzymanej pomocy wraz
z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jeśli beneficjentka nie wywiąże się z obowiązków, o których mowa w art. 15gg ust. 19
i ust. 20 ww. ustawy, ani w dodatkowym terminie 30 dni wyznaczonym przez dyrektora urzędu pracy od dnia otrzymania wezwania.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, decyzja dyrektora urzędu pracy została prawidłowo wydana na podstawie art. 15gg ust. 23a oraz ust. 23c ustawy COVID. Zgodnie z ostatnim przepisem w przypadku wykorzystania świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 ust. 1 - 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych. Przepis powyższy stanowi podstawę do dokonania kwalifikacji kwoty, odnośnie której skarżąca została zobowiązana do zwrotu
na podstawie decyzji organu pierwszej instancji. Zatem bezpodstawnie skarżąca zarzuciła naruszenie przez ten organ art. 15gg ust. 28 ww. ustawy. Co również ważne, przepis art. 15gg ust. 23c zawiera odesłanie do art. 169 u.f.p., który reguluje zasady zwrotu dotacji udzielonych z budżetu państwa, w tym wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
W tym miejscu, należy zauważyć, że dyrektor urzędu pracy na etapie składania wniosku był jedynie zobowiązany do zweryfikowania czy wniosek jest kompletny, tj. czy zawiera wszystkie niezbędne dokumenty, a także czy podmiot spełnia kryteria, o których mowa w art. 15g ust. 3 ustawy. W cytowanych powyżej przepisach ustawodawca wymienił dokumenty, które wnioskodawca ubiegający się
o pomoc powinien złożyć (art. 15gg ust. 9), wśród których znajdują się oświadczenia m.in. o spełnianiu kryteriów, o których mowa w art. 15g ust. 3 ustawy, oświadczenie, że na dzień sporządzenia wniosku wnioskodawca sporządził wykaz pracowników uprawnionych do świadczeń wypłaconych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i jednocześnie zobowiązuje się dostarczyć wykaz na żądanie uprawnionych organów. Zaznaczyć należy, że oświadczenia te są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (art. 15gg ust. 10). W niniejsze sprawie skarżąca złożyła we wniosku o przyznanie świadczeń wspomniane oświadczenia, co sprawiło, że wniosek był poprawny pod względem formalnym i pozwoliło na nadanie mu biegu, a w dalszej kolejności wypłatę świadczeń.
Wobec powyższego należy zgodzić się z organem, że na etapie składania wniosku, nie miał on obowiązku rozpoznawania wniosku pod względem merytorycznym. Organ rozpoznając wniosek, nie był zobowiązany do szczegółowego jego weryfikowania, w takim przypadku bowiem zbędne byłyby dalsze obowiązki przedsiębiorcy, polegające na rozliczeniu otrzymanych świadczeń.
Stwierdzić zatem należy, że w kontrolowanej sprawie organy prowadziły postępowanie zgodnie z zasadami procesowym, gromadząc obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy, należycie wyjaśniając zaistniały stan faktyczny w sprawie,
do czego bezsprzecznie zobowiązuje je art. 6, art. 7 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. Granice postępowania odwoławczego wyznaczają zasady postępowania administracyjnego, w tym zasada praworządności (art. 6 k.p.a.) i zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Praworządność oznacza działanie zgodnie z prawem. Natomiast realizacja drugiej reguły wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli.
Ustawodawca, jak wynika z podanych wyżej przepisów, wyraźnie wskazał
na konsekwencje nieprawidłowego rozliczenia uzyskanego dofinansowania
ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Sankcja polega na zwrocie w całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków w przypadku nieprawidłowego wydatkowania środków dofinansowania. W ocenie sądu organy obu instancji działały z poszanowaniem prawa.
W niniejszej sprawie skarżąca nie wywiązała się ze swojego zobowiązania,
tj. rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy, w związku z tym, uzasadnione było wszczęcie postępowania, w wyniku którego została wydana decyzja określająca kwotę otrzymanego dofinansowania, które jak obliczono wyniosło [...] zł. Uregulowania art. 15gg ust. 23c ustawy COVID wprost wskazują, iż organy miały uprawnienie do sprawdzenia rozliczenia otrzymanych przez skarżącą świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i w ramach tej weryfikacji mogły żądać uzupełnienia dokumentacji rozliczeniowej. Skarżąca nadesłała dokumentację, która po uzupełnieniu przez organ co do informacji dotyczącej braku płatności składek na ubezpieczenia społeczne na rzecz trzech zatrudnionych studentów, jednoznacznie wykazała, że skarżąca nie wypełniła zobowiązań,
co skutkowało - zgodnie z art. 15gg ust. 23a i ust. 23c ustawy COVID - obowiązkiem zwrotu przyznanych środków z tytułu dofinansowania.
Ponadto zauważyć należy, że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie tylko wyczerpująco i obszernie przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy, przytoczył i prawidłowo omówił przepisy mające zastosowanie w tej sprawie, ale także wyjaśnił powody, dla których wysyłał korespondencję kierowaną do skarżącej pod dwa różne adresy. Organ odniósł się również do zarzutu o rzekomym doręczeniu pisma. W takiej sytuacji niezasadnie skarżąca podnosi, że organ swoim postępowaniem naruszył zasadę zaufania do władzy publicznej - wyrażoną
w art. 8 § 1 k.p.a. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania oraz prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej.
Wobec tego za nieuprawniony należy uznać zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem w świetle zaprezentowanych rozważań, uprawnione jest stanowisko organu odwoławczego co do poprawności wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Zatem nie istnieją przesłanki przemawiające za uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji.
Mając na względzie powyższe rozważania, za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez organ odwoławczy wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) zasadę demokratycznego państwa prawnego. Jak już wcześniej sąd podkreślił, przepisy,
na podstawie których organy wydały swoje rozstrzygnięcia, były jasne i precyzyjnie regulowały postępowanie w sprawie zwrotu (przyznanych przez dyrektora urzędu pracy) świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy na opłacenie składek
na ubezpieczenie społeczne.
Na koniec zauważyć trzeba, że całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia przez organ art. 121 ust. 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ organy nie stosowały
w postępowaniu przepisów tej ustawy. W toku działania organy prawidłowo podejmowały czynności na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego, organ wykonując swoje obowiązki - wbrew zarzutom skargi - nie naruszył przepisów prawa. Sumując, sąd nie znalazł podstaw
do uznania wniesionej w sprawie skargi za zasadną, prowadzącą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarówno ustalenia faktyczne organu znajdują potwierdzenie
w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak i poczyniona analiza przepisów ustawy COVID jest prawidłowa oraz uzasadniająca wydanie decyzji
w sprawie.
W tym stanie rzeczy sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło